Dünyanın ən yaxşı təhsil sisteminə malik ölkələri

Təhsil təkcə fərdi deyil, həm də qlobal səviyyədə uğura təsir edən amildir.

Missiya.Az təhsil standartları ən çox inkişaf edən ölkələri araşdırıb.

Təhsilin maddi, mənəvi, fərdi və ictimai əhəmiyyətini dərk etdikdən sonra ilk məqsəd təhsil sistemindəki çatışmazlıqları aradan qaldırmaq olmalıdır. Qərbdə təhsil sisteminin çox yaxşı olduğu ümumi fikir olsa da, son təhlillərdə təhsil səviyyəsinə görə bəzi şərq ölkələri siyahının başındadır.

Ölkələrdə təhsilin ən yüksək səviyyəsindən danışırıqsa, o zaman Asiya ölkələrindən başlamaq kifayət qədər məqbuldur. Cənubi Koreya ümumiyyətlə ağır iş vərdişi olan bir ölkədir. Akademik performans çox vacib olduğundan, tələbələr özlərini təhsilə həsr edirlər. Cənubi Koreya təhsil sistemi 6 + 3 + 3 + 4 il olaraq təşkil olunur, ilk iki mərhələ məcburidir. Şagirdlər həftənin 7 günü məktəbə gedirlər. Məktəbəqədər təhsil və orta məktəb məcburi deyil. Universitetlər öz tələbələrini seçirlər. Koreya hökuməti təhsilə çox yüksək büdcə ayırır və təhsilə çox ciddi bir iş kimi baxır. Beləliklə, Cənubi Koreya istər-istəməz dünyanın ən yaxşı təhsil sisteminə və ən yüksək təhsil səviyyəsinə malikdir.

Texnologiyaya əsaslanan təhsil modelinə sahib olan Yaponiya bu vəziyyətdən çox yaxşı istifadə etmiş və xüsusilə məktəbəqədər və ibtidai sinif şagirdlərinə ayırdığı büdcə ilə təhsilə əhəmiyyətini göstərmişdir. Yaponiya dünyanın bir çox ölkəsi ilə müqayisədə çox fərqli bir təhsil sistemi tətbiq edir. Eyni zamanda, nizam-intizamı ilə seçilən təhsil sistemində dərsə davamiyyətsizlik demək olar ki, yoxdur. Məktəblərdə tələbələr təmizlik işləri aparırlar. 

İbtidai məktəb təhsilinin yüksək keyfiyyətli olduğu Sinqapurda təhsil yaşından asılı olmayaraq hər kəsin prioritetləri sırasındadır. Qlobal miqyasda ən çox qəbul edilən təhsil sistemlərindən biri olan Sinqapur riyaziyyatı əsas fənn kimi qəbul edir. Sinqapur riyaziyyat fənni üzrə istifadə olunan materiallar və təhsilin necə çatdırılması baxımından çox populyardır.

Böyük ölçüdə Britaniya təhsil sistemini qoruyub saxlayan Honq Konq ibtidai, orta və lisey təhsilində keyfiyyət və məzmun baxımından dünyada nümunəvi təhsil sistemləri sırasındadır. İngilis və Çinin Kanton dialekti ölkənin təhsil dilləridir. Bütün sistem imtahanlara yönəlib. Tələbələr imtahan təzyiqi ilə böyüyürlər. Əhalinin 94,6 faizi savadlıdır.

Finlandiya təhsil sisteminin ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri müəllim keyfiyyətidir. Çox vaxt ölkənin ən uğurlu şagirdləri müəllim ola bilir və onların təkcə məktəbdəki uğurları kifayət etmir, həm də məktəbdənkənar fəaliyyətlər də nəzərə alınır. Onun innovasiyaları, muxtar məktəbləri və məktəbdənkənar fəaliyyətləri dəstəkləyən kurikulumu uğurlu təhsil sistemini təmin edir. Tələbələr gündə orta hesabla 4 saat dərs alırlar. Təhsil sistemində imtahan yoxdur. Ümumiyyətlə, Finlandiya həmişə ən yüksək təhsil səviyyəsi ilə seçilib.

Böyük Britaniyada alınan təhsilin nüfuzu şübhə doğurmur. Aparıcı qlobal şirkətlər Britaniya universitetlərinin məzunlarını həvəslə işə qəbul edirlər . Geniş çeşidli fənlər və qədim ənənələr müasir texnologiya ilə birləşərək Böyük Britaniyanı Avropanın ən məşhur təhsil yerlərindən birinə çevirir. 

Ölkələrdə ən yüksək təhsil səviyyəsindən danışırıqsa, bu siyahı Kanadasız natamam olar.Təhsil dili ingilis və fransız olan Kanadada insanlar 16, bəzi bölgələrdə isə 18 yaşa qədər icbari təhsilə riayət edirlər. Əhalinin savadlılıq səviyyəsi 99% təşkil edir və bu, Kanadada təhsilin səviyyəsinin  çox yüksək olduğunu açıq şəkildə göstərir.

Almaniya, şübhəsiz ki, dünyada təhsil sistemini daim təkmilləşdirməyə çalışan bir ölkə nümunəsidir . Təhsil səviyyəsi həmişə dünyada ən yaxşılardan biridir. Almaniya məktəbəqədər təhsilin məcburi olmadığı, ibtidai təhsildən sonrakı təhsilin məcburi olduğu ölkədir. Almaniya həm də universitet və texniki təhsil baxımından Avropanın qabaqcıl ölkələrindən biridir.

1,3 trilyon dollarlıq təhsil büdcəsi olan Amerikada insanların savadlılıq səviyyəsi 99 faizdir. 81,5 milyon şagirdi olan ölkədə hər il tələbələrin təxminən 38%-i ibtidai məktəbə, 26%-i isə orta məktəbə başlayır. Orta təhsildən sonrakı təhsili davam etdirən tələbələrin sayı hər il təxminən 20,5 milyon nəfərdir.

İngilis dilinin tədris dili kimi qəbul edildiyi Avstraliyada əhalinin 99%-i savadlıdır. Əhalinin yarıdan çoxunun ən azı orta məktəb diplomu olduğu halda, onların təxminən 35%-nin orta və ya yuxarı təhsil diplomu var.

Müvafiq sıralama Hollandiya, İsveç, İsveçrə, Danimarka, Fransa, Norveç, Tayvan, Belçika, Yeni Zelandiya , İsrail və ən yüksək təhsil səviyyəsinə malik ölkələr sırasına daxil olmaqda davam edir.

İlahə Qənbərli
Missiya.Az