Icma.az
close
up
RU
Azıx mağarasında tədqiqat işləri necə gedir? RƏSMİ

Azıx mağarasında tədqiqat işləri necə gedir? RƏSMİ

Icma.az, Metbuat portalına istinadən məlumat verir.

2020-ci il Vətən müharibəsində əldə olunan zəfərlə Azərbaycan 30 ildən sonra Qarabağa, o cümlədən Azıx mağarasının yerləşdiyi Xocavənd rayonuna qovuşdu. Qədim insanların yaşayış məskəni kimi tanınan bu mağarada 1968-ci ildə insana məxsus alt çənə sümüyü aşkar edilmişdi. İşğal illərində isə Ermənistan burada müxtəlif saxtalaşdırma cəhdləri edib. Bəs torpaqlar azad olunduqdan sonra Azıx mağarasında tədqiqat işlərinə başlanılıb?

AMEA Arxeologiya və Antropologiya İnstitutunun İctimaiyyətlə Əlaqələr şöbəsi tərəfindən Metbuat.az-ın sorğusuna cavab olaraq bildirilib ki, işğaldan azad edilən torpaqlarda 2022-ci ildən etibarən kompleks arxeoloji tədqiqatlar aparılmaqdadır. Bu araşdırmalar içində Azıx, Tağlar mağaraları, Quruçay və Köndələnçay çaylarının sahil əraziləri üzrə tədqiqatlar xüsusi yer tutur:

“Belə ki, homininlərin inkişaf etmiş növləri 4.2 milyon il əvvəl Afrikada yaranıb və dinamik dəyişikliklərlə Avrasiyaya yayılıb. Avrasiya xəttində Azıx mağarası zəncirin xüsusi halqasını təşkil edir. Ona görə də bu abidəyə dünya elmi çevrələri tərəfindən böyük maraq var. Artıq bu ilin avqust ayında ərazidə Azərbaycan-Yaponiya və Azərbaycan-Almaniya beynəlxalq arxeoloji ekspedisiyası fəaliyyətə başlayıb. Arxeoloji ekspedsiyaların tərkibində azərbaycanlı alimlərlə yanaşı, arxeologiya, radiokarbon (14C), Optik Stimullaşdırılan Lüministsen (OSL) və Kosmogenik radionukleid (CRN) tarixlənmə,palaeoproteomiks və biomarker analizləri üzrə mütəxəssis olan alman, yapon, danimarkalı, portuqal alimləri də iştirak edirlər”.

Açıqlamada qeyd olunub ki, bu tədqiqatlar Azərbaycanın paleolit və mezolit dövrünün və onların mərhələlərini dəqiqləşdirəcək, tapılmış qalıqların hansı canlılara məxsusluğunu (palaeoproteomiks analizlər) müəyyən edəcək:

“Qədim kimyəvi birləşmələrin təhlili nəticəsində (biomarker analizi) isə qədim ətraf mühitin və ona qədim insanların təsiri barədə təsəvvür yaradacaq. Elmlərin fövqündə olan bu yönlü arxeometrik tədqiqatlar müasir dünya elminin tələblərinə cavab verir. Digər tərəfdən, Azıx və Tağlarda aparılan beynəlxalq tədqiqatlar Azərbaycanda yeni elmi sahələr üzrə mütəxəssislərin yetişdirilməsi üçün perspektiv istiqamətlər yaradır. Qeyd edək ki, AMEA Arxeologiya və Antropologiya İnstitutunun Qarabağ Universiteti ilə əməkdaşlıq barədə imzalanmış razılaşmasına əsasən, universitetin nəzdində Elm Fondunun dəstəyi ilə trasoloji laboratoriya yaradılmaqdadır. Həmçinin aidiyyatı dövlət təşkilatları ilə yanaşı, AMEA Arxeologiya və Antropologiya İnstitutu Azıx mağarasının UNESCO-nun Ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısına əlavə edilməsi üzərində aparılan işlərə də cəlb edilib”.

Sevinc İbrahimzadə / Metbuat.az

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:210
embedMənbə:https://metbuat.az
archiveBu xəbər 05 Sentyabr 2025 17:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see300

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see297

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see292

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see275

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see274

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see268

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see266

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see247

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see232

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see216

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see215

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see213

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see209

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see203

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see199

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see192

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see188

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see187

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri