Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Həsən bəy Zərdabiyə borcumuz Vilayət Quliyev yazır

Həsən bəy Zərdabiyə borcumuz Vilayət Quliyev yazır

525.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Vilayət QULİYEV

Xalq yazıçısı, görkəmli ziyalımız Anarın mənim tərifimə ehtiyacı yoxdur.

Mənim də Bakıdan neçə min kilometr məsafədə tərif, məddahlıq yolu ilə ondan umduğum, yaxud qoparmaq istədiyim heç bir nəsnə yoxdur.

Amma etiraf etməliyəm ki, Həsən bəy Zərdabinin abidəsi barəsindəki kiçik qeydi ilə Anar müəllim Mayakovski demişkən, "jivee vsex jivıx" olduğunu, mədəniyyət və milli mövcudluq faktlarına ayıq, vətənpərvər, qədirşünas münasibət bəslədiyini, çoxlarının laqeydlik və ətalət hissi ilə, sanki elə belə də olmalı imiş düşüncəsi ilə yanından keçib getdiyi kiçik, amma mühüm hadisəyə dəlisov gəncliyə xas çılğın və tələbkar münasibət sərgilədiyini ortaya qoydu.

Söhbət Həsən bəyin abidəsinin yerindən gedir.

Deməli, 1903-cü ildə xalq müəllimi, yazıçı Süleyman Sani Axundov Şuşaya gedən çadralı, çarşablı qadın qohumlarını Bakı dəmiryol vağzalından Yevlaxa yola salırmış. Təbii ki, onlara xanımlar üçün nəzərdə tutulan ikinci dərəcəli vaqona bilet də alıbmış. Amma vaqonun girəcəyində yaxasına 33 №-li tanınma nişanı taxmış, çox güman aclıq və ehtiyacın daxili Rusiyanın hansısa quberniyasından  Bakıya gətirdiyi rus qatar bələdçisi "Hara soxulursan?" - deyə harın, qudurğan bir əda ilə xalq müəlliminin yolunu kəsmişdi. Süleyman bəy biletləri göstərib "Xanımları yerlərinə ötürürəm" -cavabını verəndə mujik həyasızcasına "Sən bunlara xanım deyirsən?" - sözləri ilə xoşbəxtlikdən rus dilini bilməyən və söhbətin nədən getdiyini anlamayan qadınların vaqona keçmələrinə imkan verməmişdi. Uzun mübahisədən sonra məsələ həllini tapsa da, bütün varlığını təhqir edən bu hadisə uzun müddət Süleyman Saninin yadından çıxmamışdı. Sonralar çinlilərin öz ölkəsində miskin, həqir, hüquqsuz vəziyyətindən bəhs edən bir hekayəsinin süjetinə çevrilmişdi.

Qələm dostundan bu hadisəni eşidən Əhməd bəy Ağayev hər sətri qəzəb və hiddətlə dolu bir məqalə yazmış, Əlimərdan bəy Topçubaşovun redaktorluğu, Həsən bəy Zərdabinin idarəçiliyi ilə çıxan "Kaspi" qəzetində dərc etdirmişdi.

Demək istədiyim nədir? Bu fədakar insanlar rusların, onların əlaltısı olan ermənilərin və s. neft iyinə gələn digər çağırılmamış qonaqların Azərbaycan türkünü vətənində "inorodets", "inoverets" adlandırdığı, təhqiramiz tonda "Zaqafqaziya tatarı", "musulmanin", hətta "persiyanin" dediyi, ələ salaraq "maşadi" deyə çağırdığı bir vaxtda millətin şərəf və heysiyyətini qorumaq, ona həqiqi düşmənlərini göstərmək işindən bir an da geri çəkilməmişdilər.

Bu məsələdə Zərdabinin xidmətləri ölçüyəgəlməz olmuşdu.

Azərbaycan Cümhuriyyəti hökuməti çətin və qanlı mübarizədən sonra yalnız 1918-ci ildə öz dövlətinin təbii, tarixi paytaxtı kimi Bakıda bərqərar ola bilmişdi. Baş şəhərimizin yalnız dünyanın "neft paytaxtı" deyil, Azərbaycan dövlətinin, hər bir azərbaycanlının iqtisadi, mədəni, hətta siyasi paytaxtı olması uğrunda uzaqgörən, məqsədyönlü mübarizəni isə ilk dəfə Həsən bəy hələ XIX əsrin 80-ci illərində, həm də təkbaşına  başlatmışdı. On ilə yaxın müddət ərzində Bakı dumasında millətinin yorulmaz, tələbkar, cəsur haqq səsinə çevrilmişdi. Düzlük və ədalət mücəssəməsi olmuşdu. Bakını istədikləri şəkildə "fırlatmaq" istəyən erməni neft maqnatlarına - mantaşevlərə, lianozovlara, qukasovlara, mirzoevlərə təkbaşına meydan oxumuşdu. Onu tam əsasla Bakını azərbaycanlıların yaşadığı, öz milli-mədəni institutlarına malik olduğu, idarə və təmsil etdiyi bir şəhərə çevirmək uğrunda hərəkatın lideri, öndəri adlandırmaq mümkündür. 1907-ci ilin noyabrında on minlərlə insanın iştirakı ilə keçirilən dəfn mərasimində dönə-dönə vurğulandığı kimi, Bakıda ən ali imarətlərdən birinə, hətta bir neçəsinə sahiblənmək imkanı olsa da, heç vaxt özünü düşünməmişdi. "Neft və milyonlar" səltənətinin kimliyindən asılı olmayaraq yalnız bir qrup sərvət sahibi deyil, bütün soydaşları üçün yaşamalı bir məmləkətə, çevrilməsi davasını aparmış, bu yolda sona qədər əlindən gələn hər şeyi etmişdi. 

Teatr yaratmışdı.

Qəzet çap etmişdi.

Məktəb açmışdı.

Xeyriyyə cəmiyyəti qurmuşdu.

Məqalələr, kitablar yazmışdı.

Yəni yaşadığı şərəfli həyat, gördüyü böyük işlər sayəsində ölümdən sonra ömrünü heykəl kimi, rəmz və abidə kimi vətəninin ən layiqli guşəsində yaşamağı haqq eləmişdi.

Anar müəllimin işgüzar təklifi ilə müqayisədə ola bilsin ki, patetikaya, pafosa vardım. Amma nəticə etibarı ilə mahiyyət dəyişmir.

Sarayevo, 10 dekabr 2025-ci il

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:195
embedMənbə:https://525.az
archiveBu xəbər 15 Dekabr 2025 08:56 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see336

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see328

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see325

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see315

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see276

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see265

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see262

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see258

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see253

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see250

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see228

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see227

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see219

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see213

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see210

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see208

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see195

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see193

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see185

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri