Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Bu balıq cinsini dəyişə bilir: Bioloq onun niyə belə etdiyini açıqladı

Bu balıq cinsini dəyişə bilir: Bioloq onun niyə belə etdiyini açıqladı

Icma.az bildirir, Olke.az saytına əsaslanaraq.

Hər kəs ən azı bir dəfə "Nemo axtarışında” animasiya filmini izləyibsə, ehtimal ki, parlaq narıncı rəngli kloun balıqlarını yadda saxlayıb. Bu balıqlar yalnız parlaq rəngləri ilə deyil, həm də nadir xüsusiyyətləri ilə tanınır – onlar reproduktiv anatomiyalarını dəyişə bilirlər.

Ölkə.az xəbər verir ki, Rutqers Universitetinin evolyusiya biologu Skott Trevers "Forbes" üçün yazdığı məqalədə kloun balıqlarının cinsini necə dəyişə bildiyini izah edib. O, balıqların bunu niyə etdiyini açıqlayıb.

Klon balıqları cinsini necə dəyişir?

Bioloq bildirib ki, kloun balıqları dəniz anemonuna bağlı yaxın ailə qruplarında yaşayır. Bu qrupda yalnız iki balıq çoxalır: dominant dişi və onun dişi-partnyoru, digər erkəklər isə öz növbəsini gözləyir.

Trevers vurğulayıb ki, bu iyerarxiya bu növün biologiyasının əsasını təşkil edir. Hətta əgər lider dişi yox olarsa, dominant erkək mürəkkəb fizioloji prosesə başlayaraq dişiyə çevrilir.

2003-cü ildə aparılan bir tədqiqat göstərir ki, sosial siqnallar həmişə kloun balığının erkəyində böyümə artımı və davranış dəyişikliklərinə səbəb olur. Dominant dişinin itirilməsi ən güclü sosial tetikleyici olur və cins dəyişikliyini başladır.

Alimlər həmçinin müəyyən ediblər ki, bu biologiya transformasiyası balığın beyni və bədəni səviyyəsində molekulyar olaraq baş verir. 2024-cü ildə aparılan tədqiqatda qabaqcıl RNA sıralama texnologiyası ilə balığın beynindəki hüceyrə növləri və gen ifadəsi arasında geniş fərqlər aşkarlanıb.

Alimlər bu neyron transformasiyaya cəlb olunan əsas molekulyar sistemləri müəyyən ediblər, o cümlədən estrogen yolları və neyropeptid siqnalizasiyası. Bioloq bildirib ki, bu beyin cins dəyişikliyini bütün bədən üçün əhəmiyyətli bir hadisə kimi aktiv şəkildə təşəbbüs edir və koordinasiya edir.

Klon balıqlarını cinsini dəyişməyə vadar edən nədir?

Trevers deyib ki, cins dəyişikliyi molekulyar "xoreoqrafiyası” cinsi steroid yolları və tənzimləyici genləri də əhatə edir. Aromataza – cyp19a geni ilə kodlanan ferment, testosteronu estrogene çevirir və bu prosesdə əsas rol oynayır.

Daha konkret desək, aromataza genlərinin hər iki variantının aktivliyi bir neçə aylıq cütləşmə və sosial qarşılıqlı əlaqədən sonra əhəmiyyətli dərəcədə artır, və cins dəyişikliyinin tamamlanması üçün ən azı beş ay tələb olunur. Bu, gen ifadəsinin yalnız cins dəyişikliyini tetiklemədiyini, həm də prosesi daimi bir hissəyə çevirərək sosial konteksti inkişaf biologiyasına çevirdiyini göstərir.

Trevers bildirib ki, bu proses beyin, davranış və bədəni əhatə edən bir kaskaddır. Lakin kloun balıqlarının davranışı biologiyanın işə düşdüyü anda dərhal dəyişmir.

2022-ci ilin bir tədqiqatında deyilir ki, cins dəyişikliyi keçən kloun balıqlarında aqressivlik və valideyn davranışı erkək qalır, daxili proseslərə baxmayaraq. Yalnız cins dəyişikliyinin fiziki aspektləri irəlilədikdən sonra alimlər davranış xüsusiyyətlərinin qadın modelinə doğru dəyişdiyini müşahidə ediblər.(qaynarinfo)

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:121
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 26 Fevral 2026 08:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see363

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see317

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see283

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see259

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see256

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see247

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see236

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see230

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see228

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see226

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see210

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see209

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see206

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see203

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see202

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see201

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see198

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see197

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see187

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri