Hindistan iqtisadi liderlik yolunda irəliləyir

Müəllif:Mehin Qasımova,Banco.az

Son on ildə istehsal və ticarət balanslarında baş verən dəyişikliklər Hindistanı iş dünyasının diqqət mərkəzinə çevirib.

Banco.az xəbər verir ki, bunun əsasını artan istehlak bazarı və artan infrastruktur investisiyaları kimi dinamikalar təşkil edir.

Əvvəllər ucuz istehsal mərkəzi olan Hindistan indi innovasiya, rəqəmsallaşma və daxili tələb potensialı ilə formalaşan iqtisadiyyat kimi görünür.

Hindistanın görkəmli xüsusiyyətləri arasında elm və texnologiya sahələrində təlim keçmiş insan resursları birinci yerdədir. Elm, texnologiya, mühəndislik və riyaziyyat üzrə dünya universitetlərinin məzunlarının üçdə birinin məskunlaşdığı ölkə keyfiyyətli innovasiya ekosisteminə malikdir. Hindistan elektrik nəqliyyat vasitələri, əczaçılıq texnologiyaları və proqram təminatı kimi bir çox sahədə çoxmillətli şirkətlərin Ar-Ge mərkəzləri üçün əsas seçimlərdən biridir. Hindistanda istehsal sektoru diqqətəlayiq tərəqqi mərhələsindədir. Hindistanın qlobal ixracatdakı payı xüsusilə elektronika sektorunda artır. Hindistanın ABŞ-a hazırda 10 milyard dollar olan elektronika ixracının 2030-cu ilə qədər 8 qat artaraq 80 milyard dollara çatacağı gözlənilir. Sektorun qlobal miqyasda ümumi ixracatının 2030-cu ilə qədər 1 trilyon dollara çata biləcəyi ifadə edilir. Bu baxımdan Hindistan istehsal strategiyalarının yenidən formalaşdırıldığı bir ölkə profilini çəkir.

Əmək xərcləri bu ölkənin ən güclü rəqabət üstünlüklərindən biri olaraq qalır. Lakin bu gün bu üstünlüyü işçi qüvvəsinin məhsuldarlıq qabiliyyətinin artması, eləcə də aşağı xərcləri ilə birlikdə qiymətləndirmək lazımdır. İşçi qüvvəsinin artan səmərəliliyi Hindistana məhsuldarlığa əsaslanan davamlı inkişaf modeli qurmağa kömək edir. Demoqrafik strukturunu nəzərə alsaq, bu, Hindistanı iş dünyası üçün cəlbedici edir. Artan daxili istehlak qabiliyyəti ilə Hindistan nəhəng istehlak bazarı kimi mövqe tutur. Ölkədə orta aylıq ev təsərrüfatlarının xərclərinin 2012-ci ildəki 271 dollardan 2023-cü ilə qədər 705 dollara yüksələcəyini görürük.

İnfrastrukturun modernləşdirilməsi prosesi Hindistanın struktur transformasiyasının əsasını təşkil edir. Limanlar, dəmir yolu xətləri və enerji şəbəkələri kimi infrastruktur investisiyalarının 2025-ci ilin sonuna kimi 1,8 trilyon dollar həcmində olacağı gözlənilir. Digər tərəfdən, tənzimləyici islahatlar və sektoral təşviqlər Hindistanda biznes mühitinin yaxşılaşdırılması səylərinin əsasını təşkil edir. Bu, işçi qüvvəsinin keyfiyyətini artırmaq, texnologiyaya çıxışı asanlaşdırmaq və kiçik və orta sahibkarlığa dəstək olmaq məqsədi daşıyır. Bu kontekstdə Hindistanda sektorlar üzrə mühüm təşviqlər verilir.

Hindistanın rəqəmsal iqtisadiyyatdakı yüksəlişi olduqca diqqətəlayiqdir. Bir milyarddan çox smartfon istifadəçisi və geniş yayılmış internetə çıxışı olan Hindistan dünyada rəqəmsal əməliyyatların 40 faizindən çoxuna ev sahibliyi edir. Dövlət tərəfindən dəstəklənən rəqəmsal ticarət şəbəkələri vasitəsilə həyata keçirilən rəqəmsal ticarətin həcminin 2030-cu ilə qədər 5 dəfə artaraq 340 milyard dollara çatacağı gözlənilir. Hindistanda fəaliyyətə başlayan beynəlxalq şirkətlərin sayı da durmadan artır. Rəqəmsal texnologiyalarla yanaşı, Hindistan aktiv tərkib hissəsi və ümumi dərman ixracatında 20 faiz qlobal payla əczaçılıq sənayesinin əsas oyunçularından biridir. Elektronika və yarımkeçiricilər kimi yüksək texnologiyalı sektorlarda da artım davam edir.

Bu məqamda Hindistan bazarında uğur qazanan transmilli şirkətlər müəyyən ümumi xüsusiyyətlərə malikdirlər. Uzunmüddətli strategiyaya sahib olmaq, məhsulların regional üstünlüklərə uyğunlaşdırılması, əməliyyatların lokallaşdırılması və sürətli qərar vermə mexanizmlərinin yaradılması uğurlu şirkətlərin ortaq refleksləri kimi diqqəti cəlb edir. Hindistan bazarı kifayət qədər cəlbedici görünsə də, bazara daxil olmaq istəyən şirkətləri gözləyən müxtəlif struktur və dövri problemlər var. Mərkəzi hökumətin biznesin asanlaşdırılmasına yönəlmiş islahatları əsas səviyyədə effektiv olsa da, bürokratik prosedurlar və qərar qəbuletmə proseslərindəki uyğunsuzluqlar bu islahatların təsirini məhdudlaşdırır. Regional olaraq dəyişən istehlakçı seçimlərinin və gəlir strukturlarının balanssız şəkildə bölüşdürülməsi bazara daxil olacaq müəssisələrin öz strategiyalarını yenidən formalaşdırmasını zəruri edir. Ona görə də bu çətinlikləri təhlil etmək və atılacaq addımları əvvəlcədən müəyyən etmək çox vacibdir.

İstehlak strukturlarının müxtəlifliyi, tələbin qəfil dəyişməsi və makroiqtisadi qeyri-müəyyənliklər biznesə ən çox meydan oxuyan amillərdəndir. Əhalinin 95 faizindən çoxunun 2000 ABŞ dolları və ya daha az aktivlərə malik olması lüks istehlaka əsaslanan strategiyaların uğuruna maneə kimi dayanır. Bundan əlavə, kənd yerlərində xərclərin artması, şəhərlərdə alıcılıq qabiliyyətinin durğunluğu çoxşaxəli istehlakçı təhlilini tələb edir. Dövlət xərclərindən hədsiz dərəcədə asılı olan ölkənin böyümə modeli iqtisadi dayanıqlılığa dair də suallar yaradır. Digər tələb odur ki, məhsul və qiymət strategiyaları yerli sosial-iqtisadi struktura uyğun müəyyən edilsin. Çox mərkəzli istehlak coğrafiyasına xidmət edən Hindistanda vahid məhsul strategiyası tez-tez uğursuz olur.

Hindistan çox qatlı, çoxmədəniyyətli və dinamik quruluşu ilə biznes üçün imkanlarla dolu bir coğrafiyadır. Bununla belə, geosiyasi gərginlik və ticarət siyasətindəki qeyri-müəyyənlik ölkə iqtisadiyyatına təzyiq göstərir. İqtisadiyyat xüsusilə ABŞ kimi böyük iqtisadiyyatlarda baş verən hadisələr nəticəsində yaranan şoklara həssasdır . Bütün bunlar birlikdə nəzərə alındıqda, Hindistanda biznesin uğurlu olmasının yolu qısamüddətli mənfəət hədəflərindən fərqli olaraq uzunmüddətli strateji yanaşmadan keçir.