Azərbaycanın sülh doktrinası və qlobal təhlükəsizlikdə Bakı dialoqu

Müasir beynəlxalq münasibətlər sisteminin köklü və kəskin transformasiyaya uğradığı, qlobal qütbləşmənin dərinləşdiyi bir dövrdə Azərbaycan artıq sadəcə regional oyunçu deyil, həm də mühüm intellektual mərkəz və strateji dialoq platforması kimi çıxış edir. 12 mart 2026-cı il tarixində paytaxt Bakıda öz işinə başlayan “Keçid dövründə olan dünyada fikir ayrılıqlarının aradan qaldırılması” mövzusundakı XIII Qlobal Bakı Forumu bu missiyanın növbəti bariz təzahürüdür. Forumun açılış mərasimində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin proqram xarakterli geniş nitqi həm regionun gələcəyi, həm də qlobal təhlükəsizlik arxitekturası ilə bağlı mühüm yol xəritəsini cızmış oldu. Dövlət başçısı öz çıxışında regional təhlükəsizliyin Azərbaycan üçün hər zaman bir nömrəli məsələ olduğunu xüsusi vurğuladı. Sabitlik olmadan heç bir tərəqqinin mümkün olmadığını qeyd edən Prezident bildirdi ki, Cənubi Qafqaz kimi mürəkkəb geosiyasi kəsişmədə yerləşən Azərbaycan üçün təhlükəsizlik həm də dövlətin varlığı və inkişafının təməl şərtidir. Azərbaycanın hərbi və siyasi gücünün vəhdəti olan zəfər düsturu regionda illərdir davam edən ədalətsiz status-kvonu dəyişərək, davamlı sülh üçün real zəmin yaratmışdır. Azərbaycanın sülh istəyi təkcə diplomatik bəyanatlarda deyil, həm də real humanitar və iqtisadi addımlarda özünü göstərir. Prezident İlham Əliyev nitqində bu məqama toxunaraq bildirdi ki, Bakı Ermənistana müxtəlif istiqamətlərdən malların daşınmasına qoyulmuş bütün məhdudiyyətləri artıq aradan qaldırıb. Blokadaların ləğvi və kommunikasiya xətlərinin açılması Ermənistanın iqtisadi təcridini bitirəcək bir xilas yolu kimi qiymətləndirilir. Bu addım Bakının düşmənçilik səhifəsini birdəfəlik bağlamaq və regionda qarşılıqlı etimad mühiti yaratmaq iradəsinin göstəricisidir. Sülhün gətirdiyi ən böyük dividentlərdən biri də logistik imkanların genişlənməsidir. Ermənistanla münasibətlərin normallaşması və sülh sazişinin praktiki nəticələri fonunda Azərbaycan hazırda Orta Dəhlizin yeni istiqamətləri üzərində fəal işləyir. Azərbaycan hazırda Çindən Avropaya qədər uzanan ən etibarlı marşrutun ana həlqəsidir. Ölkəmizin Şərq-Qərb və Şimal-Cənub dəhlizləri üzrə əvəzolunmaz tərəfdaş kimi mövqeyi Bakını həm Şərqi Qərblə, həm də Şimalı Cənubla birləşdirən qlobal ticarət qovşağına çevirmişdir. Dünya nizamının ciddi sınaqlar qarşısında olduğunu vurğulayan dövlət başçısı qeyd etdi ki, indi təhlükəsizlik, sabitlik və müdafiə məsələləri hər bir suveren dövlətin gündəliyində mütləq prioritet olmalıdır. Sülh prosesinin hüquqi tərəflərinə toxunan Prezident xatırlatdı ki, Ermənistanla sülh artıq sadəcə bir niyyət deyil, konkret sənədlərlə təsdiqlənmiş reallıqdır. Sülh sazişinin yeddi ay əvvəl paraflanması və birgə bəyanatın qəbulu Cənubi Qafqazda yeni bir tarixin başladığını rəsmiləşdirmişdir. Sərhədlərin delimitasiyası və qarşılıqlı etimadın artması göstərir ki, tərəflər artıq sülhün gətirdiyi üstünlükləri praktikada görürlər. Eyni zamanda, enerji amili qlobal gündəliyin ayrılmaz hissəsi olaraq qalır. Prezident qeyd etdi ki, enerji təhlükəsizliyi artıq milli təhlükəsizliyin tərkib hissəsidir və Azərbaycan bu sahədə etibarlı tərəfdaş rolunu hər keçən gün daha da gücləndirir. Prezident İlham Əliyev kənar müdaxilələrin sülh prosesinə vurduğu zərəri də kəskin şəkildə ifşa etdi. O bildirdi ki, Azərbaycan və Ermənistan dırnaqarası vasitəçilik cəhdlərindən qurtularaq ikitərəfli formatda fəaliyyətə başlayan kimi real nəticələrə və sülhə nail olundu. Bu fakt sübut edir ki, regionun taleyi kənar güclərin maraqları ilə deyil, məhz region dövlətlərinin iradəsi ilə təyin edilməlidir. Azərbaycanın işğal olunmuş əraziləri hərbi yolla azad edib, sülhə siyasi yollarla nail olması həm döyüş meydanında, həm də diplomatiya masasında qazanılmış tarixi qələbənin təsdiqidir. XIII Qlobal Bakı Forumu Azərbaycanın dünyaya sabitlik, əməkdaşlıq və ədalətli nizam mesajı verdiyi ən yüksək kürsüdür.

Nicat Quliyev

YAP Laçın rayon təşkilatının məsləhətçisi