Icma.az
close
up
RU
Barış Manço yenə könülləri birləşdirdi Əbülfəz Süleymanlı Sosioloji baxış

Barış Manço yenə könülləri birləşdirdi Əbülfəz Süleymanlı Sosioloji baxış

525.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Əbülfəz Süleymanlı
Professor
[email protected]

Bəzən cəmiyyət öz böyük həqiqətlərini uzun hesabatlarda, qalın nəzəri kitablarda və yorucu müzakirələrdə yox, bir uşağın təbəssümündə, bir səhnənin işığında, bir mahnının ritmində daha aydın görür. Elə anlar olur ki, sadə görünən bir görüntü bizə tərbiyənin, sənətin, müəllim əməyinin və uşaqlarla qurulan səmimi bağın nə qədər dərin ictimai məna daşıdığını xatırladır.

Keçən həftə Türkiyə sosial mediasında geniş yayılan görüntülər də belə anlardan biri oldu. Zonguldakın Kozlu ilçəsində Kozlu Ortaokulunun direktoru İbrahim Uğur Metinin şagirdlərlə birlikdə 90-cı illərin mahnılarına həsr olunmuş konsertdə əfsanəvi sənətkar Barış Mançonun “Müsaadenizle Çocuklar” mahnısını ifa etməsi ilk baxışda nostalji ovqat yaradan səmimi və əyləncəli bir səhnə təsiri bağışladı. Lakin bu görüntünün cəmiyyətdə bu qədər qarşılıq tapmasının səbəbi təkcə mahnının populyarlığı və ya direktorun səsinin Barış Mançonu xatırlatması ilə izah oluna bilməz. Əsas məsələ daha dərində idi: insanlar həmin anda müasir texnogen cəmiyyətin səs-küyü içində hələ də sönməyən saf insanlığı, uşaqlara yönələn səmimi sevgini, səssiz əməyin işığını və çoxdan həsrətini çəkdiyimiz yaxşılıq halını yenidən hiss etdilər.

Təhsil ocağı sadəcə bilik ötürən, imtahana hazırlayan və nizam-intizam tələb edən qurum kimi düşünülməməlidir. O, uşağın ilk ictimai təcrübə məkanlarından biridir. Uşaq burada oxumağı, yazmağı və hesablamağı öyrəndiyi qədər başqaları ilə bir yerdə dayanmağı, öz səsini eşitdirməyi, ritmə qoşulmağı və kollektiv sevincin nə olduğunu da mənimsəyir. Bu mənada səhnəyə çıxan uşaq təkcə mahnı oxumur; cəmiyyət içində var olmağın ilk məşqini edir.

Kozluda yaşanan hadisənin simvolik tərəfi də məhz buradadır. Bir məktəb rəhbərinin rəsmi mövqedən enərək uşaqlarla eyni ritmdə dayanması, onlarla birlikdə oxuması və sevinməsi təhsilin soyuq idarəçilik dili ilə yox, insan münasibəti ilə canlandığını göstərir. Uşaq üçün müəllim və rəhbər yalnız qayda qoyan, xəbərdarlıq edən, məsafə saxlayan fiqur kimi qalmamalıdır. Bəzən onun dünyasına daxil olan, sevincinə ortaq olan böyüklər yaddaşlarda daha dərin iz buraxır.

Burada incəsənətin tərbiyəvi gücünü ayrıca vurğulamaq lazımdır. İncəsənət məktəb həyatının kənarında qalan sadə bir əyləncə və ya asudə vaxt məşğuliyyəti kimi görülə bilməz; o, uşağın daxili dünyasını və estetik zövqünü formalaşdıran, dilinə, davranışına, özünüifadə imkanlarına və özünə baxışına təsir edən dərin sosial-tərbiyəvi vasitədir. Təsadüfi deyil ki, Yuval Noah Harari kimi çağdaş düşünürlər də süni intellekt dövründə uşağın yalnız texniki biliklərlə deyil, yaradıcılıq, incəsənət, emosional çeviklik və psixomotor bacarıqlarla birlikdə inkişaf etdirilməsinin həyati əhəmiyyət daşıdığını vurğulayırlar. Çünki gələcəyin insanı informasiya daşımaqla kifayətlənməyəcək; hiss edən, düşünən, yaradan və dəyişən dünyaya uyğunlaşa bilən insan olacaq.

Xüsusilə bayağılıqdan uzaq, sözündə məna, ritmində ölçü, ruhunda incəlik daşıyan musiqi uşağı həm əyləndirir, həm də tərbiyə edir. Yaxşı musiqi onun iç dünyasında nizam yaradır; gözəlliyi duymağı, ahəngi hiss etməyi və emosiyasını daha sağlam şəkildə ifadə etməyi öyrədir. Bu baxımdan musiqi bəzən bir dərs saatından daha güclü tərbiyəvi təsirə malik olur.

İdman da təhsilin tərbiyəvi dünyasının ayrılmaz hissəsidir. Uşaq idmanla intizamı, komanda ruhunu, məğlubiyyətlə barışmağı və yenidən başlamağı öyrənir. Sənət ona duyğu və estetik zövq qazandırırsa, idman da iradə və sosial məsuliyyət aşılayır. Bu baxımdan məktəbdə sənət və idman uşağın sosial xarakterini quran əsas sahələrdən biridir.

