Icma.az
close
up
RU
Gözlənilməz kəşf Qədim Misirin mənşə tarixini yenidən yazdı

Gözlənilməz kəşf Qədim Misirin mənşə tarixini yenidən yazdı

Qaynarinfo portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Qədim Misirin mənşə tarixi alimlərin onun ən qüdrətli dövrünə dair yeni xronologiya təqdim etməsindən sonra yenidən nəzərdən keçirilib.

Qaynarinfo "Daily Mail"ə istinadən xəbər verir ki, bu kəşf Misirin erkən sülalələrinin xronologiyasını dəyişdirərək Yeni səltənətin yaranmasını əvvəl düşünüldüyündən təxminən bir əsr sonrakı dövrə aid edir. Qeyd olunur ki, e.ə. 1550–1070-ci illəri əhatə edən Yeni səltənət Misirin güc, zənginlik və ərazi genişlənməsinin zirvəsi olub, Tutanxamon kimi məşhur fironların dövrünü əhatə edib.

Bu dövr parçalanma mərhələsindən sonra Misiri birləşdirən firon Ahmos I tərəfindən təsis edilmiş 18-ci sülalə ilə başlayıb. Alimlər müəyyən ediblər ki, Santorini vulkanının güclü püskürməsi Ahmosun hakimiyyətindən əvvəl baş verib. Bu isə 18-ci sülalənin və Yeni səltənətin əvvəllər güman edildiyindən daha gec formalaşdığını göstərir.

İndiyədək tarixçilər püskürmənin Yeni səltənətin erkən mərhələsinə təsadüf edə biləcəyini düşünür, bəzi tədqiqatçılar isə onu Hatşepsut, Tutmos III və ya Ahmos I kimi konkret fironlarla əlaqələndirməyə çalışırdılar.

Bu irəliləyiş 17-ci sülaləyə və 18-ci sülalənin əvvəllərinə aid Misir artefaktlarının radiokarbon tarixləndirilməsi sayəsində mümkün olub.

Tədqiqatçılar üzərində Ahmosun adı olan gil kərpicləri, dəfn üçün istifadə edilmiş kətan parçanı və fironlarla və onların məbədləri ilə birbaşa əlaqəli olan taxta dəfn fiqurlarını – şabtiləri araşdırıblar.

Bu əşyalar konkret tarixi kontekstə bağlı olduğundan, onların yaşı həmin dövr barədə etibarlı təsəvvür yaradır. Araşdırma göstərir ki, vulkan püskürməsi bu artefaktlardan əvvəl baş verib və bu da tarixçilərin Misirin ən qüdrətli dövrünün yüksəlişi barədə baxışlarını dəyişir.

Tera vulkanı bir neçə dəfə püskürüb, lakin ən məşhur püskürmə gec minoy dövründə, təxminən e.ə. 1600–1480-ci illər arasında baş verib.

Ənənəvi olaraq Teradakı püskürmə Misirin 18-ci sülaləsi ilə əlaqələndirilir və erkən Yeni səltənət hadisələrinin tarixləndirilməsi üçün təxmini istinad nöqtəsi kimi istifadə olunurdu.

Lakin yeni radiokarbon analizi püskürmənin daha əvvəl – İkinci keçid dövründə, Ahmosun hakimiyyəti altında Misirin tam birləşdirilməsindən öncə baş verdiyini göstərib.

Bu isə püskürməni birbaşa erkən Yeni səltənətlə bağlayan əvvəlki fərziyyələrin yanlış olduğunu ortaya qoyur.

"Bu tədqiqat ilk dəfə olaraq Tera vulkanının püskürməsini bu keçid dövrünə aid Misir artefaktları ilə birbaşa radiokarbon müqayisəsinə cəlb edir. Bu, Şərqi Aralıq dənizi regionunda baş vermiş ən dramatik təbii hadisələrdən birini Misirin tarixi xronologiyası ilə əlaqələndirməyə imkan verir”, deyə Neqevdə yerləşən Ben-Qurion Universiteti və Qroningen Universitetinin tədqiqatçıları bildiriblər.

Alimlər əlavə ediblər ki, əldə olunan nəticələr qədim dünya haqqında elmi anlayışları genişləndirir. Püskürmənin əvvəl düşünüldüyündən daha erkən baş verdiyini öyrənən tarixçilər və arxeoloqlar indi Misir, Krit və Aralıq dənizinin digər bölgələri arasındakı mədəni və ticarət əlaqələrini yenidən qiymətləndirə bilərlər. Bu, malların və ideyaların hərəkətindən tutmuş, təbii fəlakətlər nəticəsində yaranan miqrasiyalara qədər geniş bir sahəni əhatə edir.

Tədqiqatın aparıcı müəllifi Hendrik C. Brüyins qeyd edib: "Nəticələr göstərir ki, İkinci keçid dövrü əvvəl düşünüldüyündən xeyli uzun olub, Yeni səltənət isə daha gec başlayıb”.

İllər baxımından dəyişiklik böyük olmasa da, onun tarixi əhəmiyyəti kifayət qədər genişdir.

Ahmos tərəfindən Misirin yenidən birləşdirilməsi həlledici dönüş nöqtəsi hesab olunur və bu hadisənin tarixinin dəyişdirilməsi alimlərin Yeni Misir səltənətinə aparan siyasi və mədəni dəyişiklikləri anlama tərzinə birbaşa təsir göstərir.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:233
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 15 Dekabr 2025 23:32 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see349

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see289

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see287

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see286

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see278

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see271

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see264

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see262

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see259

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see248

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see244

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see244

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see242

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see242

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see240

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see230

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see229

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see218

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see215
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri