Icma.az
close
up
RU
Menu

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

Zülalla ən zəngin çərəz

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

Gecə baş verən təbii fəlakətlər niyə daha ölümcül olur?

Gecə baş verən təbii fəlakətlər niyə daha ölümcül olur?

Icma.az bildirir, Qaynarinfo portalına istinadən.

Araşdırmalar göstərir ki, sel və qasırğa kimi təbii fəlakətlər gecə baş verdikdə daha ölümcül olur. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, qaranlıq, yuxuda reflekslərin zəifləməsi və vizual təsdiqin çətinləşməsi kimi amillər müdaxiləni çətinləşdirir.

Gecə risk kəskin artır

Aparılan tədqiqatlara görə, təbii fəlakətlər gecə saatlarında daha çox insan itkisinə səbəb olur. Xüsusilə ani sel hadisələri zamanı bu risk daha da artır. 

Məlumatlara əsasən, seldən qaynaqlanan ölümlərin yarıdan çoxu gecə baş verir. Ani daşqınlar zamanı isə bu göstərici 75 faizədək yüksəlir. Təkcə sel deyil, qasırğa, fırtına və meşə yanğınları kimi digər fəlakət növləri də gecə şəraitində daha ölümcül olur.

Gecə xəbərdarlıqları daha çətin qəbul edilir

Mütəxəssislər bildirir ki, gecə saatlarında edilən xəbərdarlıqların daha az hiss edilməsi əsas səbəblərdən biridir. Villanova Universitetindən coğrafiyaçı Stefan Streder hesab edir ki, yalnız siren səsinə və ya ailə üzvündən gələn zəngə güvənmək kifayət deyil. 

Onun fikrincə, mobil şəbəkədən asılı olmayan, milli fövqəladə hallar sisteminə bağlı işləyən hava durumu radioları bu baxımdan həyati əhəmiyyət daşıyır. Bəzi ekspertlər bu cihazların gecə saat 3-də belə insanları oyadaraq hərəkətə keçirmə gücündə olduğunu vurğulayır.

Reflekslər zəif, yön tapmaq çətindir

Ancaq xəbərdarlıq edilsə belə, gecə insanların bu xəbərdarlıqlara tez reaksiya verməsi hər zaman mümkün olmur. Yuxudan oyanmaq, yön tapmaqda çətinlik, nə baş verdiyini anlamağa çalışmaq kimi faktorlar hərəkət imkanlarını azaldır. 

Bundan əlavə, qaranlıqda ətrafda nələrin baş verdiyini müşahidə etmək çətinləşir. Bəzi insanlar təhlükənin miqyasını anlamadan çölə çıxır, lakin sel və ya fırtınanın gücünü gecə vizual olaraq qiymətləndirmək demək olar ki, mümkün deyil. Bu səbəbdən bəzi sürücülər suyun səviyyəsini görmədən avtomobilləri ilə dərin daşqın sahələrinə girə bilirlər. Görünüşün məhdud olması təxliyə və xilasetmə əməliyyatlarını da ləngidir.

Sürətlə baş verən fəlakətlərdə vəziyyət daha da pisləşir

Gecə saatlarının yaratdığı əlavə risklər, xüsusilə ani və sürətlə inkişaf edən fəlakətlərdə daha qabarıq görünür. Məsələn, 4 iyul səhəri Texasın Kerr qraflığında Qvadalupe çayı cəmi 45 dəqiqədə səkkiz metr qalxmışdı. Belə hadisələrin sayı iqlim dəyişikliyi ilə artan intensiv və ani yağışlara görə çoxalmağa davam edir.

Yanğınlar üçün də gecə artıq təhlükəsiz deyil

Əvvəllər sərin hava və rütubət meşə yanğınlarının gecə zəifləməsinə səbəb olsa da, bu təbii üstünlüklər artıq təsirini itirir. 2003–2020-ci illər arasında gecə başlayan yanğınların qlobal səviyyədə 7 faiz artdığı müəyyən edilib. Bəzi yanğınlar isə səhər saatlarında daha da sürətlənə bilir. 

Los-Ancelesdə baş vermiş İton yanğını buna nümunədir. Quru bir yanvar gecəsi başlayan bu yanğında bəzi sakinlər yalnız tüstü evlərinə dolduqda və ya xilasedicilər pəncərələrə döyəndə oyana bilmişdi.

Tornado ölümləri gündüz azalır, gecə isə artır

Araşdırmalar göstərir ki, gündüz saatlarında tornado səbəbilə baş verən ölüm halları zamanla azalsa da, gecə baş verənlərdə bu meyil əksinədir. Şimali İllinoys Universitetindən fəlakət coğrafiyaçısı Volker Eşli hesab edir ki, bu vəziyyəti təkcə qaranlıqla izah etmək olmaz. Onun fikrincə, gecənin yaratdığı idrak və ətraf mühit çətinlikləri bir yerdə riski artırır.

Sadə tədbirlərlə risklər azaldıla bilər

Eşlinin fikrincə, bəzi sadə tədbirlərlə bu risklər azaltmaq mümkündür. Məsələn, hər kəsin bir hava durumu radiyosuna sahib olması və pis ssenarilər üçün əvvəlcədən plan hazırlanması həyatda qalma şansını ciddi şəkildə artırır. 

"Məlumata çatmaq üçün bir neçə vasitəniz olsun" deyən Eşli hazırlıqlı olmanın vacibliyini belə vurğulayır: "Ən güclü hortumda belə, düzgün məlumat və sürətli reaksiya ilə sağ qalmaq mümkündür".

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:222
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 01 Avqust 2025 18:49 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see315

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see286

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see284

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see279

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see231

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see227

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see226

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see221

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see219

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see211

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see209

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see202

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see199

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see195

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see192

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see187

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see184

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see176

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see176

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

15 Noyabr 2026 04:16see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri