Icma.az
close
up
RU
Həyəcan təbili çalınır: Bir metropol yerin dibinə qərq olur

Həyəcan təbili çalınır: Bir metropol yerin dibinə qərq olur

Icma.az, Qaynarinfo portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Dünyanın ən sıx məskunlaşmış şəhərlərindən biri olan Mexiko Siti hazırda binalarının görkəmindən daha çox, torpağın altına doğru səssiz enişi ilə gündəmdədir. Şəhərin yerləşdiyi təməlin qədim bir göl yatağı olması bu nəhəng metropolu hər gün bir az daha aşağı çəkir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, alimlər bu prosesi uzun illərdir izləsələr də, NASA-nın kosmosa buraxdığı ən yeni radar sistemi NISAR fəlakətin miqyasını əvvəllər görünməmiş dəqiqliklə ortaya çıxarıb. Kosmosdan əldə edilən son görüntülər milyonlarla insanın yaşadığı paytaxtın bəzi ərazilərində torpağın hər ay nəzərəçarpacaq şəkildə endiyini göstərir.

Bu dramatik vəziyyətin kökləri bölgənin keçmişində baş vermiş böyük dəyişikliklərə dayanır. Azteklər dövründə Tenoçtitlan adı ilə tanınan şəhər Texkoko Gölünün ortasında yerləşən bir adada su ilə uyğunlaşmış mühəndislik sistemi ilə mövcud olub. Lakin müstəmləkə dövründə bu inkişaf etmiş su idarəetmə sistemləri ləğv edilərək gölün qurudulmasına qərar verilib və bununla da bugünkü problemin təməli qoyulub. Su ilə doymuş yumşaq torpaq zamanla quruyaraq sıxlaşıb və üzərində inşa edilən beton kütlələrin ağırlığı altında çökməyə başlayıb.

Bu gün yeraltı suların həddindən artıq istifadəsi və böyük binaların yaratdığı təzyiq çökmə prosesini geri dönməz hala gətirib. 1920-ci illərdən bəri bilinən bu risk artıq metro xətlərini deformasiya edir, tarixi binaların təməllərini zəiflədir. 2025-ci ildə istifadəyə verilən "NISAR” peyki buludları belə deşə bilən radar texnologiyası ilə bu dəyişiklikləri santimetr-santimetr qeydə alır. Məlumatlara görə, şəhərin bəzi hissələri hər ay 2 santimetrdən çox, yəni ildə təxminən 25 santimetrə qədər çökür.

NASA-nın yayımladığı xəritələrdə ən riskli zonalar tünd mavi rənglərlə işarələnib. Şəhərin simvollarından biri olan Müstəqillik Mələyi abidəsi də bu prosesin canlı nümunəsi kimi göstərilir; ətraf ərazi çökdükcə mühəndislər giriş hissəsinə davamlı olaraq yeni pillələr əlavə etmək məcburiyyətində qalırlar. Alimlər bildirirlər ki, ən böyük radar antenasına sahib olan NISAR peyki təkcə Mexiko Siti üçün deyil, bütün Yer kürəsində geoloji dəyişikliklərin izlənməsi baxımından unikal imkan yaradır.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:187
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 06 May 2026 19:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see290

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see285

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see248

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see234

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see232

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see231

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see230

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see229

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see221

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see219

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see215

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see212

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see204

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see195

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see191

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see191

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see186

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see185

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri