Bir parkinq məsələsi : AYNA dakı qalstuklu müəllimlər anlamaq istəmirlər

Onlar parklanma pulunun niyə yığıldığını başa düşmürlər, fəlsəfəsini anlaya bilmirlər

“Elə bilirlər ki, əsas pul yığmaqdır, məqsəd budur, dərk etmirlər ki, pul yığmaq məqsəd deyil, vasitədir - məqsəd insana xidmətdir...”

Bakıda parkinq məsələsi hələ də həllini tapmayan problemlərdəndir. Bu sahədə böyük məbləğdə vəsait toplansa da, hara getdiyi müəmmalıdır. “Azparkinq” MMC yaradılana qədər şəhərdə xaotik parklanma sistemi var idi. Sürücülərdən toplanan pulların hamısı ayrı-ayrı şəxslərin cibinə gedirdi. Nəticədə külli miqdarda vəsait dövlətdən gizlədilirdi. “AzParkinq” istifadəyə veriləndən sonra bu sahədə müəyyən qədər nizam yaradıldı. Ödənişlərin ünvanı bilindi. Lakin Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyinin (AYNA) yeni parklama siyasəti də vəsaitlərin aqibətini sual altında qoydu. Toplanan ödənişlərin ümumi məbləği haqqında məlumat açıqlanmır, onların hansı məqsədlə istifadə edildiyi bəlli deyil. “AzParkinq” faktiki olaraq gizli qutuya çevrilib.

Bu günlərdə AzTV "AzParkinq"lə bağlı sürücülərin şikayətini lentə alıb. Reportajda AYNA-nın topladığı bu vəsaitlərin hara getdiyinə dair suala cavab axtarılıb.

Milli Məclisin deputatı Vüqar Bayramov bildirib ki, parklanmadan əldə edilən gəlirlər yalnız şəhər infrastrukturunun inkişafına və vətəndaşlara xidmətin yaxşılaşdırılmasına yönəldilməlidir. Bu gəlirlərin aylıq məbləği barədə ictimaiyyətin mütəmadi məlumatlandırılması şəffaflığın təmin edilməsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda, parklanma prosesində elektron nəzarət sisteminin tətbiqi zəruridir. Belə sistem yığılan vəsaitin dəqiq qeydiyyatını təmin etməklə, onun təyinatından yayındırılmasının qarşısını alacaq.

Nəqliyyat eksperti Ərşad Hüseynov isə qeyd edib ki, müxtəlif ölkələrdə özəl parklanma yerlərindən əldə olunan gəlirlər yalnız həmin parklanma xidmətlərinin təminatı ilə məhdudlaşmır: “Toplanan vəsaitlər çox vaxt şəhər və ya bölgənin ictimai nəqliyyat sisteminin inkişafına yönəldilir. Bu, həm ictimai nəqliyyatın keyfiyyətini artırır, həm də şəhərdə nəqliyyat sıxlığının azalmasına, hava çirkliliyinin minimuma endirilməsinə xidmət edir.

Eyni zamanda, bu gəlirlər yol-nəqliyyat infrastrukturunun saxlanılması və təkmilləşdirilməsi üçün də istifadə olunur. Məsələn, yolların asfalt örtüyünün yenilənməsi, zədələnmiş hissələrin təmiri, yol nişanlarının quraşdırılması və texniki baxım işləri kimi xərclər bu vəsaitlər hesabına qarşılanır. Beləliklə, parklanma gəlirləri həm ictimai nəqliyyatın səmərəliliyini artırmağa, həm də yol infrastrukturunun davamlılığını təmin etməyə xidmət edir.

Bundan əlavə, bu yanaşma şəhər büdcəsinin yükünü yüngülləşdirir və vəsaitlərin şəffaf idarə olunmasına şərait yaradır. Vətəndaşlar da daha yaxşı nəqliyyat və təhlükəsiz yol şəraiti ilə təmin olunur, bu da ümumi həyat keyfiyyətini yüksəldir”.

İqtisadçı Natiq Cəfərli isə dünyanın bir neçə ölkəsində maşın sürüb, parklanmadan istifadə etdiyini xatırladıb. O, Sherg.az-a açıqlamasında bildirib ki, həmin ölkələrdə bu vəsait bələdiyyələrə gedir, onları insanlar seçir, yığdıqları vəsaiti də bələdiyyə ərazisində, elə həmin pulu ödəyən vətəndaşlar üçün xərcləyirlər: 

“Yaxşı, bu MMC nəyə, hara pul xərcləyir? Dünyanın əksər ölkələrində, şəhərlərində istirahət və bayram günləri, axşam saat 20:00-dan sonra parklanma pulsuz olur. Bizdə bir tək bazar günü pulsuz ediblər, bayram günləri pulludur.

Bizim qalstuklu müəllimlər bir çox sahənin fəlsəfəsini anlaya bilmirlər, məsələn, verginin seçkiyə bağlı olduğunu anlamırlar, parklanma pulunun niyə yığılmalı olduğunu da başa düşmürlər, elə bilirlər ki, əsas pul yığmaqdır, məqsəd budur, dərk etmirlər ki, pul yığmaq məqsəd deyil, vasitədir – məqsəd insana xidmətdir...”.