İlham Əliyevin jesti Paşinyanın təşəkkürü

Cənubi Qafqazın mürəkkəb siyasi mənzərəsində jestlər bəzən rəsmi bəyanatlardan daha çox məna kəsb edir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin son addımı və Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın buna verdiyi təşəkkür də məhz belə siyasi jestlərdən biri kimi dəyərləndirilə bilər. Bu hadisə təkcə iki lider arasında yaranmış müvəqqəti anlaşma deyil, eyni zamanda regionda etimadın bərpası istiqamətində atılan kiçik, lakin simvolik bir addımdır.
İlham Əliyevin jesti ilk növbədə praqmatik diplomatiyanın təzahürü kimi qiymətləndirilir. Uzun illər davam edən münaqişə, qarşılıqlı ittihamlar və hərbi-siyasi gərginlik fonunda humanitar və ya siyasi yumşalma xarakterli addımların atılması asan deyil. Bu baxımdan rəsmi Bakının atdığı addım, istər humanitar məsələ, istərsə də regional əməkdaşlıqla bağlı olsun, Azərbaycanın öz maraqlarını qorumaqla yanaşı, dialoqa açıq olduğunu göstərir.
Nikol Paşinyanın bu jestə açıq şəkildə təşəkkür etməsi isə Ermənistanın da müəyyən reallıqları qəbul etməyə başladığının göstəricisi kimi şərh olunur. Paşinyan üçün bu təşəkkür həm daxili auditoriyaya, həm də beynəlxalq ictimaiyyətə ünvanlanmış mesajdır: İrəvan gərginliyi azaltmaq və regional sabitlik üçün konstruktiv mövqe nümayiş etdirməyə hazırdır. Bu, xüsusilə Ermənistanın son illərdə üzləşdiyi siyasi və iqtisadi çətinliklər fonunda əhəmiyyətli görünür.
Ekspertlərin fikrincə, bu qarşılıqlı jest və təşəkkür diplomatik prosesin mahiyyətini dəyişməsə də, atmosferə müsbət təsir göstərir. Sülh danışıqları təkcə sənədlər və razılaşmalar üzərində qurulmur; liderlərin ritorikası, jestləri və verdikləri siqnallar da az rol oynamır. Bu mənada İlham Əliyevin addımı və Paşinyanın cavabı tərəflər arasında ünsiyyət kanallarının tam qapanmadığını göstərir.
Bununla belə, reallıqda əsas məsələlər hələ də açıq qalır. Sərhədlərin delimitasiyası, nəqliyyat kommunikasiyalarının açılması, sülh müqaviləsinin imzalanması kimi fundamental mövzular konkret qərarlar tələb edir. Tək bir jest və ya təşəkkür bu problemləri avtomatik həll etmir. Lakin siyasi proseslərdə bəzən məhz belə simvolik addımlar böyük razılaşmaların yolunu aça bilir.
Nəticə etibarilə, “İlham Əliyevin jesti – Paşinyanın təşəkkürü” hadisəsi Cənubi Qafqazda yeni bir mərhələnin başlanğıcı olmasa da, gərginliyin azaldılması istiqamətində müsbət siqnal kimi dəyərləndirilə bilər. Əsas məsələ bu cür jestlərin davamlı olması və real, ölçülə bilən addımlarla tamamlanmasıdır. Əgər tərəflər bu xətti qoruyub saxlaya bilsələr, region üçün daha sabit və proqnozlaşdırılan gələcək mümkün ola bilər.
Nahid  Canbaxışlı