Bu yolla ev almaq daha sərfəlidir

Vətəndaşların əksəriyyəti öz evinin sahibi olmaq arzusu ilə yaşayır, amma çoxları bu yolda hara müraciət etməli və necə addım atmalı olduqlarını bilmir.

Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin sədri, iqtisadçı ekspert Vüqar Oruc Metbuat.az-a açıqlamasında bildirib ki, mənzillərin alqı-satqısı bir neçə variant üzrə baş verir:

“İpoteka və Kredit Zəmanəti Fondu vasitəsilə bəzi vətəndaşlar sosial hüquqlardan istifadə edərək ipoteka krediti götürürlər. Həmin ipoteka kreditini aldıqdan sonra vətəndaşlar istədikləri xüsusiyyətlərə və keyfiyyətlərə cavab verən mənzili seçir və alırlar. Bunun üçün təbii ki, müəyyən prosedurlar həyata keçirilir. Vətəndaşın gəlirləri və xərcləri müəyyən olunduqdan sonra, hesablanan məbləğ əsasında onun ipoteka krediti üzrə aylıq ödənişləri yerinə yetirmək imkanına malik olub-olmadığı müəyyən edilir. Əgər vətəndaşın rəsmi əməkhaqqı bu ödənişləri qarşılayacaq səviyyədədirsə, ona kredit verilir. Alqı-satqı zamanı həmin mənzil yüklü hesab olunur və yalnız vətəndaş ipoteka ödənişlərini tam şəkildə tamamladıqdan sonra mənzil yüklülükdən azad edilir və vətəndaş mənzilin tam mülkiyyətçisinə çevrilir”.

V.Oruc qeyd edib ki, vətəndaş həm də heç bir kredit almadan, öz vəsaiti ilə bazara müraciət edərək istədiyi ərazidə, uyğun göstəricilərə malik olan mənzili əldə edə bilər:

“Bütün bu alqı-satqı prosesi notariuslar vasitəsilə, notarial kontorlar tərəfindən həyata keçirilir. Alqı-satqı zamanı vətəndaşın ödəyəcəyi məbləğ müəyyən olunur və bu məbləğə uyğun olaraq tərəflər arasında müqavilə bağlanılır. Həmin müqavilə notarial kontor tərəfindən qeydiyyata alındıqdan sonra vətəndaş yeni mənzilin mülkiyyətçisi hesab olunur. Bundan əlavə, şirkət daxili kreditlər də mövcuddur. Bəzi şirkətlər müəyyən faizlərlə, özləri tərəfindən müəyyən olunmuş qayda və prinsiplərə əsasən, dövri ödəniş şərtləri ilə, yəni aylıq ödəniş əsasında mənzilləri vətəndaşlara satırlar. Həmin satış da müqavilə əsasında həyata keçirilir və bu müqavilə notarial qaydada təsdiqlənməlidir ki, sonradan hər hansı problem meydana çıxmasın".

Ekspertin sözlərinə görə, ilkin mənzil bazarında alqı-satqı prosesi baş verərsə, mövcud qanunvericiliyə əsasən vətəndaşlar bir ay müddətində vergi orqanlarına müraciət etdikdə, əgər Əlavə Dəyər Vergisi (ƏDV) ödənilirsə, həmin ƏDV-nin 30 faizlik hissəsinin geri qaytarılmasını təmin edə bilirlər. Bu da vətəndaşlara mənzil üçün ödədikləri məbləğin bir hissəsini geri almaqla müəyyən qənaət etməyə imkan yaradır.

Sevinc İbrahimzadə / Metbuat.az