Fonoqrafın çatışmazlıqlarından ortaya çıxan qrammofon musiqi sənayesinin rəngli xəzinəsidir Video

Qrammofon keçmiş illərin xatirələrini qoruyub saxlayan unikal antik alətdir. Onu səs yazısının beşiyi adlandırırdılar. Qrammofon təkcə keçən illərin mədəniyyətini deyil, həm də xalqın əsl həyatını özündə əks etdirən musiqi treklərini əks etdirir.

Qrammofonun maraqlı yaranma tarixi var. Belə ki, qrammofondan öncə fonoqraf var idi. Fonoqraf 1877-ci ildə Tomas Edison tərəfindən ixtira edilmişdi. Bir gün Edison telefonu təmir edirdi və bir əli ilə iynə ilə membran tutaraq sevimli mahnısını zümzümə edirdi. Onu təəccübləndirən metal lövhə Edisonun səsinə cavab verdi və iynə ustanın barmağını deşdi. Məhz o an iynənin vibrasiyasını qeyd edib onu bu cığır boyunca aparmağın mümkün olduğu fikrini aldı.

Əvvəlcə yaradılan mexanizm ideal deyildi. Sonralar fransız alimin işindən ilham alan Emil Berliner öz işini davam etdirmək qərarına gəlir. O, düşündü ki, səsyazma qurğusu yaratsın. Fonoqrafın çatışmazlıqlarını aradan qaldıraraq, “qrammofon” adlı yeni cihaz ixtira edir.

Qrammofon 1902-ci ildə populyarlığının zirvəsində idi. Hər ailə qrammofon almağa çalışır və ifaçıların vallarını dinləməyə can atırdı. Həmin dövrlərdə məşhur italyan müğənnisi Enriko Karuzonun repertuarı çox sevilirdi.

Maraqlısı budur ki, həmin dövrdə Emil Berliner təkcə qrammofonun yaradıcısı deyil, həm də musiqi sənayesinin banisi hesab olunmağa başladı. Ən bahalı qrammofonlar qırmızı ağacdan, qızıldan və gümüşdən hazırlanır, oyma və qiymətli daşlarla bəzədilirdi.

Qeyd edək ki, 1902-ci ildə Riqada qrammofon istehsal edən ilk yerli zavod açılıb. O dövrlərdə hər bir zadəgan ailəsində mütləq qrammofon olmalı idi.

Bu gün antik qrammofonlara tələbat var və kolleksiyaçıların maraq dairəsindədir.

Qrammofonların ömrü çox qısa oldu. Çox tez bir zamanda qrammofonları pleyerlər, maqnitofonlar və digər cihazlar əvəz etməyə başladı. Bu gün qrammofonlara sadəcə muzeylərdə, qədim əşya toplayan şəxslərin mağazalarında rast gəlmək olar. Qrammofonlardan sonra üzərində valların oxudulması üçün nəzərdə tutulan xüsusi iynəsi olan radiolar evlərə ayaq açdı.

Xatırlayıram ki, o radiodan bizdə də var idi. Və atam daha çox Rəşid Behbudovun ifalarını dinləyərdi...

Bəs sizin evinizdə belə bir radio və ya qrammofon olubmu?

İradə Cəlil, Bizimyol.info