Bakıda süni intellektin tətbiqi ilə yol hərəkətin tənzimləmək mümkündür? EKSPERTDƏN AÇIQLAMA FOTO

Müasir şəhər idarəçiliyində ağıllı texnologiyaların, xüsusən də süni intellektin rolu durmadan artır. Artıq bir çox inkişaf etmiş şəhərlər yol hərəkətini daha effektiv şəkildə idarə etmək, tıxacların və qəza risklərinin qarşısını almaq üçün süni intellekt əsaslı sistemlərdən istifadə edir. Bu texnologiyalar real vaxt rejimində məlumat toplayaraq, hərəkət axınlarını analiz edir və adaptiv idarəetmə qərarları verir. Belə yanaşma nəqliyyat sistemini daha çevik, təhlükəsiz və dayanıqlı edir.

Bəs Bakıda süni intellektin tətbiqi ilə yol hərəkətinin tənzimlənməsi mümkündürmü?

Mövzu ilə bağlı nəqliyyat eksperti Rauf Ağamirzəyev Avtosfer.az-a bildirib ki, bizdə süni intellektdən yox, amma rəqəmsal əkiz deyilən bir alətdən istifadə olunur və bu rəqəmsal əkiz data əsaslı qərarlar verməyə imkan verir. Yəni, fərqli datalar formalaşdırılır, fərqli mənbələrdən alınır və ona əsasən də şəhərimizdə müəyyən transformasiya işləri görülür:

“Hərəkət axınlarının idarə edilməsi, onların önündə olan baryerlərin aradan qaldırılması üçün yeni bir imkan yaradılıb. Buna əsasən bir çox layihələr artıq kompleks halda icra olunur, yəni şəhərdə bir qovşaq, yol tikməklə məsələ bitmir. Bunlarla yanaşı, fərqli hərəkət üçün imkanlar yaratmaq lazımdır və bu zəmində keçən illər ərzində mobilliyin transformasiya proqramı çərçivəsində məhz rəqəmsal əkizdən alınmış datalar əsasında, yəni öncədən planlaşdırmaq olur və bu rəqəmsal əkizdə bir neçə simulyasiyalar olunur. Ən optimal olan, iqtisadi cəhətdən səmərəli olan variant artıq layihə icraçısı üçün yönləndirilir və beləliklə də, şəhərdə hərəkətlilik üçün yeni imkanlar yaratmağa bir zəmin yaranmış olur.

Bu proses davamlıdır, yəni şəhərimiz böyükdür və bu şəhərdə uzun müddət, əgər biz ictimai nəqliyyata istənilən səviyyədə diqqət ayırmamışıqsa, bunun da yan fəsadları olacaq.

İndi yeni dövlət proqramı təsdiq olunub və data əsaslı qərarlarla düşünürəm, yaxın 5 il ərzində biz fərqli bir hərəkətliliyi müşahidə edəcəyik, amma bu sahəyə investisiyanı artırmağa gərək var və ilkin olaraq, əgər prioritetləşdirsək, dövlət proqramında qeyd olunmuş piyada infrastrukturunun abadlaşdırılması, önündə olan baryerlərin aradan qaldırılması kimi işləri təxirə salmadan icra etmək lazımdır ki, insanlar uzun zaman tıxacda dayanmaqdansa, qısa məsafələri piyada getsinlər və bu piyada gəzdikləri səkilər az mobillikli insanları nəzərə almaqla qurulmalıdır”.

Ekspert əlavə edib ki, şəhərin daxilində qısa məsafədə eyni səviyyədə svetaforla nizamlanan, iki zolaqdan artıq olan küçə və prospektlərimizdə təhlükəsizlik adacığı və kontrast işıqlandırma ilə keçidlər təmin olunmalıdır:

“Bu niyə vacibdir? Çünki piyada gəziriksə bizim ehtiyacımız var ki, yolun bir tərəfindən digər tərəfinə keçək və bu keçid uzaq olmamalıdır, rahat olmalıdır. Yəni avtobusun dayanacağı ola bilər yolun bir tərəfində, digər dayanacaq isə digər tərəfində olsun. Bu keçidi rahat təşkil etmək lazımdır ki, insanlar məhz bu ehtiyaclarını ödəyə bilsinlər.

Düşünürəm, küçəboyu yaşıllıqlarımızın da sayını artırmağa gərək var, çünki yaşıllığın həm səsboğucu effekti var, həmçinin də mikroiqlim yaradır, yəni sərinlik yaradır.
Bu da küçəboyu daha komfortlu hərəkət üçün imkanlar yaradır. Beləliklə, insanlar artıq özləri qərar verəcək ki, küçənin neçə metri piyada, neçə metri mikromobillik, yaxud ictimai nəqliyyat, taksi və ya fərdi nəqliyyat vasitələri üçün ayrılsın”.

Eltac Zülfüqaroğlu