Icma.az
close
up
RU
Gözlənilməz kəşf Qədim Misirin mənşə tarixini yenidən yazdı

Gözlənilməz kəşf Qədim Misirin mənşə tarixini yenidən yazdı

Qaynarinfo portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Qədim Misirin mənşə tarixi alimlərin onun ən qüdrətli dövrünə dair yeni xronologiya təqdim etməsindən sonra yenidən nəzərdən keçirilib.

Qaynarinfo "Daily Mail"ə istinadən xəbər verir ki, bu kəşf Misirin erkən sülalələrinin xronologiyasını dəyişdirərək Yeni səltənətin yaranmasını əvvəl düşünüldüyündən təxminən bir əsr sonrakı dövrə aid edir. Qeyd olunur ki, e.ə. 1550–1070-ci illəri əhatə edən Yeni səltənət Misirin güc, zənginlik və ərazi genişlənməsinin zirvəsi olub, Tutanxamon kimi məşhur fironların dövrünü əhatə edib.

Bu dövr parçalanma mərhələsindən sonra Misiri birləşdirən firon Ahmos I tərəfindən təsis edilmiş 18-ci sülalə ilə başlayıb. Alimlər müəyyən ediblər ki, Santorini vulkanının güclü püskürməsi Ahmosun hakimiyyətindən əvvəl baş verib. Bu isə 18-ci sülalənin və Yeni səltənətin əvvəllər güman edildiyindən daha gec formalaşdığını göstərir.

İndiyədək tarixçilər püskürmənin Yeni səltənətin erkən mərhələsinə təsadüf edə biləcəyini düşünür, bəzi tədqiqatçılar isə onu Hatşepsut, Tutmos III və ya Ahmos I kimi konkret fironlarla əlaqələndirməyə çalışırdılar.

Bu irəliləyiş 17-ci sülaləyə və 18-ci sülalənin əvvəllərinə aid Misir artefaktlarının radiokarbon tarixləndirilməsi sayəsində mümkün olub.

Tədqiqatçılar üzərində Ahmosun adı olan gil kərpicləri, dəfn üçün istifadə edilmiş kətan parçanı və fironlarla və onların məbədləri ilə birbaşa əlaqəli olan taxta dəfn fiqurlarını – şabtiləri araşdırıblar.

Bu əşyalar konkret tarixi kontekstə bağlı olduğundan, onların yaşı həmin dövr barədə etibarlı təsəvvür yaradır. Araşdırma göstərir ki, vulkan püskürməsi bu artefaktlardan əvvəl baş verib və bu da tarixçilərin Misirin ən qüdrətli dövrünün yüksəlişi barədə baxışlarını dəyişir.

Tera vulkanı bir neçə dəfə püskürüb, lakin ən məşhur püskürmə gec minoy dövründə, təxminən e.ə. 1600–1480-ci illər arasında baş verib.

Ənənəvi olaraq Teradakı püskürmə Misirin 18-ci sülaləsi ilə əlaqələndirilir və erkən Yeni səltənət hadisələrinin tarixləndirilməsi üçün təxmini istinad nöqtəsi kimi istifadə olunurdu.

Lakin yeni radiokarbon analizi püskürmənin daha əvvəl – İkinci keçid dövründə, Ahmosun hakimiyyəti altında Misirin tam birləşdirilməsindən öncə baş verdiyini göstərib.

Bu isə püskürməni birbaşa erkən Yeni səltənətlə bağlayan əvvəlki fərziyyələrin yanlış olduğunu ortaya qoyur.

"Bu tədqiqat ilk dəfə olaraq Tera vulkanının püskürməsini bu keçid dövrünə aid Misir artefaktları ilə birbaşa radiokarbon müqayisəsinə cəlb edir. Bu, Şərqi Aralıq dənizi regionunda baş vermiş ən dramatik təbii hadisələrdən birini Misirin tarixi xronologiyası ilə əlaqələndirməyə imkan verir”, deyə Neqevdə yerləşən Ben-Qurion Universiteti və Qroningen Universitetinin tədqiqatçıları bildiriblər.

Alimlər əlavə ediblər ki, əldə olunan nəticələr qədim dünya haqqında elmi anlayışları genişləndirir. Püskürmənin əvvəl düşünüldüyündən daha erkən baş verdiyini öyrənən tarixçilər və arxeoloqlar indi Misir, Krit və Aralıq dənizinin digər bölgələri arasındakı mədəni və ticarət əlaqələrini yenidən qiymətləndirə bilərlər. Bu, malların və ideyaların hərəkətindən tutmuş, təbii fəlakətlər nəticəsində yaranan miqrasiyalara qədər geniş bir sahəni əhatə edir.

Tədqiqatın aparıcı müəllifi Hendrik C. Brüyins qeyd edib: "Nəticələr göstərir ki, İkinci keçid dövrü əvvəl düşünüldüyündən xeyli uzun olub, Yeni səltənət isə daha gec başlayıb”.

İllər baxımından dəyişiklik böyük olmasa da, onun tarixi əhəmiyyəti kifayət qədər genişdir.

Ahmos tərəfindən Misirin yenidən birləşdirilməsi həlledici dönüş nöqtəsi hesab olunur və bu hadisənin tarixinin dəyişdirilməsi alimlərin Yeni Misir səltənətinə aparan siyasi və mədəni dəyişiklikləri anlama tərzinə birbaşa təsir göstərir.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:210
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 15 Dekabr 2025 23:32 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see300

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see297

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see292

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see275

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see274

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see268

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see266

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see247

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see232

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see216

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see215

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see213

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see209

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see203

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see199

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see192

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see188

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see187

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri