Icma.az
close
up
RU
Dünya gözləniləndən daha sürətli istiləşir: Alimlər daha bir səbəb açıqladı

Dünya gözləniləndən daha sürətli istiləşir: Alimlər daha bir səbəb açıqladı

Qaynarinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Alimlərin fikrincə, bu il müşahidə olunan fövqəladə istilərin əsas səbəbləri arasında fosil yanacaqların yanmasından yaranan çirklənmə və El Nino təbii iqlim hadisəsi önə çıxır. Lakin CNN xəbər verir ki, bu faktorlar təkbaşına temperaturun qeyri-adi sürətlə artmasını tam izah etmir.

Yeni tədqiqatın nəticələri

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Science" jurnalında dərc olunan tədqiqatın nəticələrinə əsasən, buludların azalması bu tapmacanın itkin hissəsi ola bilər. 

Alimlər hesab edirlər ki, okeanlar üzərində aşağı səviyyəli buludların azalması istiləşmə prosesini daha da sürətləndirir. Beləliklə, Yer üzündə günəş işığını daha çox udan bir proses başlayır. Tədqiqatın müəllifi və Almaniyanın Alfred Veqener İnstitutunun iqlim fiziki Helge Hesslinq bildirib ki, bu fenomen "albedo" kimi tanınır və səthlərin günəş enerjisini kosmosa əks etdirmək qabiliyyətinə aiddir.

"Albedo" azalması və buludların rolu

1970-ci illərdən bəri Yer kürəsinin "albedo"sunun azalması müşahidə edilir. Bunun əsas səbəbi isə yüngül qar və dəniz buzlarının əriməsi ilə tünd torpaq və su səthlərinin üzə çıxmasıdır. Bu səthlər günəş enerjisini daha çox udur və planetin istiləşməsinə səbəb olur. Aşağı səviyyəli buludların azalması da bu prosesi sürətləndirir.

NASA-nın peyk məlumatları, iqlim modelləri və hava məlumatlarını təhlil edən alimlər, keçən il albedonun rekord həddə çatdığını müəyyən ediblər. Xüsusilə, Şimali Atlantik okeanı kimi bəzi bölgələrdə bu azalmanın daha çox nəzərə çarpdığı vurğulanır.

Səbəblər və təsirlər

Bu fenomenin tam olaraq nəyə görə baş verdiyi hələ ki, tam izah olunmayıb. Hesslinqin fikrincə, bu, bir neçə faktorun birgə təsiri ilə bağlıdır:

* Gəmiçiliyin çirklənmə səviyyəsinin azaldılması üçün qəbul edilən yeni qaydalar, buludların işıqlığını azaltmış ola bilər.

* Okeanlardakı təbii iqlim dəyişiklikləri də təsir göstərə bilər.

* Ən narahatedici faktor isə qlobal istiləşmənin özüdür.

Planetin səthinin istiləşməsi atmosferin aşağı qatlarında sərin və rütubətli şəraiti dəyişdirərək aşağı səviyyəli buludların nazikləşməsinə və ya yox olmasına səbəb ola bilər. Bu isə istiləşməni sürətləndirən mürəkkəb bir "geri əlaqə dövrü" yaradır.

Gələcəyin perspektivləri

Hesslinqin sözlərinə görə, əgər bu proses davam edərsə, gələcək istiləşmə proqnozları qeyri-kafi ola bilər və çox intensiv istiləşməyə hazır olmalıyıq. ABŞ-ın Milli Lawrence Livermor Laboratoriyasının atmosfer alimi Mark Zalinka isə qeyd edib ki, buludların Yer kürəsinin "albedo"sunu dəyişməkdə əsas rol oynaması təbiidir, çünki onlar bir növ planet üçün günəşdən qoruyucu krem funksiyasını yerinə yetirir.

Kaliforniya Texnologiya İnstitutunun iqlimşünası Tapio Şnayder bildirib ki, əgər qlobal istiləşmə bulud örtüyünün əsaslı dəyişməsinin səbəbidirsə, "gələcəkdə daha güclü istiləşmənin şahidi ola bilərik.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:215
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 08 Dekabr 2024 09:40 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see342

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see321

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see287

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see280

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see276

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see271

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see260

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see257

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see251

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see251

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see222

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see220

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see213

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see205

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see202

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see201

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see199

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see198

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see186

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri