Dünya ölkələri iki dövlətli prinsipin tətbiqini gözləyir, Netanyahu Böyük İsrail ideyası üzrə hərəkət edir

Kanada, Avstraliya və Böyük Britaniya (bir-birindən bir neçə dəqiqə sonra) Fələstin dövlətini tanıdıqlarını elan etdilər. Bazar günü daha sonra Portuqaliya da eyni addımı atdı. İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahu cavab videomüraciətində "Bu baş verməyəcək. İordan çayının qərbində heç bir Fələstin dövləti qurulmayacaq" deyib. Bir sıra Qərb ölkələri – Fransa, Böyük Britaniya, Kanada, Avstraliya, Belçika və Portuqaliya Fələstin dövlətini tanıyacaqlarını əvvəlcədən bəyan ediblər. Böyük Britaniyanın baş naziri Keir Starmer videomüraciətində "Bu gün fələstinlilər və israillilər üçün sülh və iki dövlətli həll ümidini bərpa etmək üçün Böyük Britaniya Fələstin Dövlətini rəsmən tanıyır" dedi. Kanadanın baş naziri Mark Karni X hesabında etdiyi şərhdə, "Kanada Fələstin Dövlətini tanıyır və həm Fələstin Dövləti, həm də İsrail Dövləti üçün dinc gələcək qurmaq üçün tərəfdaşlığını təklif edir" deyib.

Politoloq Oqtay Qasımov Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, son iki ildə Qəzza zolağında baş verənlər “Həmas”ın həyata keçirdiyi terror hadisəsi ilə başlandı, “Həmas”ın bu hücumu nəticəsində 1200-dən artıq İsrail vətəndaşı və hərbçisi qətlə yetirildi, yüzlərlə insan girov götürüldü və bu gün də həmin girovların taleyi ilə bağlı tam şəkildə bir aydınlıq yoxdur.

Oqtay Qasımov

“İsrailin əsas tələblərindən biri həmin girovların qaytarılması məsələsidir, amma İsrail hökuməti həm də yaranmış vəziyyətdən istifadə etmək qərarına gəlib-deyən politoloqun fikrincə, savaşın davam etdirilməsi hökumətinin siyasi maraqlarından irəli gəlir.

“Hələ bu savaş öncəsi daxildə möhkəm olmayan, kövrək olan və böyük miqyaslı etiraz aksiya aksiyaları ilə qarşılaşan İsrail hökuməti, konkret ad olaraq baş nazir Netanyahu bu savaşı fürsətə çevirməyə çalışdı. Həm öz hakimiyyətinin dayanıqlılığı və müddətini uzatmaq, eyni zamanda yaranmış imkanlardan istifadə edərək İsrailə qarşı təhdidləri aradan qaldırmağa başladı. Bu çərçivədə həm Livanda “Hizbullah”ın ciddi şəkildə zəiflədilməsi, “Həmas”a ağır zərbələrin vurulması, “Husilər”ə qarşı əməliyyatlar, Suriyada yeni hakimiyyətə qarşı həyata keçirilən hərbi əməliyyatlar və sair. Bunlar hamısı Netanyahunun yaranmış fürsətdən istifadə etmək cəhdləridir. Məhz Qəzza zolağında həyata keçirilən əməliyyatlar öz miqyası və pozuntuları ilə ciddi şəkildə dünyada etiraz dalğası yaratmaqdadır. Bir daha qeyd edirəm ki, həm hakimiyyətdə qalmaq, həm də öz niyyətlərini həyata keçirmək istəyən Netanyahu hökumətini heç bir güc dayandırmır. Baş nazir “Həmas”la bərabər, həm də Qəzzada yaşayan dinc əhalini hədəfə alıb və heç də təsadüfi deyil ki, iki il müddətində 56 mindən artıq insan qətlə yetirilib”-deyən Oqtay Qasımov bildirib ki, son dövrdə İsrail ordusu Qəzza zolağında əməliyyatlar şəhəri faktiki olaraq yer üzündən silərək, burada yaşayan iki milyondan artıq insanı köçə məcbur edir.

“Son məlumatlara görə, 550 mindən artıq Qəzzalı şəhəri tərk etmək məcburiyyətində qalıb və orada yaranmış ağır humanitar böhran və hərbi əməliyyatların dayanmaması dünya ölkələrini müvafiq addımlar atmağa vadar etdi. Belə ki, Böyük Britaniya, Avstraliya, Kanada daxil olmaqla Fransa və xeyli ölkələr Fələstinin müstəqilliyini tanıdılar”-deyə politoloq əlavə edib.

Politoloqun fikrincə, Netanyahunun bəyanatı gözlənilən bir bəyanat oldu: “Netanyahu hökuməti ultrasağçılardan təşkil olunmuş bir hakimiyyətdir və orada kifayət qədər radikal şəxslər təmsil olunurlar. Onlar Böyük İsrail yaratmaqla bağlı iddialarını heç də gizlətmirlər və biz bunu görməkdəyik”.

Oqtay Qasımov bildirib ki, dünya ölkələri Fələstin torpaqlarında iki dövlətli bir prinsipin həyata keçirilməsini istəyir: “BMT-nin 48-ci ildə qəbul etdiyi qaydalara uyğun olaraq, İsrail və Fələstin dövlətlərinin yaranması, yəni iki dövlətli modeli təklif edilir. 48-ci ildən sonrakı dönəmdə Fələstin üçün nəzərdə tutulmuş torpaqların əhəmiyyətli hissəsi İsrail tərəfindən işğal olunub və İsrailə qatılıb. Netanyahu da yaranmış fürsətdən istifadə edərək Fələstin məsələsini kökündən həll etmək və bölgədə İsrailin gücünü artırmaqla İsraili regionun aparıcı oyunçusuna keçirmək çevirmək və Yaxın Şərqin sahibi qismində çıxış etməklə, "Böyük İsrail" ideyalarını gerçəkləşdirmək düşüncəsindədir”.

Politoloqun fikrincə, bu məsələdə İsrailin ən böyük dəstəkçisi əslində Amerika Birləşmiş Ştatları və onun hazırkı administrasiyasıdır.

“Bu baxımdan, məhz İsrailin siyasəti ucbatından Yaxın və Orta Şərqdə çox böyük bir böhran yaşanmaqdadır və bu böhranın qarşısı vaxtında alınmasa, ciddi hərbi gərginliyə də keçə bilər”-deyə Oqtay Qasımov vurğulayıb.

İradə Cəlil, Bizimyol.info