Gilas və albalı bu il gec yetişəcək: “Ziyan olacaq”

Aprel ayı yaz əkinlərinin sürətlə aparıldığı, kənd təsərrüfatında canlanmanın başladığı dövrdür. 

Lakin hazırda ölkə ərazisində dəyişkən hava şəraiti, güclü külək və  yağış müşahidə olunur. Bu cür hava şəraiti məhsuldarlığa mənfi təsir edəcəkmi?

Mövzu ilə bağlı “Cebheinfo.az”-a açıqlamasında iqtisadçı-ekspert Akif Nəsirli bildirib ki, bir- iki gün yağış yağması o qədər də ciddi təsir göstərməsə də, uzun müddət davam etməsi meyvə bağlarında məhsulun keyfiyyətini aşağı sala və meyvənin zay olmasına səbəb ola bilər. 

Onun sözlərinə görə, bu il albalı və gilası bir az gec görə bilərik: 

“Havanın bu cür yağışlı və dəyişkən keçməsi, ümumiyyətlə, bütün bitkilərin inkişafına mənfi təsir göstərir. Məsələn, may ayında yetişməsi gözlənilən meyvələr bir qədər gecikəcək. Temperaturun aşağı düşməsi bitkilərin vegetativ orqanlarının inkişafına mənfi təsir edir. Bu səbəbdən albalı və gilas kimi meyvələri bir qədər gec görə bilərik. Bu prosesin nə qədər yubanacağı isə soyuq günlərin sayından asılıdır. Digər tərəfdən, indi ağaclar çiçəkləyir. Külək tozlanma prosesinə müəyyən qədər müsbət təsir göstərsə də, yağış damcıları çiçəyin üstünə düşdükdə tozlanma pozulur. Bu da həmin çiçəklərdə meyvə əmələ gəlməsinin qarşısını alır və nəticədə məhsuldarlıq aşağı düşür”. 

Amma ekspert onu da qeyd edib ki, 1-2 gün davam edən yağış məhsuldarlığa ciddi zərər vura bilməz:

“Çünki təbiət özünü tənzimləmə xüsusiyyətinə malikdir. Əgər diqqət etsəniz, çiçəklər mərhələli şəkildə açılır. Biz çox zaman onların eyni anda çiçəklədiyini düşünürük, amma əslində bu proses tədricən baş verir. Belə olan halda, yağışlı günlərə düşməyən çiçəklərdən meyvə əmələ gəlir”. 

Ekspert qeyd edib ki, 2-3 üç günlük yağış bitkilərə zərər vermir, əksinə, xeyir edir: 

“Bir- iki gün yağış yağması o qədər ciddi təsir göstərməsə də, uzun  davam etməsi meyvə bağlarında məhsulun keyfiyyətini aşağı sala və meyvənin zay olmasına səbəb ola bilər. Birillik bitkilərə gəldikdə isə, hazırda əkin sahələrinə səpilmiş toxumlar üçün 2-3 günlük yağış zərərli deyil, əksinə, faydalıdır. Yağış torpağın nəmliyini qoruyur və bu da toxumların cücərməsi üçün vacib olan rüşeymin inkişafına müsbət təsir göstərir”. 

Akif Nəsirli vurğulayıb ki, yağış və küləyin təsir etdiyi bölgələrdə zəmilərdə məhsuldarlığın aşağı düşəcəyi qaçılmazdır: 

“Heyvandarlıq sahəsində birinci biçin dövrü, təxminən aprelin 15-dən sonra başlayacaq. Hazırda yonca tam yetkin vəziyyətdədir. Əgər biçin zamanı həm yağış, həm də külək eyni vaxtda olarsa, yonca sahələrində ciddi çətinliklər yaranacaq. Yaş otun yerə aşması biçimi çətinləşdirir və məhsul itkisinə səbəb olur. Eyni vəziyyət taxıl zəmilərində də müşahidə olunur. Hazırda buğda və arpa sahələri intensiv suvarma dövründədir. 

Suvarmadan sonra külək əsərsə, yaş torpaq və ağırlaşmış sünbüllər səbəbindən taxıl yıxılır. Bu isə bitkinin havalanma sistemini pozur, quruma prosesi ləngiyir və kombaynla biçim zamanı itkilər artır. Yağış və külək hansı bölgələrdə zəmiləri tutsa, orda məhsuldarlıq aşağı olacaq. Hansı sahələri suvarılandan sonra külək tutubsa, o sahələrdə artıq məhsuldarlıq aşağı düşəcək”. 

Əfsanə Rəcəb 
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: Gilas albalı ziyan Akif Nəsirli