Ekspert: Azərbaycan Mərkəzi Asiya formatı inkişafa yönəlik strateji konsepsiyadır

Bakı, 17 noyabr, AZƏRTAC

Azərbaycanın Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə münasibətlərində son illər müşahidə edilən dinamizm yeni bir geosiyasi mərhələnin əsasını qoyur. Tarixi, mədəni və mənəvi bağlarla bir-birinə bağlı olan bu məkan indi həm də vahid əməkdaşlıq platformasına çevrilir. Azərbaycanın təbi, tamhüquqlu tərəfdaş kimi yer alması ilə Mərkəzi Asiya “beş ölkə” formatından çıxaraq yeni formaya düşür. Bu dəyişiklik bölgənin gələcək inkişaf trayektoriyasını müəyyən edən strateji konsepsiyadır. Prezident İlham Əliyevin Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 7-ci Məşvərət Görüşünün iclasına qatılması və nitq söyləməsi onu göstərir ki, Azərbaycan bu konsepsiyada müşahidəçi və ya qonaq qismində deyil, təşəbbüskar və qərarvermə prosesinin üzvü kimi çıxış edir. Bu isə regionda yeni siyasi arxitekturanın formalaşması deməkdir.

Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Mətbuat Şurası İdarə Heyətinin üzvü, media eksperti Müşfiq Ələsgərli söyləyib.

O bildirib ki, Mərkəzi Asiya formatında iştirakı Azərbaycanın Cənubi Qafqazdakı rolunu kölgədə qoymur. Əksinə Azərbaycan paralel şəkildə hər iki regionda öz fəaliyyətini davam etdirməklə, bu iki məkan arasında unikal körpü rolunu oynayır. Bu çoxformatlı siyasət Azərbaycanın çoxşaxəli diplomatiyasının, balanslaşdırılmış xarici siyasət kursunun və regional sabitlikdə maraqlı olan dövlət kimi mövqeyinin göstəricisidir.

“Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə əməkdaşlıq formatının genişlənməsi Azərbaycanın iqtisadiyyatına, təhlükəsizliyinə və siyasi nüfuzuna birbaşa təsir edir. İlk növbədə, nəqliyyat-logistika əlaqələrinin güclənməsi ölkəmizin enerji və tranzit layihələrində rolunu artırır. Orta Dəhliz çərçivəsində Azərbaycan-Qazaxıstan-Özbəkistan xətti, Xəzər vasitəsilə multimodal daşımalar və Türk Dövlətləri Təşkilatındakı əməkdaşlıq Azərbaycanın geoiqtisadi əhəmiyyətini daha da yüksəldir. Enerji sahəsində əlaqələr strateji səviyyəyə yüksəlir. Mərkəzi Asiyanın zəngin qaz və neft ehtiyatları, Azərbaycanın isə qədim və etibarlı enerji-nəqliyyat infrastruktur təcrübəsi bir-birini tamamlayır. Bu əməkdaşlıq həm istehsal, həm də nəql marşrutlarının şaxələndirilməsinə imkan yaradır.

Azərbaycanın texnologiya, müdafiə sənayesi, kənd təsərrüfatı, təhsil və rəqəmsal idarəetmə sahəsində təcrübəsinin Mərkəzi Asiya ölkələrinə transferi qarşılıqlı fayda yaradır. Azərbaycan bu sahələrdə özünü etibarlı tərəfdaş kimi təsdiqləyərək regionda yeni iqtisadi fürsətlərin açılmasına töhfə verir. Ölkəmizin bu regional formata daxil olması Mərkəzi Asiya ölkələri üçün böyük imkanlar açır. Azərbaycan bu region üçün Qərbə açılan etibarlı körpü, logistika qapısı rolunu gücləndirir. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarəti Limanı, TRACECA və digər nəqliyyat arteriyaları Mərkəzi Asiya məhsullarının Avropaya axışını sürətləndirir”, - deyə M.Ələsgərli vurğulayıb.

Ekspert əlavə edib ki, Azərbaycanın diplomatik təcrübəsi və balanslaşdırılmış siyasəti Mərkəzi Asiya üçün təhlükəsizlik və əməkdaşlıq mühitinin sabitləşdirilməsinə töhfə verir. Bakı həm Türk dünyası çərçivəsində, həm də beynəlxalq təşkilatlarda regionu dəstəkləyən mühüm tərəfdaşdır. O baxımdan deyə bilərik ki, Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə inteqrasiyası tarixi əsaslara söykənən, müasir reallıqlarla dəstəklənən və gələcəyə hesablanmış strateji prosesdir. Bu yeni format nə regiondaxili güc balansını pozur, nə də Azərbaycanın Cənubi Qafqazdakı mövqeyini zəiflədir. Əksinə, Azərbaycan həm Cənubi Qafqazda, həm də Mərkəzi Asiyada sabitlik, inkişaf və əməkdaşlıq missiyasını paralel şəkildə həyata keçirir.