Icma.az
close
up
RU
Azərbaycanla İranın Ramazan ziddiyyəti... Bayram nə vaxt qeyd olunmalıdır?

Azərbaycanla İranın Ramazan ziddiyyəti... Bayram nə vaxt qeyd olunmalıdır?

Icma.az bildirir, Bakupost saytına əsaslanaraq.


İslam dünyasının ayrılmaz hissəsi olan Azərbaycanda Ramazan bayramı hər il yüksək əhvali-ruhiyyə ilə qeyd edilir. Ancaq bayram gününün müəyyən edilməsi ilə bağlı hər dəfə fikir ayrılıqları yaranır. Düzdür, Azərbaycanda bayram Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin (QMİ) rəsmi olaraq elan etdiyi gündə keçirilir. Lakin bəzi bölgələrdə insanlar fərqli mənbələrə, xüsusilə İran və ya bəzi ərəb ölkələrinin təqviminə əsaslanaraq, bayramı digər günlərdə qeyd edirlər.

Bəs niyə bu cür fikir ayrılıqları yaranır və bayram ayr-ayrı bölgələrdə fərqli günlərdə keçirilir? Bunun bir neçə səbəbi var.

1.Ayın görünməsi problemi

İslam dinində bayram günləri hicri-qəməri təqviminə əsasən müəyyən edilir. Ramazan ayının bitməsi və Şəvval ayının başlaması üçün yeni ayın (hilalın) görünməsi əsas götürülür. Burada iki əsas yanaşma mövcuddur:

Birinci yanaşma astronomik hesablamalara əsaslanır. Bəzi müsəlman ölkələri və alimlər, o cümlədən QMİ bayram gününü elmi hesablamalara əsasən, əvvəlcədən müəyyən edir. Yəni Ayın görünmə şərtlərinə əsasən konkret tarix açıqlanır.

İkincisi yanaşma Ayın gözlə müşahidəsinə əsaslanır. İran və bəzi digər İslam ölkələri ayın adi gözlə və ya teleskopla görünməsini əsas götürərək qərar, verirlər. Bu səbəbdən onların bayramı bir gün gec və ya tez olur.

2.Fiqhi və məzhəbi fərqlər

Azərbaycanda əhalinin böyük əksəriyyəti sünni və şiə məzhəbli müsəlmanlardır. Lakin bəzi insanlar dini qaydaları müxtəlif məzhəb alimlərinin fətvalarına uyğun icra edirlər. Məsələn, İran şiə dünyasının mərkəzi olduğu üçün oradakı rəsmi dini qurumların qərarlarını əsas götürənlər də var. İran isə bayram gününü öz fiqhi prinsiplərinə əsasən, təyin edir və nəticədə Azərbaycanla bu ölkə arasında bayram günü ilə bağlı fərq yaranır.

3.Siyasi və coğrafi amillər

Bayram gününün təyinində siyasi və coğrafi faktorlar da rol oynayır. Məsələn, bəzi müsəlman ölkələri Səudiyyə Ərəbistanının elan etdiyi tarixə uyğun bayram edirlər. Çünki Məkkə və Mədinə müsəlmanlar üçün müqəddəs məkanlardır. Digərləri isə İranın və ya Türkiyənin elan etdiyi tarixlərə riayət edirlər. Azərbaycan müstəqil dini siyasət yürütdüyü üçün rəsmi tarixləri öz astronomik hesablamalarına uyğun elan edir.

4.İnsanların ənənəvi və şəxsi inancı

Bəzi insanlar dini inanclara daha çox bağlı olduqları üçün rəsmi qərarlara baxmayaraq, bayramı öz izlədikləri mənbələrə uyğun şəkildə qeyd edirlər. Xüsusilə sosial şəbəkələr və internet resursları vasitəsilə fərqli ölkələrin bayram günü ilə bağlı qərarları yayıldıqda, insanlar bu məlumatlara əsasən hərəkət edir və nəticədə onlar bayramı fərqli günlərdə keçirirlər.

Bəs, əslində necə olmalıdır? Bir çox ilahiyyatçıların fikrincə, bu məsələdə ölkənin rəsmi mövqeyi, başqa sözlə, QMİ-nin açıqladığı tarix əsas götürülməlidir. Bu, dini və ictimai həmrəylik və birlik baxımından olduqca vacibdir. Çünki Ramazan bayramının əsas məqsədlərindən biri də insanları birliyə, həmrəyliyə dəvət etməkdir.

Nihad,BakuPost


Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:155
embedMənbə:https://www.bakupost.az
archiveBu xəbər 29 Mart 2025 12:41 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see293

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see282

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see279

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see274

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see274

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see269

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see260

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see259

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see253

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see252

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see234

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see229

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see228

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see228

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see225

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see222

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see217

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see216

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see213

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see210
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri