Ev alarkən aldanmamaq üçün nələrə diqqət edək?

Son vaxtlar Azərbaycanda daşınmaz əmlak bazarında ev və mənzillərin eyni vaxtda bir neçə nəfərə satılması halları ilə bağlı şikayətlərin sayı artmaqdadır.

Bu cür dələduzluq halları vətəndaşlara maddi zərər verir və bazarda çaşqınlıq yaradır. Ev alarkən belə problemlərlə qarşılaşmamaq üçün vətəndaşların sənədlərə diqqət etməsi vacib amillərdəndir.

Bəs vətəndaşlar ev və ya mənzil alarkən bu tip dələduzluq hallarından qorunmaq üçün hansı hüquqi sənədlərə və prosedurlara diqqət yetirməlidirlər?

Mövzu ilə bağlı “Cebheinfo.az”-a açıqlama verən əmlak məsələləri üzrə ekspert Anar Nəsirov bildirib ki, vətəndaşlar mənzil alarkən yalnız rəsmi yolla, birbaşa iştirakla hərəkət etməlidirlər:

“Vətəndaşlar mənzil alarkən, xüsusilə də çıxarışı olmayan yeni tikililərdə, ilk növbədə bina və tikinti şirkəti haqqında ətraflı məlumat əldə etməlidirlər.

Aldıqları mənzilin hansı tikinti şirkətinə məxsus olduğunu dəqiqləşdirmək vacibdir. Bu barədə internet resurslarından və mütəxəssislərdən əlavə məlumat toplamaq tövsiyə olunur. 

Şirkətin fəaliyyətində nə dərəcədə məsuliyyətli olub-olmaması haqqında əvvəlki sakinlərin rəyləri və digər açıq mənbələr vasitəsilə məlumat əldə etmək mümkündür.

Vətəndaşlar kənardan-kənara "məsləhətlər" ilə alqı-satqılardan çəkinməlidirlər. Əgər mənzil birbaşa şirkət tərəfindən satılırsa, vətəndaşlar mütləq şirkətin ofisinə yaxınlaşıb, prosesdə şəxsən iştirak etməlidirlər.

Hər hansı bir vasitəçiylə alqı-satqı aparmaq tövsiyə olunmur. Mümkünsə, alqı-satqı prosesi zamanı videoçəkiliş də aparıla bilər”.

Onun sözlərinə görə, insanlar vasitəçiliklə ev almaqdan çəkinməlidir:

“Əgər əmlak fiziki şəxsdən alınırsa, bu zaman həmin şəxsin və ailə üzvlərinin notariat qaydasında təsdiq edilmiş əmlakdan imtina ərizəsi olmalıdır. Mənzilin alıcısının adı həmin sənəddə qeyd olunmalı və gələcəkdə maddi və hüquqi iddia olmayacağı barədə notarial təsdiqli sənəd imzalanmalıdır.

Əgər əmlakı satan şəxs evlidirsə, bu zaman ər-arvad arasında mövcud olan paylı mülkiyyət hüququ nəzərə alınmalıdır. Bu halda ailə üzvlərinin də razılığı ilə, alıcının adı sənədlərdə qeyd olunmaqla notarial qaydada təsdiq edilmiş razılıq alınmalı, daha sonra tikinti şirkətinə müraciət olunmalıdır.

İlk olaraq əvvəlki müqavilə ləğv edilir və mənzilin yeni alıcısı ilə yeni müqavilə rəsmiləşdirilir. Vətəndaşlar “kənardan-kənara mənzili sənədləşdirim”, “sənədi sənə verərəm” və ya “mənə etibarnamə ver, mən sənin adından çıxış edərəm” kimi təkliflərə inanmamalıdırlar.

Mənzil alan şəxs alqı-satqı prosesində mütləq birbaşa iştirak etməlidir. Rəsmiləşdirmə işləri yalnız tikinti şirkətinin rəsmi ofisində həyata keçirilməlidir. Tikinti şirkəti vətəndaşa iki əsas sənəd təqdim etməlidir - mənzilin müqaviləsi və heç bir borcun olmamasına dair arayış. 

Yalnız bu sənədlər təqdim edildikdən sonra müqavilə tam rəsmi hesab edilə bilər”.Ekspert qeyd edib ki, əvvəllər ev-alqı satqısı zamanı bu tip problemlər daha çox olurdu:

“Təxminən 6-7 il əvvəl bu kimi hallar daha geniş yayılmışdı. Hazırda bazarda əsasən özünəgüvənən və xüsusi ad qazanmış tikinti şirkətləri qalıb. Belə hallar şirkətin adına ləkə gətirdiyi üçün artıq hər şirkət bu cür vasitələrə əl atmır. Bu məsələdə tam şəkildə sığortalanmaq mümkün deyil. 

Burada həm də güvən və insaf amili rol oynayır. Şirkətin nə qədər nüfuzlu olması vəziyyətə birbaşa təsir edir. Vətəndaşlar müqavilə ilə ev alarkən diqqətli olmalı, deyilən hər bir sözə kor-koranə inanmamalı və mütləq birbaşa alqı-satqıda iştirak etməlidirlər.

Əgər mənzil tikinti şirkətindən alınırsa, həmin şirkətin məsul şəxsi ilə birbaşa ünsiyyət qurulmalıdır. Mənzil fiziki şəxsdən alındıqda isə, mütləq notariat qaydasında tərtib edilmiş ərizə təqdim olunmalı və alıcının adı orada qeyd edilməlidir.

Ən vacib məsələ isə mənzil alarkən tikinti şirkəti haqqında ətraflı məlumat əldə etməkdir. Vətəndaşlar evi nə qədər bəyənsələr də, həmin binanın tikinti şirkəti ilə bağlı məlumatlara xüsusi önəm verməlidirlər.

Əgər şirkət barədə qalmaqallı məlumatlar olubsa, bu, mütləq biruzə verəcək. Tikinti şirkəti ilə bağlı yetərli məlumat toplanmadığı halda vətəndaşlar illərlə qazandığı pullarını itirə bilərlər”.

Gülər
“Cebheinfo.az”