Müasir təhsil çox vaxt ölçülə bilən nəticələrə sıxışdırılır: bal, imtahan, reytinq, göstərici. Halbuki uşağın inkişafı yalnız rəqəmlərlə izah edilə bilməz. Özünəinam, sevinc, aidiyyət hissi, estetik zövq, məktəbə bağlılıq, müəllimə etibar və dostlarla paylaşılmış xatirə kimi dəyərləri cədvəllərdə göstərmək çətindir. Gələcək həyatında bəzən aldığı qiymətdən çox, səhnədə eşitdiyi alqış, müəlliminin ona inamla baxması və dostları ilə yaşadığı səmimi an qalır.

Son dövrlərdə təhsil mühiti ilə bağlı daha çox narahatedici xəbərlərlə qarşılaşırıq: şiddət, aqressiya, təhlükəsizlik problemi, müəllim-şagird münasibətlərində gərginlik, valideynlərin artan qayğıları. Belə bir atmosferdə uşaqların səsini, sevincini və müəllimlə qurulan sağlam münasibəti göstərən hər müsbət nümunə cəmiyyət üçün mənəvi nəfəs rolunu oynayır. İnsanlar belə görüntülərə sadəcə “gözəl video” kimi baxmır; həmin görüntüdə itirmək istəmədikləri bir təhsil idealını görürlər.

Bu gün həm Türkiyədə, həm Azərbaycanda, həm də Türk dünyasının müxtəlif bölgələrində uşaqları yalnız imtahana deyil, həyata hazırlamaq üçün böyük zəhmət çəkən çox sayda müəllim və məktəb rəhbəri var. Onların əməyi bəzən sinif otağında, bəzən tədbir zalında, bəzən idman meydançasında, bəzən də bir mahnının içində görünür. Təəssüf ki, bu cür müsbət nümunələr çox vaxt gündəmin səs-küyü içində kölgədə qalır. Halbuki cəmiyyətin sağlam gələcəyi yalnız böyük islahat sənədləri ilə deyil, bu cür kiçik və səmimi tərbiyə anları ilə də qurulur.

Burada bir məqama da diqqət etmək vacibdir. Məktəb tədbirləri sosial media vitrini üçün hazırlanmış görüntülərə çevrilməməlidir. Əsas məsələ videonun neçə dəfə izlənməsi, nə qədər bəyənilməsi və paylaşılması yox, uşağın həyatında hansı mənanı yaratmasıdır. Əgər belə fəaliyyətlər onun özünü ifadəsinə, məktəbə bağlılığına, estetik tərbiyəsinə və sosial inkişafına xidmət edirsə, ictimai görünürlük də faydalı olur. Lakin səhnə uşağın iç dünyasını açdığı məkan kimi qalmalı, sosial media üçün qurulmuş süni dekorasiyaya çevrilməməlidir.

Bu hadisə ailə-məktəb münasibəti baxımından da mənalıdır. Valideynlər məktəbdən təkcə dərs nəticəsi gözləmir. Onlar övladlarının təhlükəsiz, qayğıkeş, mədəni və inkişaf etdirici bir mühitdə böyüməsini istəyirlər. Uşağın burada sadəcə “şagird” kimi deyil, duyğusu, istedadı, sevinci və fərdiyyəti olan bir insan kimi qəbul edilməsi ailə ilə məktəb arasında etimadı gücləndirir. Çünki yaxşı məktəb ailəyə yalnız nəticə təqdim etmir; uşağın ruhuna toxunan mühit yaradır.

Barış Mançonun bu hadisədə ayrıca bir yeri var. O, yalnız Türkiyənin deyil, bütövlükdə Türk dünyasının mədəni yaddaşında özünəməxsus mövqe tutan sənətkarlardan biridir. Onun yaradıcılığı sadəcə musiqidən ibarət deyildi; xalq hikmətini, uşaq dünyasını, ailə dəyərlərini, dilin incəliyini və müxtəlif coğrafiyalarda yaşayan insanlar arasındakı mənəvi yaxınlığı öz səsində birləşdirə bilirdi. “7’den 77’ye” ifadəsi də onun sənətinin mahiyyətini göstərirdi: o, nəsilləri ayırmır, əksinə, onları eyni duyğuda görüşdürürdü.

İllər sonra Barış Manço yenə bir mahnı ilə uşaqları, müəllimləri, valideynləri və geniş cəmiyyəti ortaq bir hiss ətrafında birləşdirdi. Bu dəfə onun səsi bir səhnədə, uşaqların sevincində, müəllimlərin zəhmətində və cəmiyyətin təhsildən gözlədiyi mənəvi ümiddə yenidən eşidildi.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:152
embedMənbə:https://525.az
archiveBu xəbər 12 May 2026 15:15 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see383

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see360

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see348

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see304

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see288

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see270

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see259

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see258

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see255

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see250

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see236

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see235

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see235

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see228

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see223

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see221

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see203

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see203

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see200

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri