İndi də ABŞ Çin gərginliyi başlayır Dağıdıcı və qorxunc savaş başlaya bilər Siyasi şərhçi

ABŞ Müdafiə Nazirliyi (Pentaqon) Çinlə mümkün silahlı münaqişəyə hazır olmaq üçün pilotsuz hərbi-dəniz donanması yaradır. “Reuters” xəbər agentliyinin məlumatına görə, prototiplər artıq Kaliforniya sahillərində, Sakit okeanda sınaqdan keçirilir. ABŞ, Çinin Tayvana qarşı hərbi əməliyyat riskini nəzərə alaraq dəniz və hava pilotsuz aparatları qruplarını bölgəyə yerləşdirməyi planlaşdırır.

Maraqlıdır, ABŞ-nin hərbi hazırlığı fonunda Çinlə qarşıdurma riski varmı?

Mövzu ilə bağlı Bakupost.az-a danışan siyasi şərhçi Elçin Xalidbəyli bildirib ki, hazırda Çin və ABŞ arasında olduqca ciddi rəqabət mövcuddur. Onun sözlərinə görə, bu rəqabətin iki əsas istiqaməti var.

“Birinci istiqamət Tayvan böhranıdır. Çin Tayvanı öz ərazisi hesab edir, Amerika isə Tayvanın müstəqil dövlət kimi mövcudluğunu qorumağa çalışır. Ümumiyyətlə, ABŞ-nin dəstəyi olmasa, Tayvan dövlət kimi mövcud ola bilməz. Yəqin ki, ABŞ olduqca ciddi şəkildə separatçı bölgəni Çinə qarşı faktor olaraq istifadə edir”, -ekspert vurğulayıb.

Elçin Xalidbəyli qeyd edib ki, ikinci istiqamət iqtisadi və ticarət sahəsidir. Çinin mənada ABŞ-dən önə çıxması Ağ Evdə ciddi narahatlıq doğurur:

“Tramp administrasiyası hesab edir ki, bu prosesin qarşısı alınmasa, Çin dünyanın super dövləti olaraq tək qalacaq. Ona görə də hazırda Ağ Evdə Tramp administrasiyası, ümumiyyətlə ABŞ-nin əsas beynəlxalq rəqibi olaraq Çini görür. Yəni nə Rusiya, nə digər dövlətlər ABŞ üçün əsas rəqib sayılmır. Buna görə hətta Rusiya ilə olan bazarlıqlarda belə Çin mövzusu ön plandadır. Tramp administrasiyası Çin və Rusiya arasında problemlər yaratmağa çalışır və Rusiyanın Çini dəstəkləməməsində maraqlı olduğunu gizlətmir. Çin və Rusiyanı bir-birindən ayırmağa çalışır”.

Ekspertin fikrincə, pilotsuz donanmanın yaradılması Çinə qarşı mübarizənin bir hissəsidir, amma belə metodlarla Çini qorxutmaq müasir dövrdə o qədər də inandırıcı deyil:

“Çin həm iqtisadi, həm də hərbi baxımdan kifayət qədər güclü dövlətdir. Böyük ehtimalla Çin və ABŞ arasında hər hansı bir savaş ehtimalı reallığa çevrilməyəcək. Həm ABŞ, həm Çin müasir texnologiyalara sahib nüvə dövlətləridir. Nə rəsmi Pekin, nə də Ağ Ev dağıdıcı savaşa risk etməz. Amma bu iki dövlətin arasında yaxın gələcəkdə ticarət savaşları mümkündür. Bu ticarət savaşları hər iki tərəfin bir-birini iqtisadi cəhətdən zəiflətmək istiqamətində ata biləcəyi addımlarla müşahidə oluna bilər. Hətta iqtisadi ticarət savaşları hərbi silahlı savaştan daha intensiv, daha dağıdıcı və daha qorxunc nəticələr doğura bilər”.

Lalə Novruz,

BakuPost