Direktor və direktor müavinləri imtahan verəcək

Hazırda ümumtəhsil məktəblərində müəllim kimi fəaliyyət göstərmək istəyən şəxslər Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən təşkil olunan imtahanlardan keçməli, işə qəbul olunduqdan sonra isə sertifikasiya prosesindən də keçməyə məcburdurlar. Bu prosesin əsas məqsədi müəllimlərin bilik və bacarıqlarının yoxlanılması, təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsidir.
Bəs məktəb direktorları necə?

Ekspertlərin bir qismi hesab edir ki, bu vəzifəyə təyinat alan şəxslər də sertifikasiya prosesindən keçməlidirlər. Onların fikrincə, belə bir addım məktəblərdə baş verən neqativ halların qarşısını almaqda və ümumi təhsil mühitinin sağlamlaşdırılmasında mühüm rol oynaya bilər.
Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti İlqar Orucov Referans- a bildirib ki, hal-hazırda məktəb direktorlarının işə qəbulu üçün “Direktorların işə qəbulu” imtahanı keçirilir və uğurlu nəticə göstərən şəxslər daha sonra müsahibə mərhələsinə dəvət olunurlar. Onun sözlərinə görə, bu proses müəyyən qədər şəffaflıq prinsiplərinə uyğun həyata keçirilir.
Lakin ekspert məktəblərdə hələ də səriştəsiz və korrupsiya meyilli direktorların olduğunu istisna etmir. Onun sözlərinə görə, bəzi məktəb direktorları məktəbləri şəxsi mülkü, hətta gəlir mənbəyi kimi görür:
“Pul müqabilində parta seçimi, müəllim bölgüsü, hətta repetitor yanına gedən şagirdlərə görə ‘tas’ qoyulması faktları var. Bu, təkcə cəmiyyətin deyil, təhsil sahəsində çalışan şəxslərin də gündəmindədir.”
Orucov bildirir ki, bu kimi halların əsas səbəblərindən biri məktəb direktorlarının müvafiq nəzarətdən və dayanıqlı qiymətləndirmədən keçməməsidir. Lakin ekspert direktorların sertifikasiyaya cəlb edilməsini əlavə vaxt itkisi hesab edir və vurğulayır ki, bu problemin əsas həlli yanaşma və nəzarət mexanizmlərinin dəyişdirilməsindədir.

O qeyd edir:

“Məktəb direktorları arasında nümunəvi şəxslər çoxdur. Amma vəzifəsini şəxsi mənafe üçün istifadə edənlər də az deyil. Bu isə məktəb nüfuzuna birbaşa zərbə vurur. Sertifikasiya sadəcə formal prosesə çevrilə bilər. Əsas məsələ şəffaf və obyektiv nəzarət sisteminin yaradılmasıdır.”

Məsələ cəmiyyətdə geniş rezonans doğurur. Valideynlər və təhsil mütəxəssisləri hesab edirlər ki, məktəb direktorlarının yalnız ilkin imtahan və müsahibə mərhələsindən keçməsi yetərli deyil. Onların fəaliyyəti davamlı olaraq qiymətləndirilməli, etik və peşəkar davranış standartlarına cavab verməyən şəxslər vəzifədən uzaqlaşdırılmalıdır. Nəticə olaraq, məktəb direktorlarının sertifikasiyaya cəlb olunması məsələsi ciddi ictimai və təhsil əhəmiyyətinə malikdir. Bu proses yalnız forma deyil, məzmun etibarı ilə də effektiv olmalıdır. Əks halda, təhsilin keyfiyyətinə xidmət etməyəcək.

Təkliflər belədir:

1. Direktorlar üçün mütəmadi olaraq peşəkar inkişaf proqramları təşkil olunsun.
2. Rəhbərlik etdiyi məktəbdəki nəticələrə əsaslanan illik fəaliyyət qiymətləndirməsi tətbiq olunsun.
3. Etik davranış qaydalarına əməl edilməsinə nəzarət gücləndirilsin.
4. Himayəçilik və qeyri-rəsmi təyinat halları ciddi şəkildə araşdırılsın və cəzalandırılsın.Belə yanaşmalar vasitəsilə həm təhsilin keyfiyyəti yüksələcək, həm də məktəblərdə şəffaf və ədalətli idarəçilik təmin olunacaq.

Gülgəz Qədirova