Bu qız “CNN Azərbaycan”ın başına keçəcək!” REPORTAJ

Türkiyədə jurnalistika təcrübəm həyatımda dönüş nöqtəsi oldu

Türkiyədə jurnalistika sahəsində qazandığım təcrübə mənim üçün yalnız peşəkar bir addım deyil, həm də həyatımda unudulmaz bir dönüş nöqtəsi oldu. Bu yola Türk Ocaqlarının mərhum millət vəkili Qənirə Paşayeva adına verdiyi mükafatla başladım. Tədbirdə iştirak edən Qənirə xanımın bacısı Kəmalə Paşayeva mənə Türkiyədə jurnalistika praktikasını vəd etmişdi. Beləliklə də, İstanbul macəram başladı.

İstanbul böyük, möhtəşəm və daim hərəkətdə olan bir şəhərdir. Şəhərin yaşıllıqla örtülmüş küçələri, səliqəli asfalt yolları və arxitekturası insanı valeh edir. Əlbəttə, belə nəhəng şəhərlərdə olduğu kimi burada da bəzi küçələrdə insanların yerə atdığı qida paketləri və avtomobil sıxlığı diqqətdən yayınmır. Lakin şəhərin ümumi görüntüsü onun yüksək inkişaf səviyyəsini əks etdirir. Şəhərdə təhlükəsizlik yüksək səviyyədə qorunur. Hər hansı bir yerə icazəsiz daxil olmaq mümkün deyil. Hətta bu, insanları bəzən yorurdu.

İstanbulda cəmiyyətin rahatlığı da diqqətçəkən idi. Bəzən təəccüblü, bəzən düşündürücü yanaşmalarla qarşılaşdım. İnsanların rahatlığı və qadınların ictimai həyatda aktivliyi diqqətimdən yayınmadı. 

Hətta bir dəfə avtomobilin arxa oturacağında oturmaq istəyəndə məndən önə gəlməyimi istədilər. Səbəbini soruşanda məlum oldu ki, bu hal onlarda qəribə qarşılanır. Məscidlərdən söhbət düşəndə isə bildirdim ki, İstanbulda olduğu qədər Azərbaycanda məscid yoxdur. Həmin şəxs mənə söylədi ki, "Azərbaycanda cami az, sən hala arka koltuğa geçiyorsun, İstanbulda cami çox, amma insanlar və özəlliklə kadınlar çok rahat"...Bu söz məni düşündürdü...

Türkiyənin yeməkləri isə Azərbaycan mətbəxinə çox oxşayırdı və bu da adaptasiya müddətini asanlaşdırdı.

Ən gözəli isə heyvanlara göstərilən qayğı idi. Yollarda hər tərəfdə pişiklərə rast gəlmək olurdu. Lakin itlərin aqressiv olması düzü bir az qorxu yaradırdı...

Praktikam CNN Türk-də baş tutdu. Kanal D-nin binasında yerləşən bu televiziya kanalı, "Dəmirmedia" qrupuna daxildir və son dərəcə peşəkar mühitə sahibdir. Televiziya binasına daxil olmaq ciddi təhlükəsizlik prosedurları ilə müşayiət olunur: şəxsiyyət yoxlaması, çanta nəzarəti, ziyarətçi kartı...

CNN Türk 3-cü mərtəbədə yerləşir. Burada çalışan komandanın işinə olduqca peşəkar yanaşdığını müşahidə etmək çətin deyil. Hər səhər keçirilən redaksiya iclasları həm fiziki, həm də onlayn şəkildə davam edir. Binada eyni zamanda “Hürriyət”, “Milliyet” kimi tanınmış qəzetlər də fəaliyyət göstərir. Maraqlısı budur ki, qəzetlərdə çalışanlar və həmçinin CNN Türkün sayt müxbirləri pandemiyadan sonra hələ də evdən işləməyə davam edir. Eləcə də qəzetlərin hamısı rəngli nəşr edilir. Hətta Azərbaycanda qəzetlərin ağ-qara dərc olunduğunu deyəndə, hər kəs təəccübləndi...

