Büdcə xərclərinə nəzarət üçün yeni sistem Qeyri şəffaflıq qurumlar NARAHATDIR

Prezident İlham Əliyevin imzaladığı yeni fərmana əsasən, “Rəqəmsal dövlət maliyyəsi” sistemi yaradılır.

Bu sistemlə büdcəyə gələn bütün pullar - vergilər, gömrük, rüsumlar, dövlət şirkətlərinin mənfəət və dividendləri vahid mərkəzdə izlənəcək. Həmçinin dövlət qurumlarının maaşları, layihələri, investisiya xərcləri və satınalmaları elektron qaydada aparılacaq. Artıq dövlətin pulu necə yığılır, necə xərclənir – hamısı rəqəmsal nəzarətə götürüləcək.

Yeni sənəd dövlət büdcəsinin gəlir və xərclərinin şəffaf izlənməsi, maliyyə intizamının gücləndirilməsi və rəqəmsal nəzarət mexanizmlərinin tətbiqini nəzərdə tutur.

Maliyyə Nazirliyi yeni sistem çərçivəsində dövlət şirkətlərinin illik və ortamüddətli büdcə layihələrinin, gəlir və xərclər smetalarının icrasını müntəzəm monitorinq edəcək və nəticələri Prezidentə təqdim edəcək. Dövlət investisiya layihələrinin maliyyə ekspertizası aparılacaq, büdcədən ayrılan vəsaitlərin təyinatı üzrə istifadəsinə nəzarət gücləndiriləcək.

Fərman həmçinin satınalma proseslərinin yalnız elektron müqavilələr əsasında aparılmasını tələb edir. Dövlət qurumlarının ştat vahidləri, maaş fondları və struktur xərcləri də maliyyə ekspertizasından keçiriləcək və optimallaşdırılacaq.

Yeni qaydalarla dövlət şirkətlərinin mənfəətinin bölüşdürülməsi və dividend siyasəti üzrə vahid parametrlər müəyyən ediləcək. Dövlət pullarının təyinatı üzrə istifadə edilməməsi hallarına görə məsuliyyət isə sərtləşdiriləcək.

Maliyyə Nazirliyi ilə yanaşı, Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi, eləcə də Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti yeni sistemin texniki təhlükəsizliyini və elektron hökumət platformalarına inteqrasiyasını təmin edəcək.

Modern.az-a danışan iqtisadçı ekspert Eldəniz Əmirov bildirib ki, prosesin keyfiyyətli icra mexanizmi üçün 3 amil vacibdir- Peşəkar kadr, güclü infrastruktur və davamlı nəzarət:

"Peşəkar kadrların fəaliyyətinə və güclü texniki infrastrukturun mövcudluğu gərəklidir. Digər yandan isə həmin peşəkar kadr və texniki infrastrukturla yanaşı, davamlı nəzarət olunmalıdır. Bu üçü birləşib icranı keyfiyyətli edə bilər. Bu zaman elektron müqavilələr, xəzinədarlıq nəzarətinin gücləndirilməsi və o cümlədən maliyyə ekspertizası bu sistemi manipulyasiyadan qoruyacaq".

Ekspert vurğulayıb ki, yeni sistemdən narahat olanlar olacaq, amma bu, predmet mövzusu olmamalıdır:

"Təbii ki, istənilən dəyişiklik bəziləri üçün məqbul olursa, digərləri üçün narahatlıq yaradır. Sistemli dəyişiklik olduqda müəyyən təbəqələrdə daha böyük narahatlıq yaradır. Hazırki vəziyyətdə isə narahat olan təbəqə, indiyə qədər qeyri-şəffaf xərclərdən faydalanan insanlar, subyektlərdir. Ümumilikdə məqsəd dövlət maliyyəsinin effektiv idarə olunmasıdırsa, o zaman kimlərinsə narahat olması predmet mövzusu olmalı deyil. Burada əsas məqsəd  dövlət maliyyəsinin səmərəliliyini artırmaqdır. Büdcə vəsaitinin səmərəliliyinin artması sonda iqtisadiyyatımız üçün müsbət multiplikativ effekt yaradacaq. Bundan bütün ölkə müsbət mənada yararlana biləcək".