Hansı qidalar adamı dəli edir?

Zehni sağlamlıq problemlərini yaradan qidalar müəyyən edilib.

Ultra emal olunmuş qidaların çox yeyilməsi psixoloji rifahın azalması və stressin artmasına səbəb olur.

Medicina.az xəbər verir ki, bu, alimlərin genişmiqyaslı beynəlxalq tədqiqatdan sonra gəldiyi nəticədir.

Əvvəlki elmi məlumatlar sənaye üsulu ilə emal olunmuş qidaları ürək-damar xəstəlikləri və diabet riskinin artması, eləcə də depressiya və narahatlıqla əlaqələndirirdi. Lakin, yeni araşdırma, bu cür qidaların ümumi zehni fəaliyyətə - insanın həyat çətinliklərinin öhdəsindən gəlmək, emosiyaları tənzimləmək və idrak nəzarətini qorumaq qabiliyyətinə verdiyi töhfəni ölçmək üçün ilk cəhd idi.

Müəlliflər 2023-cü ildə 60 ölkədən təxminən 401.000 yetkinin məlumatlarını təhlil etdilər. İştirakçılar 47 parametri nəzərə alan Ağıl Sağlamlığı Kvotient metodundan istifadə edərək onlayn zehni sağlamlıq qiymətləndirmədən keçirildi. Respondentlərdən həmçinin fast food, şəkərli içkilər, hazırlanmış yeməkləri nə qədər tez-tez yedikləri soruşuldu. Nəticələr göstərdi ki, ultra emal olunmuş qidaların istehlakı artdıqca zehni rifah balları olaraq azalır.

Bu cür qidaları gündə bir neçə dəfə yeyən insanlarda depressiya, diqqəti cəmləməkdə çətinlik və emosional özünütənzimləmə problemləri, məsələn, qəzəb partlayışları və ya ağlamaq kimi simptomlarla qarşılaşma ehtimalı xeyli yüksək idi.

Mütəmadi məşq pəhrizin mənfi təsirlərini aradan qaldırmadı.

Modelləşdirmə göstərdi ki, ümumi nümunədə klinik zehni stress hallarının 3,4%-dən 7,8%-ə qədəri bu tip qidalanma ilə əlaqələndirilə bilər. İngilisdilli ölkələrdə, xüsusən də 18-34 yaş arası gənclər arasında bu nisbət daha yüksək idi. Müəlliflər hesablayırlar ki, gündəlik olaraq ultra emal olunmuş qidalar istehlak edən insanlarda klinik ruhi pozğunluq riski nadir hallarda istehlak edənlərə nisbətən təxminən dörd dəfə yüksəkdir.

Aygün Musayeva