Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Elmi fantastika deyil, gerçək: Qara dəlik 10 il ərzində partlaya bilər

Elmi fantastika deyil, gerçək: Qara dəlik 10 il ərzində partlaya bilər

Qaynarinfo portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

ABŞ-ın Massachusetts ştatından alimlər qarşıdakı on ildə qara dəliyin partlama ehtimalının təəccübləndirici dərəcədə yüksək olduğunu açıqlayıblar. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Physical Review Letters" jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, 2035-ci ilə qədər ən azı bir qara dəliyin partlama ehtimalı 90 faiz təşkil edir.

Araşdırmanın aparıcı müəllifi, Massaçusets Universitetinin (UMass Amherst) fizika professoru Maykl Beyker bildirib: "Biz bunun mütləq bu onillikdə baş verəcəyini iddia etmirik, amma 90 faiz ehtimalla bu mümkündür".

Qara dəliklər ulduzları parçalayan və yaxınlaşan hər şeyi udan güclü cazibə mərkəzləri kimi "dağıdıcı canavarlar" adlandırılır. Onlar böyük ulduzların yanacağının bitməsindən sonra supernova nəticəsində yaranır və kosmosda heç nəyin qaça bilməyəcəyi qədər sıx bir cazibə sahəsi buraxır.

Bununla belə, britaniyalı fizik Stiven Hokinq 1970-ci illərdə başqa bir növ qara dəliyin – ilkin qara dəliklərin (PBH) – mövcud ola biləcəyini irəli sürmüşdü. Onun nəzəriyyəsinə görə, PBH-lər Böyük Partlayışdan dərhal sonra, təxminən 13,8 milyard il əvvəl yaranmış ola bilər. Hokinq həmçinin iddia edib ki, qara dəliklər kifayət qədər qızdıqda "Hokinq radiasiyası" adlanan zərrəcikləri buraxır və bu proses sürətləndikcə qara dəliyin partlamasına səbəb ola bilər.

Əvvəllər belə partlayışların yalnız hər 100 min ildən bir baş verdiyi güman edilirdi. Lakin yeni hesablamalar PBH-lərin partlamalarının daha tez-tez – təxminən hər on ildə bir dəfə baş verə biləcəyini göstərir.

Belə partlayış gözlə görünməsə də, kosmik teleskoplar vasitəsilə müşahidə edilə bilər. Alimlərin sözlərinə görə, partlayış zamanı bütün əsas zərrəciklər, hətta indiyədək mövcudluğu təsdiqlənməmiş elementar hissəciklər də sərbəst buraxıla bilər. Bu isə kainatın mənşəyi ilə bağlı qədim suallara cavab vermək imkanı yarada bilər.

Müəlliflər qeyd edirlər ki, əgər PBH-lərin partlaması qeydə alınarsa, bu, həm Hokinq radiasiyasının mövcudluğuna sübut olacaq, həm də fizikanı köklü şəkildə dəyişərək kainatın tarixi haqqında anlayışlarımızı yenidən formalaşdıracaq.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:338
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 27 Sentyabr 2025 21:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see294

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see283

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see274

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see271

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see248

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see245

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see236

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see232

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see227

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see224

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see224

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see215

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see206

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see201

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see200

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see182

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see180

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see179

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see177

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri