Çinin xarici işlər naziri: Sivilizasiyalararası dialoq dostluq körpüsüdür

Bakı, 10 iyun, AZƏRTAC

Bu il iyunun 10-da biz ilk dəfə BMT tərəfindən təsis edilmiş Beynəlxalq Sivilizasiyalararası Dialoq Gününü qeyd edirik. Mən bu əlamətdar günü dünyanın hər yerindən gələn dostlarımla qeyd etməkdən məmnunam.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu fikirlər Çinin Azərbaycandakı səfirliyində Beynəlxalq Sivilizasiyalararası Dialoq Gününün birinci dəfə qeyd edilməsinə həsr olunmuş tematik tədbirdə Çin Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi Siyasi Bürosunun üzvü, xarici işlər naziri Van Yinin videomüraciətində yer alıb.

Çinli nazir qeyd edib: “Müasir dünyada 200-dən çox ölkə və region, 2500-dən çox millət var. İstehsalat və həyat prosesində xalqlar canlı və bənzərsiz sivilizasiyalar yaradıblar. Onlar paralel olaraq inkişaf edərək bir-birini bəzəyərək “qlobal kəndimizi” rəngarəng, dinamik və canlılıqla dolu, bütün bəşəriyyəti isə yüz il ərzində gözlənilməz dəyişikliklərin ayrılmaz birliyinə çevirir. Sivilizasiyanın dəyəri həmişəkindən daha aktualdır, onların qarşılıqlı əlaqəsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir və onlar arasında dialoq vaxtı çatmış və zəruridir.

Ötən il bütün üzv dövlətlərin yekdil dəstəyi ilə BMT Baş Assambleyasının 78-ci sessiyasında Çin və digər ölkələr də daxil olmaqla, 83 ölkənin təklif etdiyi və hər il iyunun 10-da qeyd olunan Beynəlxalq Sivilizasiyalararası Dialoq Gününün təsis edilməsi barədə qətnamə qəbul edilib”.

Çinli nazir vurğulayıb ki, sivilizasiyalararası dialoq sülh körpüsüdür. O əlavə edib: “İkinci Dünya müharibəsində Qələbənin 80 illiyi və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının yaradılması ilində sülh bütün xalqların ümdə arzusu olaraq qalır. Sivilizasiyalararası dialoq fərqləri aradan qaldırmağa, qərəzləri yox etməyə, etimadı gücləndirməyə və ümumi təhlükəsizliyi təmin etməyə kömək edir. Sivilizasiyalararası dialoq inkişafın mühərrikidir. Qədim dövrlərdə Şərqlə Qərbi birləşdirən Böyük İpək Yolu bəşər cəmiyyətinin tərəqqisinə töhfə verib. Bu gün qloballaşma dövründə sivilizasiyalararası dialoq, ideya və texnologiyalar mübadiləsi ölkələrin ümumi inkişafına və dünyanın müasirləşməsi istiqamətində birgə tərəqqiyə təkan verir.

Sivilizasiyalararası dialoq dostluq körpüsüdür. Tarix aydın şəkildə göstərir: açıqlıq qarşılıqlı anlaşmaya kömək edir, mübadilə isə etimadı dərinləşdirir. Sivilizasiyalararası dialoq fərqlilikləri aradan qaldırmağa, ümumi dil tapmağa və xalqları bir-birinə yaxınlaşdırmağa kömək edir, harmonik birgə yaşayışı təşviq edir”.

Van Yi müraciətinin sonunda qeyd edib ki, Çin sivilizasiyası Çin torpağında təşəkkül tapıb və minilliklər boyu varisliyin, innovativliyin, birliyin, inklüzivliyin və sülhsevərliyin aydın şəkildə ifadə olunmuş cəhətlərini formalaşdırıb. “2023-cü ildə Çinin Sədri Si Cinpin Qlobal Sivilizasiya Təşəbbüsünü irəli sürərək ümumbəşəri dəyərlərin təşviqinə, sivilizasiya irsinin qorunmasına və yenilənməsinə, insanlar arasında mədəni mübadilənin və beynəlxalq əməkdaşlığın dərinləşdirilməsinə çağırıb. Bu, Çinin sivilizasiyalararası dialoqun təşviqinə verdiyi mühüm töhfədir. Tarixi yolayrıcında dayanan Çin aşağıdakı üç fəaliyyət istiqamətini təklif edir: Birincisi, sivilizasiyaların bərabərliyini müdafiə edək. Sivilizasiyalar yuxarı və aşağıya, yaxşı və pisə bölünmür. Biz xalqların öz inkişaf yolunu və sosial sistemini seçmək hüququna hörmətlə yanaşmalı, “sivilizasiyaların toqquşması” nəzəriyyəsini rədd etməli, daxili işlərə qarışmağa, birtərəflilik və güc siyasətinə qarşı çıxmalı, ədalətin və bərabərliyin tərəfində olmalı, hamı üçün bərabər ləyaqəti təmin etməliyik. Biz əsl çoxtərəfliliyə riayət etməli, sivilizasiyalararası dialoqun təşviqində BMT-nin mərkəzi rolunu dəstəkləməli, qarşıdurmanı əməkdaşlıqla və sıfır məbləğli oyunları qarşılıqlı faydalı birgə fəaliyyətlə əvəz etməli və müxtəlif sivilizasiyalar arasında dinc yanaşı yaşamanın tərəfdarı olmalıyıq.

İkincisi, gəlin sivilizasiya mübadiləsini tətbiq edək. Beynəlxalq ictimaiyyət mübadilə və qarşılıqlı öyrənməni daha fəal şəkildə təşviq etməlidir. Sivilizasiyalararası dialoq vasitəsilə biz qlobal problemləri həll etmək və modernləşməyə gedən yolu genişləndirmək üçün müdriklik əldə edə bilərik. Çin 2028-ci ildə BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansının Qlobal Forumuna ev sahibliyi etməyi nəzərdən keçirməyə və sivilizasiyalararası dialoqla məşğul olan BMT orqanlarına töhfələr verməyə hazırdır. Qlobal dialoq üçün daha effektiv mexanizmlərin qurulması üçün Qədim Sivilizasiyalar Forumu kimi platformaların işini dəstəkləməyə davam edəcəyik.

Üçüncüsü, sivilizasiyaların tərəqqisinin təbliğatçıları olmalıyıq. Beynəlxalq ictimaiyyət ideyaların, texnologiyanın və insanların sərbəst axınını təşviq etməli və insan icmalarının üfüqlərini daim genişləndirməlidir. Biz çalışmalıyıq ki, texnologiya, o cümlədən süni intellekt ümumi mənafeyə xidmət etsin, sivilizasiya irsinin ötürülməsinə və yenilənməsinə təkan versin, bəşəriyyətin ümumi maddi və mənəvi irsini zənginləşdirsin və ortaq taleyi olan inklüziv cəmiyyətin qurulmasına töhfə olsun. Bəşəriyyətin yalnız bir dünya və bir ümumi gələcəyi var. Gəlin birlikdə dialoq yelkənini açaq, qaynaşma simfoniyasını ifa edək və daha gözəl bəşəri sivilizasiya quraq”.