Icma.az
close
up
RU
Azıx mağarasında tədqiqat işləri necə gedir? RƏSMİ

Azıx mağarasında tədqiqat işləri necə gedir? RƏSMİ

Icma.az, Metbuat portalına istinadən məlumat verir.

2020-ci il Vətən müharibəsində əldə olunan zəfərlə Azərbaycan 30 ildən sonra Qarabağa, o cümlədən Azıx mağarasının yerləşdiyi Xocavənd rayonuna qovuşdu. Qədim insanların yaşayış məskəni kimi tanınan bu mağarada 1968-ci ildə insana məxsus alt çənə sümüyü aşkar edilmişdi. İşğal illərində isə Ermənistan burada müxtəlif saxtalaşdırma cəhdləri edib. Bəs torpaqlar azad olunduqdan sonra Azıx mağarasında tədqiqat işlərinə başlanılıb?

AMEA Arxeologiya və Antropologiya İnstitutunun İctimaiyyətlə Əlaqələr şöbəsi tərəfindən Metbuat.az-ın sorğusuna cavab olaraq bildirilib ki, işğaldan azad edilən torpaqlarda 2022-ci ildən etibarən kompleks arxeoloji tədqiqatlar aparılmaqdadır. Bu araşdırmalar içində Azıx, Tağlar mağaraları, Quruçay və Köndələnçay çaylarının sahil əraziləri üzrə tədqiqatlar xüsusi yer tutur:

“Belə ki, homininlərin inkişaf etmiş növləri 4.2 milyon il əvvəl Afrikada yaranıb və dinamik dəyişikliklərlə Avrasiyaya yayılıb. Avrasiya xəttində Azıx mağarası zəncirin xüsusi halqasını təşkil edir. Ona görə də bu abidəyə dünya elmi çevrələri tərəfindən böyük maraq var. Artıq bu ilin avqust ayında ərazidə Azərbaycan-Yaponiya və Azərbaycan-Almaniya beynəlxalq arxeoloji ekspedisiyası fəaliyyətə başlayıb. Arxeoloji ekspedsiyaların tərkibində azərbaycanlı alimlərlə yanaşı, arxeologiya, radiokarbon (14C), Optik Stimullaşdırılan Lüministsen (OSL) və Kosmogenik radionukleid (CRN) tarixlənmə,palaeoproteomiks və biomarker analizləri üzrə mütəxəssis olan alman, yapon, danimarkalı, portuqal alimləri də iştirak edirlər”.

Açıqlamada qeyd olunub ki, bu tədqiqatlar Azərbaycanın paleolit və mezolit dövrünün və onların mərhələlərini dəqiqləşdirəcək, tapılmış qalıqların hansı canlılara məxsusluğunu (palaeoproteomiks analizlər) müəyyən edəcək:

“Qədim kimyəvi birləşmələrin təhlili nəticəsində (biomarker analizi) isə qədim ətraf mühitin və ona qədim insanların təsiri barədə təsəvvür yaradacaq. Elmlərin fövqündə olan bu yönlü arxeometrik tədqiqatlar müasir dünya elminin tələblərinə cavab verir. Digər tərəfdən, Azıx və Tağlarda aparılan beynəlxalq tədqiqatlar Azərbaycanda yeni elmi sahələr üzrə mütəxəssislərin yetişdirilməsi üçün perspektiv istiqamətlər yaradır. Qeyd edək ki, AMEA Arxeologiya və Antropologiya İnstitutunun Qarabağ Universiteti ilə əməkdaşlıq barədə imzalanmış razılaşmasına əsasən, universitetin nəzdində Elm Fondunun dəstəyi ilə trasoloji laboratoriya yaradılmaqdadır. Həmçinin aidiyyatı dövlət təşkilatları ilə yanaşı, AMEA Arxeologiya və Antropologiya İnstitutu Azıx mağarasının UNESCO-nun Ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısına əlavə edilməsi üzərində aparılan işlərə də cəlb edilib”.

Sevinc İbrahimzadə / Metbuat.az

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:226
embedMənbə:https://metbuat.az
archiveBu xəbər 05 Sentyabr 2025 17:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see384

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see376

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see372

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see368

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see366

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see346

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see346

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see330

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see327

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see326

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see311

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see309

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see302

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see293

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see278

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see272

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see263

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see223

Sabunçu rayonunda YAP ın yaradılmasının 34 illiyi münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib

20 Noyabr 2026 21:11see223

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see213
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri