Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Biznes üçün də, vətəndaş üçün də kreditə çıxış hələ də bahadır Ekspert

Biznes üçün də, vətəndaş üçün də kreditə çıxış hələ də bahadır Ekspert

Icma.az, Demokrat.az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Bank sektorunda uçot dərəcəsinin dəyişməz saxlanılması kredit bazarında da diqqətlə izlənilir. Adətən bu qərarın kredit faizlərinə təsir edəcəyi gözlənilsə də, praktikada faizlər hər zaman eyni istiqamətdə dəyişmir.
Bəs uçot dərəcəsi sabit qaldığı halda kredit faizləri niyə aşağı düşmür? 
İqtisadçı Asif İbrahimov Demokrat.az-a açıqlamasında söyləyib ki, inflyasiya nəzarət altındadır, qiymət sabitliyi qorunur və makroiqtisadi risklər diqqətlə izlənilir:

“Bu qərar nəzəri baxımdan bank sektorunda maliyyə resurslarının dəyərinin sabit qalacağı və zaman keçdikcə kredit faizlərinin də aşağı düşəcəyi gözləntisini yaradır. Amma reallıq tamamilə fərqlidir. Bu gün Azərbaycan iqtisadiyyatında ən bahalı məhsullardan biri məhz puldur. Biznes üçün də, vətəndaş üçün də kreditə çıxış hələ də bahadır. Deməli, problem artıq uçot dərəcəsində deyil. Problem maliyyə bazarının öz strukturundadır. İllərdir ictimaiyyətə belə bir fikir təqdim olunur ki, uçot dərəcəsi azalarsa, kreditlər də ucuzlaşacaq. Halbuki Azərbaycanda bu mexanizm tam gücü ilə işləmir. Uçot dərəcəsi sabit qalır, inflyasiya müəyyən çərçivədə saxlanılır, bank sektorunun mənfəəti artır, lakin kredit faizləri eyni sürətlə aşağı düşmür. Bu isə pul-kredit siyasətinin real iqtisadiyyata ötürülmə mexanizminin zəif işlədiyini göstərir. Əsas problem ondan ibarətdir ki, banklar kredit faizlərini təkcə Mərkəzi Bankın qərarlarına görə müəyyən etmirlər. Onlar bazardakı mövqelərinə, rəqabət səviyyəsinə və mənfəət strategiyasına uyğun qiymət formalaşdırırlar. Rəqabətin məhdud olduğu bazarda isə qiymətlərin sürətlə ucuzlaşmasını gözləmək iqtisadi baxımdan real deyil”.
İqtisadçı daha ciddi problemin isə maliyyə resurslarının qiyməti olduğudur bildirib:
“Banklar depozitləri yüksək faizlə cəlb edir, sonra həmin vəsaitləri daha yüksək faizlə kredit kimi yerləşdirirlər. Nəticədə yüksək faizlər sistemin özündə dövr edir. Bu vəziyyətdə uçot dərəcəsinin sabit qalması yalnız statistik göstərici kimi görünür, real sektora isə gözlənilən təsiri vermir. Burada diqqət çəkən başqa bir məqam da risk amilidir. Banklar kredit faizlərinin yüksək olmasını problemli kreditlər və risklə əsaslandırırlar. Lakin sual yaranır: əgər risk bu qədər yüksəkdirsə, bank sektoru niyə ardıcıl olaraq yüksək mənfəət əldə edir? Əgər risklər azalıbsa, niyə bu azalma kredit faizlərində əks olunmur? Risk yalnız faizləri artırmaq üçün istifadə olunan arqument olmamalıdır; risk azalanda onun faydası da müştəriyə ötürülməlidir.
Ümumiyyətlə, maliyyə bazarında alternativ mənbələrin zəif inkişaf etməsi bankların dominant mövqeyini gücləndirir. İnkişaf etmiş iqtisadiyyatlarda sahibkar yalnız bank kreditindən asılı deyil. Korporativ istiqrazlar, investisiya fondları, lizinq, faktorinq, vençur maliyyələşməsi və digər maliyyə alətləri banklarla rəqabət aparır. Azərbaycanda isə maliyyələşmənin əsas yükü hələ də bank sektorunun üzərindədir. Rəqabət zəif olduqda isə qiymətlərin aşağı düşməsi üçün iqtisadi stimul da zəifləyir. Məsələnin başqa bir tərəfi isə monetar siyasətin effektivliyidir. Əgər Mərkəzi Bankın faiz qərarları kredit bazarında hiss olunmursa, bu, təkcə bankların deyil, ümumilikdə pul siyasətinin ötürülmə mexanizminin səmərəliliyi barədə suallar yaradır. Pul siyasətinin məqsədi yalnız inflyasiyanı nəzarətdə saxlamaq deyil, həm də maliyyə resurslarının real iqtisadiyyata səmərəli çatdırılmasını təmin etməkdir. Əgər sahibkar kreditə çıxışda çətinlik çəkirsə, investisiya qərarlarını təxirə salırsa və istehlakçı yüksək faiz yükü altında qalırsa, pul siyasətinin iqtisadi artıma təsiri məhdudlaşır”.
Asif İbrahimov əlavə edib ki, bu gün əsas məsələ uçot dərəcəsinin neçə faiz olması deyil:
“Əsas məsələ odur ki, Mərkəzi Bankın qərarları bazara hansı sürətlə və hansı effektivliklə ötürülür. Əgər bu ötürülmə zəifdirsə, uçot dərəcəsinin artırılması da, azaldılması da gözlənilən nəticəni verməyəcək. Artıq müzakirə “uçot dərəcəsi neçə faiz olsun?” sualından “kredit faizlərinin formalaşma mexanizmi nə qədər şəffafdır?” sualına keçməlidir. Azərbaycan iqtisadiyyatının dayanıqlı inkişafı üçün bank sektorunda daha güclü rəqabət, alternativ maliyyə bazarlarının inkişafı, kredit risklərinin daha obyektiv qiymətləndirilməsi və faiz siyasətinin şəffaflığının artırılması vacibdir. Əks halda, makroiqtisadi sabitlik haqqında müsbət statistik göstəricilər real sektorda fəaliyyət göstərən sahibkarın və kredit götürən vətəndaşın gündəlik maliyyə yükünü azaltmayacaq.
Bunu unutmamalıyıq ki, bu sahədə uğur yalnız inflyasiya göstəriciləri ilə deyil, biznesin hansı faizlə maliyyələşə bilməsi, investisiyanın nə qədər sürətlə artması və vətəndaşın kreditə hansı şərtlərlə çıxış əldə etməsi ilə ölçülür. Əgər bu göstəricilər dəyişmirsə, deməli, nəticələr hələ də real iqtisadiyyata tam çatmayıb”.
Fidan Hacızadə
Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:160
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 04 Avqust 2026 11:39 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see450

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see323

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see314

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see299

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see298

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see291

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see269

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see253

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see249

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see229

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see226

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see217

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see216

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see213

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see204

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see202

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see199

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see198

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see190

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri