Icma.az
close
up
RU
Gözlənilməz kəşf Qədim Misirin mənşə tarixini yenidən yazdı

Gözlənilməz kəşf Qədim Misirin mənşə tarixini yenidən yazdı

Qaynarinfo portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Qədim Misirin mənşə tarixi alimlərin onun ən qüdrətli dövrünə dair yeni xronologiya təqdim etməsindən sonra yenidən nəzərdən keçirilib.

Qaynarinfo "Daily Mail"ə istinadən xəbər verir ki, bu kəşf Misirin erkən sülalələrinin xronologiyasını dəyişdirərək Yeni səltənətin yaranmasını əvvəl düşünüldüyündən təxminən bir əsr sonrakı dövrə aid edir. Qeyd olunur ki, e.ə. 1550–1070-ci illəri əhatə edən Yeni səltənət Misirin güc, zənginlik və ərazi genişlənməsinin zirvəsi olub, Tutanxamon kimi məşhur fironların dövrünü əhatə edib.

Bu dövr parçalanma mərhələsindən sonra Misiri birləşdirən firon Ahmos I tərəfindən təsis edilmiş 18-ci sülalə ilə başlayıb. Alimlər müəyyən ediblər ki, Santorini vulkanının güclü püskürməsi Ahmosun hakimiyyətindən əvvəl baş verib. Bu isə 18-ci sülalənin və Yeni səltənətin əvvəllər güman edildiyindən daha gec formalaşdığını göstərir.

İndiyədək tarixçilər püskürmənin Yeni səltənətin erkən mərhələsinə təsadüf edə biləcəyini düşünür, bəzi tədqiqatçılar isə onu Hatşepsut, Tutmos III və ya Ahmos I kimi konkret fironlarla əlaqələndirməyə çalışırdılar.

Bu irəliləyiş 17-ci sülaləyə və 18-ci sülalənin əvvəllərinə aid Misir artefaktlarının radiokarbon tarixləndirilməsi sayəsində mümkün olub.

Tədqiqatçılar üzərində Ahmosun adı olan gil kərpicləri, dəfn üçün istifadə edilmiş kətan parçanı və fironlarla və onların məbədləri ilə birbaşa əlaqəli olan taxta dəfn fiqurlarını – şabtiləri araşdırıblar.

Bu əşyalar konkret tarixi kontekstə bağlı olduğundan, onların yaşı həmin dövr barədə etibarlı təsəvvür yaradır. Araşdırma göstərir ki, vulkan püskürməsi bu artefaktlardan əvvəl baş verib və bu da tarixçilərin Misirin ən qüdrətli dövrünün yüksəlişi barədə baxışlarını dəyişir.

Tera vulkanı bir neçə dəfə püskürüb, lakin ən məşhur püskürmə gec minoy dövründə, təxminən e.ə. 1600–1480-ci illər arasında baş verib.

Ənənəvi olaraq Teradakı püskürmə Misirin 18-ci sülaləsi ilə əlaqələndirilir və erkən Yeni səltənət hadisələrinin tarixləndirilməsi üçün təxmini istinad nöqtəsi kimi istifadə olunurdu.

Lakin yeni radiokarbon analizi püskürmənin daha əvvəl – İkinci keçid dövründə, Ahmosun hakimiyyəti altında Misirin tam birləşdirilməsindən öncə baş verdiyini göstərib.

Bu isə püskürməni birbaşa erkən Yeni səltənətlə bağlayan əvvəlki fərziyyələrin yanlış olduğunu ortaya qoyur.

"Bu tədqiqat ilk dəfə olaraq Tera vulkanının püskürməsini bu keçid dövrünə aid Misir artefaktları ilə birbaşa radiokarbon müqayisəsinə cəlb edir. Bu, Şərqi Aralıq dənizi regionunda baş vermiş ən dramatik təbii hadisələrdən birini Misirin tarixi xronologiyası ilə əlaqələndirməyə imkan verir”, deyə Neqevdə yerləşən Ben-Qurion Universiteti və Qroningen Universitetinin tədqiqatçıları bildiriblər.

Alimlər əlavə ediblər ki, əldə olunan nəticələr qədim dünya haqqında elmi anlayışları genişləndirir. Püskürmənin əvvəl düşünüldüyündən daha erkən baş verdiyini öyrənən tarixçilər və arxeoloqlar indi Misir, Krit və Aralıq dənizinin digər bölgələri arasındakı mədəni və ticarət əlaqələrini yenidən qiymətləndirə bilərlər. Bu, malların və ideyaların hərəkətindən tutmuş, təbii fəlakətlər nəticəsində yaranan miqrasiyalara qədər geniş bir sahəni əhatə edir.

Tədqiqatın aparıcı müəllifi Hendrik C. Brüyins qeyd edib: "Nəticələr göstərir ki, İkinci keçid dövrü əvvəl düşünüldüyündən xeyli uzun olub, Yeni səltənət isə daha gec başlayıb”.

İllər baxımından dəyişiklik böyük olmasa da, onun tarixi əhəmiyyəti kifayət qədər genişdir.

Ahmos tərəfindən Misirin yenidən birləşdirilməsi həlledici dönüş nöqtəsi hesab olunur və bu hadisənin tarixinin dəyişdirilməsi alimlərin Yeni Misir səltənətinə aparan siyasi və mədəni dəyişiklikləri anlama tərzinə birbaşa təsir göstərir.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:202
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 15 Dekabr 2025 23:32 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see304

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see295

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see292

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see288

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see287

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see284

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see274

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see272

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see266

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see265

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see245

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see239

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see238

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see236

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see235

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see232

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see226

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see225

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see223

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see221
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri