Ət alarkən nələrə diqqət edilməlidir? MÜTƏXƏSSİS AÇIQLADI

Heyvanların küçələrdə və ya bu məqsəd üçün nəzərdə tutulmayan yerlərdə kəsilməsi hələ də rast gəlinən hallardandır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, baytar nəzarətindən keçməyən heyvanların əti insan sağlamlığı üçün risk yarada və qida təhlükəsizliyi baxımından problemlərə səbəb ola bilər. Buna görə də rəsmi kəsim məntəqələrində həyata keçirilən kəsim daha təhlükəsiz hesab olunur. Bəs istehlakçılar sağlam və təhlükəsiz ət seçmək üçün nələrə diqqət etməlidilər? Küçədə və ya qeyri-qanuni şəraitdə kəsilən heyvanların əti hansı riskləri daşıyır? İstehlakçı alarkən ətin təhlükəsiz olduğunu necə müəyyən edə bilər?

Məsələ ilə bağlı qida mütəxəssisi Asim Vəliyev SİA-ya açıqlamasında bildirib ki, baytar nəzarəti olmadan küçələrdə, müvafiq icazəsi olmayan icazəsiz sahələrdə heyvanların kəsilməsi qida təhlükəsizliyi baxımından ən böyük risk faktorlarından biridir:

"Bəzən düşünürük ki, gözümün qarşısında kəssin, təzə olsun. Qanunsuz küçə kəsimi zamanı qida zəncirində bərpası mümkün olmayan bir neçə ciddi elmi və gigiyenik qayda pozuntusu baş verir. Heyvan canlı ikən baytar həkim müayinəsindən keçmədiyi üçün brusellyoz, vərəm, ya exinakokkoz kimi birbaşa insana keçən xəstəliklərin ət vasitəsilə yayılma riski maksimuma çatır. Həmçinin küçə mühitində ət açıq havaya, toza, avtomobil qazlarına, milçəklərə və digər parazitlərə məruz qalır. Ən təhlükəlisi kəsim zamanı heyvanın daxili orqanları zədələndikdə, bağırsaq florasında olan təhlükəli patogenlər ətin səthinə yoluxur.

Kəsim sonrası düzgün temperatura riayət olunmadıqda bakteriyalar hər 20 dəqiqədən bir həndəsi silsilə ilə çoxalır. Küçədə asılan ət saatlarla bu temperaturda qaldığı üçün üzərində toksinlər formalaşır və bu toksinlərin çoxu bişirilmə zamanı belə məhv olmur. Heyvanın daxili orqanlarında gizli iltihabın, parazitlər, ya qanında toksinlərin olub-olmadığını insan gözü ilə görmək qeyri-mümkündür. Bunu yalnız laborator və kəsimdən sonrakı baytar ekspertizası təyin edə bilər. Göz önündə kəsilən ət hələ ölüm sərtliyi mərhələsində olur. Elmi baxımdan ətin yetişməsi, ph səviyyəsinin aşağı düşməsi və dad-gözəllik keyfiyyətinin artması üçün ət mütləq kəsimdən sonra 2-4 dərəcə temperaturda ən azı 12-24 saat soyuq zəncirdə dincəldilməlidir. Ət alarkən satıcıdan mütləq heyvanın kəsim məntəqəsindən gəldiyini təsdiq edən baytarlıq şəhadətnaməsinin, ya müvafiq qida təhlükəsizliyi sertifikatını olmasını tələb edə bilərik. Ətin üzərində rəsmi kəsim məntəqəsinin ştampı olmalıdır. Sağlam mal əti parlaq qırmızı, qoyun əti isə açıq qırmızı, çəhrayı olmalıdır. Ətin rəngi tünd qəhvəyi, qaralmış, ya yaşılımtıl çalarlı olmamalıdır. Piy təbəqəsi ağ, ya yüngül krem rəngində olmalıdır. Ətin özünəməxsus xoş, spesifik qoxusu var. Hər hansı bir turşumuş, kiflənmiş, amonyak, çox qan qoxusu birbaşa mikrobioloji parçalanmanın əlamətidir".