CNN Türk-də xəbər prosesi tam bir komanda işidir. Müxbirlər montajla, montajçılar isə müxbirliklə məşğul olmur. Hər kəs öz işini maksimum dəqiqliklə yerinə yetirir. Çəkilişdən sonra müxbir öz müsahibə və mövzusuna uyğun spikerin oxuyacağı mətnləri hazırlayır, səs mühəndisləri "sineji" vasitəsilə səsləri təmizləyir, montajçılar “Adobe Premiere” proqramı ilə isə xəbəri efirə hazır vəziyyətə gətirirlər.

Binanın birinci mərtəbəsində yeməkxana yerləşir və əməkdaşlara gündəlik təzə yeməklər təqdim olunur. Eləcə də yemək üçün əlavə ödəniş də edilir. Həmçinin işçilər gəlmək və getmək üçün servislə təmin olunurlar.

CNN Türk-də efirə gedən xəbərlər canlı yayımlanır. Bu da yüksək koordinasiya və hazırlıq tələb edir. Rejissor otağında canlı yayımlar diqqətlə izlənilir və idarə olunur. Mən də bir sıra vacib hadisələrin xəbərə çevrilməsinin şahidi oldum: 16 yaşlı gəncin polisə hücumu, Gürsel Tekinin İstanbul əyalət binasına daxil olması, Ərdoğanın çıxışı və İsrailin Dohaya hücumu kimi hadisələrin xəbər prosesi məni peşəkarlığın zirvəsinə bir addım daha yaxınlaşdırdı.

Ən gözəl nüans isə hər bir sözü türkcə söyləməkləri idi. Məsələn, biz ingiliscədən küçə sorğusuna vox-pop deyiriksə, onlar öz dillərində olduğu kimi "sokak röportajı" deyirdilər.

CNN Türk-də tanış olduğum simalardan biri, tanınmış müxbir Fulya Öztürk idi. Azərbaycan sevgisi ilə seçilən Fulya xanımla müsahibə almaq şansı qazandım. O, məni öz adımla deyil, “Sibel” deyə səsləyirdi. Onunla söhbətimiz mənə böyük motivasiya verdi.

Fulya xanımdan öncə Qarabağ müharibəsini işıqlandırmağa gələn Ahmet Akpolat adlı fotoqrafla da tanış oldum. O, Gəncə terrorunu necə görüntülədiyini, dron görüntülərini dünya kanallarına necə təqdim etdiklərini mənə danışdı. Onun hekayəsi jurnalistikanın cəsarət və operativlik tələb edən bir sahə olduğunu bir daha göstərdi.

Digər unudulmaz tanışlığım Orhan Hoca ilə oldu. O, meteorologiya üzrə mütəxəssisdir və bir müddət NASA-da da çalışıb. Əslində, ondan nömrəsini aldım və Bakıya qayıdanda bir müsahibə etməyi düşündüm. Amma şansı əldən verə bilməzdim, öz-özümə canlı müsahibənin yerini heç nə vermir dedim. Orhan Hocanın yanında əyləşib ona suallar verməyə başladım. 

Müsahibənin ortasında Ahmet Akpolat gəlib "Hocam sizi de mi köşeye sıkışdırıb, röpörtaj yapıyor?" söylədi. Orhan hoca o zaman bildi ki, mən ondan əslində müsahibə alıram. Təbii ki, sonda bunu ona deyib, razılığını alacaqdım. Amma bu zaman o məni "araşdırmaçı ruhlu" və "peşəkar jurnalist" adlandırdı. Daha sonra “Bu qız CNN Azərbaycan açılsa, başına keçəcək biri” deyərək mənə inamını ifadə etdi. Bu sözlər mənim üçün böyük bir motivasiya və qürur oldu.

Bu təcrübə mənə yalnız televiziya mühitini deyil, həm də peşəkarlığın, koordinasiyanın, komanda işinin nə demək olduğunu öyrətdi. Əldə etdiyim bilik və bacarıqlar, tanış olduğum insanlarla söhbətlər mənim üçün yeni bir dönəmin başlanğıcı oldu. Sonda CNN Türk rəhbərliyinin verdiyi referans isə motivasiya qaynağıma çevrildi.