Azərbaycanın Aqrar Sektorunda Yeni Strateji Mərhələ

Azərbaycan Respublikasının daxili və xarici siyasətində iqtisadi müstəqilliyin təmin edilməsi hər zaman ən üstün prioritetlərdən biri olmuşdur. Neft-qaz sektorundan əldə olunan gəlirlərin qeyri-neft sektorunun, xüsusilə də kənd təsərrüfatının dinamik inkişafına yönəldilməsi ölkəmizin dayanıqlı tərəqqisinə zəmin yaradır. Prezident İlham Əliyevin kənd təsərrüfatı sahəsində mövcud vəziyyətə, qazanılan uğurlara və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunmuş proqram xarakterli çıxışları, aqrar sahədə keyfiyyətcə yeni bir mərhələnin başlandığını bəyan edir. Dövlət başçısının təhlilləri və verdiyi kəsərli tapşırıqlar sadəcə bu günün deyil, yaxın onilliklərin ərzaq təhlükəsizliyi strategiyasını ehtiva edir.

Azərbaycanın torpaq və su resursları sonsuz deyil. Məhz bu reallığı önə çəkən Prezident İlham Əliyev kənd təsərrüfatında artıq ekstensiv metodlardan (əkin sahələrini genişləndirmək yolu ilə məhsulu artırmaq) tamamilə imtina edilməsinin vacibliyini vurğulamışdır. Ölkəmizin qarşısına qoyulan yeni hədəf intensiv inkişafdır – yəni, elmi yanaşma, müasir texnologiyalar və düzgün aqrotexniki qulluq vasitəsilə mövcud torpaqlardan bir neçə dəfə çox məhsul əldə etmək.

Dövlət başçısı çıxışında konkret müqayisələrə toxunaraq qeyd etmişdir ki, müasir aqrotexniki xidmətlərin və suvarma sistemlərinin tətbiq olunduğu iri aqroparklarda hər hektardan taxıl məhsuldarlığı dünyadakı qabaqcıl göstəricilərə (hektara 70-80 sentner) yaxınlaşdığı halda, bəzi kiçik fermer təsərrüfatlarında bu rəqəm hələ də aşağı səviyyədə qalmaqdadır. Burada əsas vəzifə dövlətin yaratdığı innovativ təcrübənin, müasir laboratoriyaların və keyfiyyətli toxumçuluq bazasının sıravi fermerlər üçün də əlçatan olmasını təmin etməkdir.

Azərbaycanın regionlarında məşğulluğun artırılması və kənd əhalisinin rifahının yüksəldilməsi üçün Prezident ənənəvi, lakin vaxtilə unudulmuş əmək tutumlu sahələrin canlandırılmasını prioritet elan etmişdir. Bu sahədə pambıqçılıq, baramaçılıq və tütünçülük ön sıralardadır.

Bir neçə il əvvəl pambıq istehsalının minimuma enməsinə baxmayaraq, dövlətin birbaşa yardımı, subsidiyaların düzgün bölüşdürülməsi və müasir pambıqyığan kombinlərin ölkəyə gətirilməsi nəticəsində "ağ qızıl"ın şöhrəti geri qaytarılmışdır. Pambıq istehsalının yüz minlərlə tonu keçməsi həm yüngül sənaye üçün xammal bazası yaradır, həm də kənd sakinləri üçün böyük mövsümi iş yeri deməkdir. Eyni uğurlu model baramaçılıqda da tətbiq edilir. Şəki İpək Kombinatının tam gücü ilə işləməsi üçün ölkə boyu milyonlarla tut tinginin əkilməsi kəndlinin öz evində, qısa müddətdə yüksək gəlir əldə etməsinə imkan yaradıb.

Dünyada tədarük zəncirlərinin qırıldığı və ərzaq inflyasiyasının yüksəldiyi bir dövrdə daxili istehsalın qorunması həm də bir milli təhlükəsizlik məsələsidir. Prezident İlham Əliyev fəxrlə qeyd etmişdir ki, Azərbaycan meyvə və tərəvəz məhsulları ilə özünü 100 faizdən çox təmin edir və regionun ən böyük ixracatçılarındandır.

Lakin dövlət başçısı əldə olunan uğurlarla kifayətlənməyərək, hələ də xaricdən gətirilən məhsullara – kərə yağı, bitki yağları, taxıl və bəzi ət məhsullarına diqqət çəkib. Yerli sahibkarlara müraciət edən Prezident, bu boşluqları doldurmaq üçün dövlətin hər cür güzəştli kredit və logistik dəstək verməyə hazır olduğunu bildirmişdir. Bu istiqamətdə qəbul edilən yeni Dövlət Proqramları idxaldan asılılığımızı minimuma endirməyi hədəfləyir.

Məqalənin ən parlaq səhifəsi, şübhəsiz ki, işğaldan azad edilmiş ərazilərimizin aqrar potensialıdır. Prezident İlham Əliyev bu torpaqları Azərbaycanın yeni kənd təsərrüfatı və "yaşıl enerji" mərkəzi elan edib.

Kəlbəcər, Laçın və Zəngilanın geniş yaylaqları, münbit torpaqları ölkədə heyvandarlığın və arıçılığın inkişafında kəskin sıçrayışa səbəb olub. Azad edilmiş torpaqlarda tətbiq olunan "Ağıllı kənd" ("Smart Village") konsepsiyası çərçivəsində rəqəmsal kənd təsərrüfatı idarəçiliyi formalaşır. Buradakı müasir heyvandarlıq kompleksləri, avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemləri gələcəkdə bütün respublika üzrə tətbiq ediləcək aqrar modelin ilk nümayiş meydançasıdır.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən bu geniş kənd təsərrüfatı strategiyası ölkəmizi xammal asılılığından xilas edərək yüksək texnologiyalı, daxili tələbatı tam ödəyən və qlobal bazarlarda rəqabət apara bilən güclü bir aqrar-sənaye dövlətinə çevirməkdədir. Bu yolda atılan hər bir addım ölkə vətəndaşlarının süfrəsinin bərəkəti, dövlətimizin isə sarsılmaz qüdrətidir.

Vüqar Həsənli

YAP Şahbuz rayon təşkilatının məsləhətçisi