Gün eynəklərini yazda niyə taxmaq lazımdır və necə seçilməlidir?

Günəşli günlər başladıqda, küçələrdə və bazarlarda ucuz gün eynəkləri satılan stendlər artır. Geniş seçim və sərfəli qiymətlər insanları yeni bir cüt almağa sövq edir. Amma bu eynəklər göz sağlamlığı üçün təhlükəsizdirmi?

Lent.az bu mövzu ilə bağlı məlumatları təqdim edir:

Ultrabənövşəyi şüaların gözlərə təsiri

Ultrabənövşəyi (UV) şüalar 3 növdür:

UVA (315-400 nm)

UVB (280-315 nm)

UVC (100-280 nm)

UVC və UVB şüalarının çoxu ozon qatı və digər atmosfer maddələri tərəfindən udulur. Amma yer səthinə çatmaq üçün ən təhlükəli olanlar UVA və 10% UVB şüalarıdır. UVB şüaları qısadır və çox aqressivdir. Gözün hüceyrələrinə sürətlə təsir edərək göz yanıqları (fotokeratit) və digər xəstəliklərə səbəb ola bilər.

Bu şüaların uzun müddət təsiri nəticəsində aşağıdakı problemlər yarana bilər:

Katarakta – göz büllurunun bulanıqlaşması, müalicə olunmazsa, korluğa gətirib çıxara bilər.

Makula distrofiyası – torlu qişanın mərkəzi hissəsinə zərər vurur, mərkəzi görməni zəiflədir.

Göz xərçəngi – göz qapaqları, konyunktiva və torlu qişada şişlər yarana bilər. Bundan əlavə, günəş işığında eynəksiz gəzdikdə gözlərimizi qıyarıq, bu da göz əzələlərinin həddindən artıq yorulmasına səbəb olur.

Gün eynəklərinin faydası və təhlükələri

Yüksək keyfiyyətli gün eynəkləri ultrabənövşəyi şüaları süzgəcdən keçirir və gözləri qoruyur. Ucuz və keyfiyyətsiz eynəklər isə təhlükəlidir. Onlar sadəcə qaranlıq plastikdən hazırlanır və UV filtrinə malik olmur. Gözlər qaranlıq mühitdə daha çox işıq udmağa çalışır və daha çox ultrabənövşəyi şüa qəbul edir. Bu isə katarakta, makula distrofiyası və göz xərçəngi riskini artırır.

Yanlış inanc: "Daha tünd eynəklər daha yaxşı qoruyur".
 

Doğru fakt: Eynəklərin qoruyuculuğu tündlüyü ilə deyil, UV filtrinin gücü ilə ölçülür.

Dünya Səhiyyə Təşkilatına (DST) görə, eynəklər 400 nm-ə qədər olan UV şüalarını bloklamalıdır.

Eynəyin təhlükəsizliyini necə yoxlamaq olar?

Optik mağazalarda və apteklərdə eynəyin qoruma səviyyəsini yoxlamaq üçün spektrofotometr və ya densitometr cihazları var. Bəzi eynəklərdə UV qorumasının səviyyəsini göstərən etiket olur (350 nm, 400 nm və s.). Amma ən dəqiq nəticə laboratoriya testlərində əldə edilir.

Gün eynəklərini taxmaq üçün ən vacib dövrlər

Gün eynəklərini ilin bütün fəsillərində taxmaq olar və lazımdır. Xüsusilə yaz aylarında daha vacibdir, çünki günəşli günlərin sayı artır və ultrabənövşəyi indeks yüksəlir. Ultrabənövşəyi indeks (UVI) günün müəyyən vaxtında şüaların gücünü ölçür. Yaz aylarında UVI 7-8 olur (çox yüksək). Qışda isə 2 və ya daha aşağı olur (minimal risk). Eynəklər təkcə gözləri deyil, həm də göz qapaqlarının incə dərisini qoruyur. Ultrabənövşəyi şüalar dəridə kollagen və elastini parçalayaraq erkən qocalmaya səbəb olur.

Nəticə

Gün eynəklərini keyfiyyətli və UV 400 qoruyucu filtrli seçin. Ucuz, bazarda satılan keyfiyyətsiz eynəklərdən uzaq durun. Hər gün hava proqnozunda UVI səviyyəsini yoxlayın və ehtiyac olduqda gözlərinizi qoruyun. Göz sağlamlığınızı qorumaq üçün keyfiyyətli gün eynəkləri taxmağı unutmayın.