Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Gecə baş verən təbii fəlakətlər niyə daha ölümcül olur?

Gecə baş verən təbii fəlakətlər niyə daha ölümcül olur?

Icma.az bildirir, Qaynarinfo portalına istinadən.

Araşdırmalar göstərir ki, sel və qasırğa kimi təbii fəlakətlər gecə baş verdikdə daha ölümcül olur. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, qaranlıq, yuxuda reflekslərin zəifləməsi və vizual təsdiqin çətinləşməsi kimi amillər müdaxiləni çətinləşdirir.

Gecə risk kəskin artır

Aparılan tədqiqatlara görə, təbii fəlakətlər gecə saatlarında daha çox insan itkisinə səbəb olur. Xüsusilə ani sel hadisələri zamanı bu risk daha da artır. 

Məlumatlara əsasən, seldən qaynaqlanan ölümlərin yarıdan çoxu gecə baş verir. Ani daşqınlar zamanı isə bu göstərici 75 faizədək yüksəlir. Təkcə sel deyil, qasırğa, fırtına və meşə yanğınları kimi digər fəlakət növləri də gecə şəraitində daha ölümcül olur.

Gecə xəbərdarlıqları daha çətin qəbul edilir

Mütəxəssislər bildirir ki, gecə saatlarında edilən xəbərdarlıqların daha az hiss edilməsi əsas səbəblərdən biridir. Villanova Universitetindən coğrafiyaçı Stefan Streder hesab edir ki, yalnız siren səsinə və ya ailə üzvündən gələn zəngə güvənmək kifayət deyil. 

Onun fikrincə, mobil şəbəkədən asılı olmayan, milli fövqəladə hallar sisteminə bağlı işləyən hava durumu radioları bu baxımdan həyati əhəmiyyət daşıyır. Bəzi ekspertlər bu cihazların gecə saat 3-də belə insanları oyadaraq hərəkətə keçirmə gücündə olduğunu vurğulayır.

Reflekslər zəif, yön tapmaq çətindir

Ancaq xəbərdarlıq edilsə belə, gecə insanların bu xəbərdarlıqlara tez reaksiya verməsi hər zaman mümkün olmur. Yuxudan oyanmaq, yön tapmaqda çətinlik, nə baş verdiyini anlamağa çalışmaq kimi faktorlar hərəkət imkanlarını azaldır. 

Bundan əlavə, qaranlıqda ətrafda nələrin baş verdiyini müşahidə etmək çətinləşir. Bəzi insanlar təhlükənin miqyasını anlamadan çölə çıxır, lakin sel və ya fırtınanın gücünü gecə vizual olaraq qiymətləndirmək demək olar ki, mümkün deyil. Bu səbəbdən bəzi sürücülər suyun səviyyəsini görmədən avtomobilləri ilə dərin daşqın sahələrinə girə bilirlər. Görünüşün məhdud olması təxliyə və xilasetmə əməliyyatlarını da ləngidir.

Sürətlə baş verən fəlakətlərdə vəziyyət daha da pisləşir

Gecə saatlarının yaratdığı əlavə risklər, xüsusilə ani və sürətlə inkişaf edən fəlakətlərdə daha qabarıq görünür. Məsələn, 4 iyul səhəri Texasın Kerr qraflığında Qvadalupe çayı cəmi 45 dəqiqədə səkkiz metr qalxmışdı. Belə hadisələrin sayı iqlim dəyişikliyi ilə artan intensiv və ani yağışlara görə çoxalmağa davam edir.

Yanğınlar üçün də gecə artıq təhlükəsiz deyil

Əvvəllər sərin hava və rütubət meşə yanğınlarının gecə zəifləməsinə səbəb olsa da, bu təbii üstünlüklər artıq təsirini itirir. 2003–2020-ci illər arasında gecə başlayan yanğınların qlobal səviyyədə 7 faiz artdığı müəyyən edilib. Bəzi yanğınlar isə səhər saatlarında daha da sürətlənə bilir. 

Los-Ancelesdə baş vermiş İton yanğını buna nümunədir. Quru bir yanvar gecəsi başlayan bu yanğında bəzi sakinlər yalnız tüstü evlərinə dolduqda və ya xilasedicilər pəncərələrə döyəndə oyana bilmişdi.

Tornado ölümləri gündüz azalır, gecə isə artır

Araşdırmalar göstərir ki, gündüz saatlarında tornado səbəbilə baş verən ölüm halları zamanla azalsa da, gecə baş verənlərdə bu meyil əksinədir. Şimali İllinoys Universitetindən fəlakət coğrafiyaçısı Volker Eşli hesab edir ki, bu vəziyyəti təkcə qaranlıqla izah etmək olmaz. Onun fikrincə, gecənin yaratdığı idrak və ətraf mühit çətinlikləri bir yerdə riski artırır.

Sadə tədbirlərlə risklər azaldıla bilər

Eşlinin fikrincə, bəzi sadə tədbirlərlə bu risklər azaltmaq mümkündür. Məsələn, hər kəsin bir hava durumu radiyosuna sahib olması və pis ssenarilər üçün əvvəlcədən plan hazırlanması həyatda qalma şansını ciddi şəkildə artırır. 

"Məlumata çatmaq üçün bir neçə vasitəniz olsun" deyən Eşli hazırlıqlı olmanın vacibliyini belə vurğulayır: "Ən güclü hortumda belə, düzgün məlumat və sürətli reaksiya ilə sağ qalmaq mümkündür".

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:234
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 01 Avqust 2025 18:49 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see421

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see346

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see320

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see317

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see297

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see293

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see291

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see274

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see272

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see264

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see246

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see230

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see227

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see210

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see208

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see194

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see192

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see186

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see185

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri