Böyük Qayıdış: Qarabağa belə qayıdırıq

İSTİQAMƏT: 6.3.7. işğaldan azad olunmuş ərazilərэ Böyük Qayıdış

Azərbaycan 2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsinin gedişatında azad olunan ərazilərdə artıq bərpa-quruculuq işlərinə başlamışdı. 

Postmüharibə dövründə isə bu işlər sürətləndirildi və qısa zaman ərzində artıq həmin ərazilərə səfərlərə start verildi.  Nəzərə alsaq ki, Qarabağda ən böyük problem minalanmış ərazilər idi, buna baxmayaraq quruculuq işləri sürətli şəkildə həyata keçirildi.

Xatırlatma üçün qeyd edək ki, Ermənistan tərəfindən Qarabağda 147 min 988 hektar ərazi minalarla ağır dərəcədə çirkləndirilib. Bundan əlavə isə aparılan araşdırmalarla 675 min 570 hektar ərazi isə orta və aşağı dərəcəli təhlükəli zonalar elan edilib. 

Bütün bu çətinlikərlə baxmayaraq, Azərbaycanın Böyük Qayıdış proqramının icrasına start verdi və keçmiş məcburi köçkünlər öz doğma yurdlarına daimi yaşamaq üçün qayıtmağa başladılar.

Qarabağa ilk köç 2022-ci ilin 19 iyul tarixində, müharibənin bitməsindən 19 ay sonra həyata keçirildi. Bundan əvvəl, yəni 2022-ci ilin 27 mayında isə Zəngilan rayonunun Ağalı kəndində "Ağıllı kənd” layihəsinin birinci mərhələsi üzrə açılış mərasimi oldu. 

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Birinci xanım Mehriban Əliyeva mərasimdə iştirak etdilər.

Böyük Qayıdış prosesinin başlamasının anonsunu isə 2021-ci ildə Füzuli Beynəlxalq Hava Limanının təməlqoyma mərasimində iştirak edən Prezident İlham Əliyev vermişdi.

“Böyük Qayıdış başlayır, bütün işlərə start verildi. Əminəm, necə ki, düşməni qısa müddət ərzində torpaqlarımızdan qovduq, - cəmi 44 gün ərzində, - bizim tarixi dədə-baba torpağımız olan Qarabağı da qısa müddətdə bərpa edəcəyik”, - deyə Azərbaycan Prezidenti vurğulamışdı.

Ümumi olaraq Böyük Qayıdışın ilk mərhələsi Zəngilan rayonunun Ağalı kəndindən başladı. Daha sonra Laçın şəhərinə dönüş oldu ki, bu da işğaldan azad edilmiş ərazilərdə sürətli əlverişli iqtisadi və siyasi mühit formalaşdırılmasının bariz göstəricisi idi. Böyük Qayıdış proqramı çərçivəsində 2026-cı ilə kimi 34 min 500 ailənin doğma yurduna köçürülməsinə nail olunacağı proqnozlaşdırılır.

Bu gün artıq Qarabağın bu ərazilərində yaşayış var. Belə ki, keçmiş məcburi köçkünlər artıq Zəngilan rayonunun Birinci, İkinci və Üçüncü Ağalı kəndləri, Ağdərə rayonun Talış  kəndi, Laçın şəhəri və onun Zabux və Sus kəndi, Füzuli, Şuşa, Xocalı və Cəbrayıl şəhərlərində qayıdıb.

Bu gün də Qarabağda tikinti, quruculuq işləri davam etdirilir. Qarabağa qayıdan əhalinin məşğulluq məsələləri, eyni zamanda digər sosial təminatla bağlı məqamlar dövlət tərəfindən həll olunur. 

Son statistik məlumatlara görə, azad edilmiş ərazilərə köçürülən sakinlərdən 2800-dək şəxsin məşğulluğu təmin edilib, 117 nəfər üçün özünüməşğulluq proqramının dəstəyi ilə kiçik ailə təsərrüfatları qurulub. Bu istiqamətdə işlərin davam etdirildiyi ilə bağlı da aidiyyəti qurumlar tərəfindən məlumatlar paylaşılır.

Böyük Qayıdış prosesi ilə bağlı son məlumat isə belədir:

Azad edilmiş ərazilərə ilin sonuna kimi 20 min insanın qayıdışı planlaşdırılır. Qayıdışın coğrafi arealı 20 kənd və qəsəbə, 7 şəhər olmaqla, 27 yaşayış məntəqəsini əhatə edəcək.Bu ilin sonuna qədər Xocalıya, Cəbrayıla, Kəlbəcərə və Zəngilana da köçürülmə prosesinə start veriləcək. Ümumi olaraq bu ilin sonuna qədər məskunlaşma bütün işğaldan azad edilmiş rayonlarda başlamış olacaq.

Əlavə olaraq onu da qeyd edək ki, bu gün Xocalı rayonunun Ballıca kəndinə ikinci köç olacaq. Birinci köçdə 27 ailə - 152 nəfər Xocalı rayonunun Ballıca kəndinə köçürülüb. Bu gün isə Ballıca kəndinə 21 ailənin yəni 119 nəfərin köçürülməsi nəzərdə tutulur.

Xatırladaq ki, Ballıca kəndi 1992-ci ildə Ermənistan ordusu tərəfindən işğal edilib. Kənd 19-20 sentyabr 2023-cü ildə aparılan lokal xarakterli antiterror əməliyyatı nəticəsində azad olunub. 

QEYD: Yazı Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə hazırlanıb.

Vilayət Muxtar
“Cebheinfo.az”
 

Bizi Telegramda izləyin

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin