İbrahim Rəisi dönəmindən fərqli olaraq, İran dialoqa açıq olduğunu Pezeşkian timsalında göstərə bilər

Amerikada beyin mərkəzi olan Yəhudi Milli Təhlükəsizlik İnstitutunun rəhbəri Maykl Makovski danışıqlardan yan keçməyə çağırış edərək Amerika və İsrailin İranın nüvə proqramına hücum etməli olduğunu bildirib: "Həmişə hamı deyir ki, İrana hücum etmək son həll yoludur... Biz son həllə çatmaqdayıq".Həqiqətən də İranı nüvədən çəkindirməyin yeganə yolu müharibədirmi? İranla diplomatik danışıqlar yolu ilə razılaşma əldə etmək mümkün deyilmi?

Politoloq Kazım Kazımov Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, Makovskinin Tehrana qarşı münasibətin sərt olduğunu bütün çevrələr - Amerika da, dünya da bilir və xüsusilə Makovski hesab edir ki, İranı sadəcə müharibə yolu ilə neytrallaşdırmaq olar: Həm Təl-Əvivdə, həm də Vaşinqtonda Yəhudi Milli Təhlükəsizlik İnstitutunun rəhbəri Maykl Makovski bu fikrini qəbul etməyənlər var”.

Kazım Kazımov

“Ümumiyyətlə, bu gün İrana qarşı hər hansı bir aktiv müharibə çox da yaxın görsənmir. Ən azından tam şaxəli bir müharibə, xüsusilə quru müharibəsi ehtimalı çox aşağıdır. İranın coğrafiyası, ərazisi kifayət qədər genişdir və İran ordusunun quru əməliyyatlarında potensialının daha böyük olduğu bilinir. Ən azından belə olan təqdirdə, quru müharibə ehtimalı aşağı olsa da, İrana qarşı hava hücumları məsələsi hər zaman gündəmdə olmuşdur. Bu gün də bu ehtimal getdikcə artır.

İranın nüvə bazalarına, uranı zənginləşdirən mərkəzlərinə, böyük hərbi bazalarına, infrastrukturuna və digər ərazilərə hava hücumları baş verə bilər. Bu da İranda öncə İran ordusunun prestijinin sarsılmasına gətirib çıxaracaq. İkincisi, böyük mülki və hərbi infrastrukturlar vurulduqdan sonra İranda indiki hökumətə qarşı əhval-ruhiyyə daha da gücləndirəcək və ola bilər ki, İranda bir daxili hakimiyyət dəyişikliyi ssenarisi üzərində plan işləyib hazırlana bilər. Belə olan təqdirdə, bunun özü də həm İsrail, həm də Amerika üçün böyük təhlükələr törədə bilər. Çünki İranın ciddi ballistik raket sistemi və hava hücumundan müdafiə sistemi var. Təl-Əviv, Hayfa və digər böyük İsrail şəhərlərə vurula bilər. Hind okeanındakı Yaxın Şərqdəki və Aralıq dənizindəki ABŞ hərbi gəmiləri, hərbi bazaları İran tərəfindən vurula bilər. Bu da uzunmüddətli bir müharibəyə səbəb ola bilər. Təbii ki, bu proses heç kəsin arzulamadığı bir məsələdir”-deyən politoloq qeyd edib ki, 2003-2011-ci ildə İraq müharibəsi və 2001-2021 Əfqanıstan müharibəsi dövründə uzun illər ərzində ABŞ bu ərazilərdə geniş hərbi əməliyyatlar keçirdi. Lakin ABŞ heç də ciddi uğurlar əldə edə bilmədi və bunun üçün də həm Vaşinqtonda, həm də Təl-Əvivdə bu məsələlərin danışıqlar çərçivəsində sülh yolu ilə həll edilməsini istəyənlər var.

Kazım Kazımov bildirib ki, İranda Məsud Pezeşkian kimi bu məsələlərdə daha yumşaq tərzə sahib bir liderin hakimiyyətə gəlməsi, Tehranın da bu məsələdə, İbrahim Rəisi dönəmindən fərqli olaraq dialoqa daha açıq olduğunu göstərə bilər.

İradə Cəlil, Bizimyol.info