Icma.az
close
up
RU
Azərbaycanda niyə insanlar vəsiyyət yazmaq İSTƏMİRLƏR?

Azərbaycanda niyə insanlar vəsiyyət yazmaq İSTƏMİRLƏR?

Bizim media portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Azərbaycanda vəsiyyətnamə tərtib etmək nadir hallarda rast gəlinən bir haldır. Bunun da bir sıra səbəbləri var. Çox vaxt insanlar vəsiyyətnamə tərtib etməyi ölüm haqqında düşünməklə bağlayır və bu mövzuda danışmaqdan çəkinirlər. Halbuki, vəsiyyətnamə yalnız ölüm sonrası əmlakın bölüşdürülməsi deyil, həm də insan iradəsinin gələcəkdə həyata keçirilməsinin hüquqi təminatıdır.
Dünya təcrübəsi göstərir ki, vəsiyyətnamələr ailə münasibətlərində münaqişələrin qarşısını almaqla yanaşı, hüquqi sistemin şəffaflığını da artırır.
Bəs, bu hüquqi alət bizi hansı xoşagəlməz hallardan sığortalaya bilər?
Sualı cavablandıran hüquqşünas Aytac Qurbanova Bizim.Media-ya açıqlamasında deyib ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi vəsiyyətnamə və miras hüququnu tənzimləyir:
“Bu sənədə əsasən vəsiyyətnamə yalnız şəxsi qaydada tərtib olunmalıdır. Vəsiyyət edən şəxs, tam fəaliyyət qabiliyyətli və iradə azadlığına malik olmalıdır. Əgər şəxs səhhətinə görə notariusa müraciət edə bilmirsə, müvafiq qaydada başqa dövlət orqanları tərəfindən bu sənəd təsdiqlənə bilər. Qanun vəsiyyətnamə vasitəsilə mirasdan imtina hüququnu təsdiqləyir. Bununla yanaşı, uşaqlar, həyat yoldaşı və valideynlər üçün “məcburi pay” hüququ mövcuddur.
Ümumiyyətlə, bu hüquqi sənədin əhəmiyyəti danılmazdır.
Vəsiyyətnamə ailə münaqişələrinin qarşısını alır, şəxsi iradəni və  miras hüququnun şəffaflığını təmin edir. Vəsiyyətnamə yalnız hüquqi bir sənəd deyil, həm də insanın öz gələcəyini təmin etməsinin və yaxınlarına olan məsuliyyətinin ifadəsidir. Hüquqi sistemimizdə vəsiyyətnamənin rolunu artırmaq üçün maarifləndirmə işlərinin genişləndirilməsi və sadələşdirilmiş prosedurların tətbiqi vacibdir.
Vəsiyyətnamə əmlakın kimin adına keçəcəyini dəqiq müəyyən edir. Bu, ölüm sonrası ailə üzvləri arasında münaqişələrin və məhkəmə çəkişmələrinin qarşısını alır. Qanun üzrə miras hüququ olmayan şəxslərə (məsələn, dostlara, təşkilatlara və ya yaxın münasibətdə olan insanlara) əmlak qoymaq imkanı yalnız vəsiyyətnamə ilə təmin edilir. Şəxs öz əmlakının gələcək taleyini şəxsən müəyyən edir və iradəsinin icrasına təminat verir”.
Azərbaycanda niyə vəsiyyətnamə ənənəsi zəifdir?
Müsahibimiz hesab edir ki,  Azərbaycanda ailə bağları çox güclüdür və əmlak məsələləri adətən ailə üzvləri arasında şifahi razılaşmalarla həll edilir:
“İnsanlar arasında belə bir inam var ki, əmlak ölüm halında “doğru” şəkildə bölüşdürüləcək. Ölümə hazırlıq mövzusu isə həssas qəbul edilir, bu da vəsiyyətnamə yazmaqdan çəkindirməyə səbəb olur.
Digər bir səbəbsə maarifləndirmənin zəif olmasıdır. Hüquqi maarifləndirmənin azlığı səbəbindən əksər vətəndaşlar vəsiyyətnamə tərtib etmək hüququnu ya bilmir, ya da buna ehtiyac olmadığını düşünür. Halbuki, vəsiyyətnamə yalnız varislərin deyil, eyni zamanda qeyri-qanuni şəxslərin də hüquqlarını qorumağa imkan verir”.
Kimlər qanuni vərəsə sayılır?
Aytac Qurbanova bildirib ki, qanunvericiliyə əsasən, vəsiyyətnamə olmadıqda əmlak avtomatik olaraq qanun üzrə vərəsələr arasında bölüşdürülür:
“Bu prosedur sadə olduğu üçün əlavə hüquqi sənəd hazırlamağa ehtiyac hiss olunmur”.
Beynəlxalq praktika
Hüquqşünas bu məsələdə dünya təcrübəsindən də danışıb:
“Böyük Britaniya və ABŞ-da vəsiyyətnamə yazmaq geniş yayılıb. İnsanlar əmlaklarını ölüm sonrası necə bölüşdürüləcəyini əvvəlcədən müəyyən edir. ABŞ-da 55%-dən çox insanın vəsiyyətnaməsi var.    
Fransa və Almaniyada isə qanunlar vəsiyyətnamələrin tərtibi və icrası üçün geniş çərçivə təqdim edir. Xüsusilə, bu ölkələrdə “məcburi pay” hüququ diqqət mərkəzindədir. Mədəniyyət baxımından Azərbaycana yaxın olsa da, Türkiyədə vəsiyyətnamələr daha geniş istifadə olunur. Bu, hüquqi maarifləndirmənin yüksək səviyyədə təşkil olunması ilə bağlıdır.
 

Azərbaycanda vəsiyyətnamə ənənəsinin zəif olması hüquqi maarifləndirmənin aşağı səviyyədə olması və mədəni səbəblərlə bağlıdır. Lakin bu hüquqi sənədin əhəmiyyəti danılmazdır. Vəsiyyətnamə ailə münaqişələrinin qarşısını alır, şəxsi iradəni və  miras hüququnun şəffaflığını təmin edir.


Vəsiyyətnamə yalnız hüquqi bir sənəd deyil, həm də insanın öz gələcəyini təmin etməsinin və yaxınlarına olan məsuliyyətinin ifadəsidir. Hüquqi sistemimizdə vəsiyyətnamənin rolunu artırmaq üçün maarifləndirmə işlərinin genişləndirilməsi və sadələşdirilmiş prosedurların tətbiqi vacibdir”.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:212
embedMənbə:https://bizim.media
archiveBu xəbər 01 Yanvar 2025 11:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see300

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see292

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see256

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see244

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see242

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see241

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see238

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see229

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see225

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see223

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see219

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see201

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see201

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see199

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see198

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see194

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see192

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see190

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see182

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri