Foreign Affairs: Avropa öz yolu ilə gedir...

...Avropa son onilliklərdə ən böyük strateji dəyişikliyini yaşayır.

SİA xəbər verir ki, “Foreign Affairs” müəlliflərinin qeyd etdiyi kimi, ABŞ prezidenti Donald Trampın Ağ Evə qayıtması Avropa paytaxtlarına artıq yalnız ABŞ-ın hərbi dəstəyinə etibar edə bilməyəcəklərini göstərdi.

Sorğulara görə, avropalıların əksəriyyəti Rusiyanı qitənin təhlükəsizliyi üçün əsas təhdid hesab edir,

ABŞ-a inam isə xeyli azalıb. Avropalıların yalnız 11 faizi hazırda ABŞ-ı müttəfiq hesab edir, respondentlərin dörddə biri isə artıq Vaşinqtonu rəqib və ya hətta düşmən kimi qəbul edir.

Bu fonda Avropa ölkələri müdafiə xərclərini kəskin şəkildə artırırlar. 2024-cü ildə Aİ üzv dövlətləri hərbi ehtiyaclara ümumilikdə təxminən 402 milyard dollar xərcləyəcəklər ki, bu da müəlliflərin Rusiyanın xərclədiyini təxmin etdiklərindən xeyli çoxdur.

Almaniya bu yenidən silahlanmanın hərəkətverici qüvvəsinə çevrilib və 2029-cu ilə qədər hərbi büdcəsini 2022-ci il səviyyəsi ilə müqayisədə təxminən üç dəfə artırmaq və Bundesveri Avropanın ən güclü ənənəvi ordusuna çevirmək niyyətindədir.

Eyni zamanda, Avropa Amerika silahlarından asılılığını azaltmağa çalışır. Almaniya və digər ölkələr dronların, zirehli texnikaların və müasir silahların istehsalını fəal şəkildə inkişaf etdirirlər.

İri müdafiə şirkətləri birgə layihələrə başlayır və startaplar milyardlarla dollarlıq müqavilələr alır.

Hərbi xidmətə ictimai münasibət də dəyişir. Almaniyada, Fransada və Polşada vətəndaşların əksəriyyəti artıq məcburi hərbi xidmətin bərpasını dəstəkləyir, İsveçdə isə xidmət etmək istəyənlərin sayı o qədər yüksəkdir ki, ordu müraciət edənlərin 10 faizdən azını qəbul edir.

Müəlliflər hesab edirlər ki, Avropa tədricən “müstəqil təhlükəsizlik” prinsipinə əsaslanan yeni bir strategiya hazırlayır.

ABŞ ilə münasibətlər yox olmayacaq, əksinə qeyd-şərtsiz ittifaqdan praqmatik tərəfdaşlığa çevriləcək.

Lakin ekspertlər prosesin asan olmayacağı barədə xəbərdarlıq edirlər.

Avroskeptik partiyaların populyarlığının artması, AB ölkələri arasında fikir ayrılıqları və ortaq müdafiə siyasətinin olmaması inteqrasiyanı ləngidə bilər.

Buna baxmayaraq, ümumi kurs artıq müəyyən edilib: Avropa getdikcə öz təhlükəsizliyi üçün məsuliyyət daşıyır və Amerika zəmanətlərinin artıq qəbul edilmədiyi bir dünyaya hazırlaşır.

Əli Babayev