Icma.az
close
up
RU
Bu araşdırma uzun müddətdir davam edən mübahisəyə son qoyur..?

Bu araşdırma uzun müddətdir davam edən mübahisəyə son qoyur..?

Ses qazeti saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

...Alimlər aşkar ediblər ki, Yerlə Mars qaz halında olan hidrogen və heliumdan, eləcə də kiçik toz hissəciklərindən ibarət eyni mühitdə əmələ gəlməyə başlasalar da, onların sonrakı böyüməsi tamamilə fərqli yollarla baş verib.

Bu kəşf uzun müddətdir davam edən mübahisəyə son qoyur. SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, Study Finds yazır ki, tədqiqat Nature Astronomy jurnalında dərc olunub.

On illərdir ki, alimlər Günəş sisteminin qayalı planetlərinin necə əmələ gəldiyi barədə mübahisə edirlər.

Bəzi modellər Günəşin ətrafında kiçik toz hissəciklərinin tədricən toplanması prosesinin yavaş getdiyini göstərir. Digər modellər isə böyük qayalı cisimlərin - planetesimalların toqquşması ilə daha turbulent ssenariyə işarə edir.

Yeni bir araşdırma göstərir ki, Yer və Mars böyümə zamanı iki prosesi birləşdiriblər, lakin onların nisbəti fərqli olub. Yer və Mars 4,5 milyard ildən çox əvvəl Günəşi əhatə edən protoplanetar diskdə əmələ gəlməyə başlayıb.

Lakin alimlər aşkar ediblər ki, onların sonrakı böyüməsi fərqli olub.

Yeni bir araşdırma göstərdi ki, Yer kürəsinin qayalı kütləsinin ən azı 75 faizi kiçik kosmik hissəcikləri udmaqla böyüyən iki cisimdən əmələ gəlmiş və təxminən 25 faizi daha böyük qayalı cisimlərin - planetesimalların birləşməsi nəticəsində yaranmışdır.

Mars fərqli şəkildə əmələ gəlmişdir: qayalı maddəsinin təxminən 73 faizi planetesimalların birləşməsi nəticəsində, yalnız 27 faizi isə kiçik toz hissəciklərinin udulması nəticəsində yaranmışdır.

Bu, erkən Günəş sistemindəki şəraiti və iki oxşar qayalı planetin kimyəvi tərkibini nəzərə alan kompüter simulyasiyaları ilə göstərilmişdir.

Əgər Yer kürəsinin böyüməsi planetesimalların toqquşmasından əhəmiyyətli dərəcədə töhfə verən kiçik toz hissəciklərinin udulmasına əsaslanırdısa, onda Mars əsasən toqquşmalar nəticəsində maddənin toplanması ilə əmələ gəlmişdir və kiçik hissəciklərin udulması yalnız ikinci dərəcəli rol oynamışdır.

Alimlər hesab edirlər ki, iki planetin əmələ gəlməsində belə bir fərqin mümkün səbəblərindən biri gənc Marsın digər, daha kütləvi protoplanetlərin cazibə qüvvəsinin təsirini hiss edə bilməsidir.

Bu, Marsın kiçik toz hissəciklərini effektiv şəkildə udmaq qabiliyyətini məhdudlaşdıra bilər və nəticədə onun böyüməsinə əsas töhfə böyük planetesimalların toqquşması olmuşdur.

Əli Babayev

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:162
embedMənbə:https://sesqazeti.az
archiveBu xəbər 06 Oktyabr 2026 22:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see360

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see342

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see312

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see310

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see301

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see292

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see281

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see276

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see266

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see254

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see245

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see238

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see233

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see231

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see230

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see229

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see227

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see213

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri