Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Həsən bəy Zərdabiyə borcumuz Vilayət Quliyev yazır

Həsən bəy Zərdabiyə borcumuz Vilayət Quliyev yazır

525.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Vilayət QULİYEV

Xalq yazıçısı, görkəmli ziyalımız Anarın mənim tərifimə ehtiyacı yoxdur.

Mənim də Bakıdan neçə min kilometr məsafədə tərif, məddahlıq yolu ilə ondan umduğum, yaxud qoparmaq istədiyim heç bir nəsnə yoxdur.

Amma etiraf etməliyəm ki, Həsən bəy Zərdabinin abidəsi barəsindəki kiçik qeydi ilə Anar müəllim Mayakovski demişkən, "jivee vsex jivıx" olduğunu, mədəniyyət və milli mövcudluq faktlarına ayıq, vətənpərvər, qədirşünas münasibət bəslədiyini, çoxlarının laqeydlik və ətalət hissi ilə, sanki elə belə də olmalı imiş düşüncəsi ilə yanından keçib getdiyi kiçik, amma mühüm hadisəyə dəlisov gəncliyə xas çılğın və tələbkar münasibət sərgilədiyini ortaya qoydu.

Söhbət Həsən bəyin abidəsinin yerindən gedir.

Deməli, 1903-cü ildə xalq müəllimi, yazıçı Süleyman Sani Axundov Şuşaya gedən çadralı, çarşablı qadın qohumlarını Bakı dəmiryol vağzalından Yevlaxa yola salırmış. Təbii ki, onlara xanımlar üçün nəzərdə tutulan ikinci dərəcəli vaqona bilet də alıbmış. Amma vaqonun girəcəyində yaxasına 33 №-li tanınma nişanı taxmış, çox güman aclıq və ehtiyacın daxili Rusiyanın hansısa quberniyasından  Bakıya gətirdiyi rus qatar bələdçisi "Hara soxulursan?" - deyə harın, qudurğan bir əda ilə xalq müəlliminin yolunu kəsmişdi. Süleyman bəy biletləri göstərib "Xanımları yerlərinə ötürürəm" -cavabını verəndə mujik həyasızcasına "Sən bunlara xanım deyirsən?" - sözləri ilə xoşbəxtlikdən rus dilini bilməyən və söhbətin nədən getdiyini anlamayan qadınların vaqona keçmələrinə imkan verməmişdi. Uzun mübahisədən sonra məsələ həllini tapsa da, bütün varlığını təhqir edən bu hadisə uzun müddət Süleyman Saninin yadından çıxmamışdı. Sonralar çinlilərin öz ölkəsində miskin, həqir, hüquqsuz vəziyyətindən bəhs edən bir hekayəsinin süjetinə çevrilmişdi.

Qələm dostundan bu hadisəni eşidən Əhməd bəy Ağayev hər sətri qəzəb və hiddətlə dolu bir məqalə yazmış, Əlimərdan bəy Topçubaşovun redaktorluğu, Həsən bəy Zərdabinin idarəçiliyi ilə çıxan "Kaspi" qəzetində dərc etdirmişdi.

Demək istədiyim nədir? Bu fədakar insanlar rusların, onların əlaltısı olan ermənilərin və s. neft iyinə gələn digər çağırılmamış qonaqların Azərbaycan türkünü vətənində "inorodets", "inoverets" adlandırdığı, təhqiramiz tonda "Zaqafqaziya tatarı", "musulmanin", hətta "persiyanin" dediyi, ələ salaraq "maşadi" deyə çağırdığı bir vaxtda millətin şərəf və heysiyyətini qorumaq, ona həqiqi düşmənlərini göstərmək işindən bir an da geri çəkilməmişdilər.

Bu məsələdə Zərdabinin xidmətləri ölçüyəgəlməz olmuşdu.

Azərbaycan Cümhuriyyəti hökuməti çətin və qanlı mübarizədən sonra yalnız 1918-ci ildə öz dövlətinin təbii, tarixi paytaxtı kimi Bakıda bərqərar ola bilmişdi. Baş şəhərimizin yalnız dünyanın "neft paytaxtı" deyil, Azərbaycan dövlətinin, hər bir azərbaycanlının iqtisadi, mədəni, hətta siyasi paytaxtı olması uğrunda uzaqgörən, məqsədyönlü mübarizəni isə ilk dəfə Həsən bəy hələ XIX əsrin 80-ci illərində, həm də təkbaşına  başlatmışdı. On ilə yaxın müddət ərzində Bakı dumasında millətinin yorulmaz, tələbkar, cəsur haqq səsinə çevrilmişdi. Düzlük və ədalət mücəssəməsi olmuşdu. Bakını istədikləri şəkildə "fırlatmaq" istəyən erməni neft maqnatlarına - mantaşevlərə, lianozovlara, qukasovlara, mirzoevlərə təkbaşına meydan oxumuşdu. Onu tam əsasla Bakını azərbaycanlıların yaşadığı, öz milli-mədəni institutlarına malik olduğu, idarə və təmsil etdiyi bir şəhərə çevirmək uğrunda hərəkatın lideri, öndəri adlandırmaq mümkündür. 1907-ci ilin noyabrında on minlərlə insanın iştirakı ilə keçirilən dəfn mərasimində dönə-dönə vurğulandığı kimi, Bakıda ən ali imarətlərdən birinə, hətta bir neçəsinə sahiblənmək imkanı olsa da, heç vaxt özünü düşünməmişdi. "Neft və milyonlar" səltənətinin kimliyindən asılı olmayaraq yalnız bir qrup sərvət sahibi deyil, bütün soydaşları üçün yaşamalı bir məmləkətə, çevrilməsi davasını aparmış, bu yolda sona qədər əlindən gələn hər şeyi etmişdi. 

Teatr yaratmışdı.

Qəzet çap etmişdi.

Məktəb açmışdı.

Xeyriyyə cəmiyyəti qurmuşdu.

Məqalələr, kitablar yazmışdı.

Yəni yaşadığı şərəfli həyat, gördüyü böyük işlər sayəsində ölümdən sonra ömrünü heykəl kimi, rəmz və abidə kimi vətəninin ən layiqli guşəsində yaşamağı haqq eləmişdi.

Anar müəllimin işgüzar təklifi ilə müqayisədə ola bilsin ki, patetikaya, pafosa vardım. Amma nəticə etibarı ilə mahiyyət dəyişmir.

Sarayevo, 10 dekabr 2025-ci il

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:186
embedMənbə:https://525.az
archiveBu xəbər 15 Dekabr 2025 08:56 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see332

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see306

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see292

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see272

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see270

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see267

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see266

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see262

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see253

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see245

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see241

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see239

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see238

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see237

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see230

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see228

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see215

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see215

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see208

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri