İndi tənəffüs və pauza vaxtı deyil: Növbəti dünya müharibəsinin qoxusu gəlir ŞƏRH

Tofiq Abbasov: NATO-nun şərq sərhədləri kifayət qədər güclü müdafiə olunmadığı ortaya çıxdı

BMT sülhpərvər institut kimi təsirini itirib

Polşa Prezidenti Karol Navrotski ölkə ərazisində NATO üzvü olan dövlətlərin hərbi qüvvələrinin yerləşdirilməsinə razılıq verən qətnaməni imzalayıb.

Bu barədə məlumatı Polşanın Milli Təhlükəsizlik Bürosu yayıb.

Qeyd olunur ki, sözügedən qərar "Şərq keşikçisi" əməliyyatı çərçivəsində Polşanın müdafiəsini gücləndirmək məqsədi daşıyır.

Qeyd edək ki, Rusiyanın Ukraynaya hücumu zamanı Polşanın hava məkanı dronlar tərəfindən dəfələrlə pozulub. Avropa Birliyi diplomatiyasının rəhbəri Kaya Kallas özünün X səhifəsində yazıb ki, Polşada Rusiyanın hava məkanını pozması müharibə başlayandan bəri Avropada baş verən ən ciddi hadisədir.

Politoloq Tofiq Abbasov Sherg.az-a bildirib ki, Şərqi Avropada gərginlik getdikcə artır:

"Rusiyanın dronlarının Polşanın hava məkanında olması, bütün bu prosesləri intriqaya çevirib. İlk növbədə Rusiya məsuliyyəti öz üzərinə götürür və bildirir ki, bu dronlar bizdən deyil, hamısı Ukrayna tərəfdən gəlir. Ancaq belə şəraitdə həqiqəti dəqiq müəyyən etmək mümkündür. Peyklər vasitəsilə bütün uçuş aparatlarının hansı nöqtədən qalxdığı, hansı trayektoriyadan hərəkət etdiyi və oturduğu tez müəyyən olunur. Buna görə də, indi söhbət daha çox post-insident vəziyyətindən gedir. Kremlin qazancı burada özünü göstərir: o, özünəməxsus kəşfiyyat apardı. Nəticə etibarilə NATO-nun şərq sərhədləri kifayət qədər güclü müdafiə olunmadığı ortaya çıxdı. Digər tərəfdən, Polşa bu vəziyyətdən istifadə edərək öz potensialını gücləndirməyə çalışır. Hazırda Polşanın ordusu Avropa İttifaqı ölkələri arasında üçüncü yerdədir. Ordunun modernləşdirilməsi, silah sistemlərinin alınması üçün böyük xərclər həyata keçirilir. Buna görə ölkə çox ehtiyatlı və strateji addımlar atır. Əsas məsələ alyansın bu vəziyyətə necə reaksiya verəcəyidir. Bu, NATO üçün bir siqnal, bir çağırışdır. Təşkilat hərbi-siyasi blok olaraq müdafiə sistemi rolunu oynayır, hücum sistemi deyil. Lazım gələrsə, hücum taktikası və strategiyası da yer ala bilər. Lakin NATO və Avropanın ümumi hərbi sistemi hələ tam işlək vəziyyətdə deyil. Gərək alyans rəhbərliyi Rusiyaya minnətdarlığını bildirsin ki, onları ayıldırlar və hərəkətə gəlməyə əsas verirlər. Buna görə də NATO  məsələlərə diqqətlə yanaşmalı, onun gələcək strategiyasını müəyyən etməlidir. Hər ölkədə radikal qruplar və quzğunlar mövcuddur. Hazırkı şəraitdə sülh göyərçinləri olsa da, onlar müdafiə mövqeyindədirlər. Məsələn, Şərqi Avropa ölkələri – Slovakiya, Macarıstan – Rusiya ilə münasibətləri sınamaq istəmir. Amma Brüsseldən çağırış olarsa, istər-istəməz reaksiya verməli olacaqlar".

Amalitikin fikrincə, böyük müharibə ehtimalı artmaqdadır:

"Çünki Avropada qərbdə və şərqdədə çoxsaylı münaqişələr mövcuddur. Bəzi ölkələr mərkəzdən uzaqlaşmaq istəyir və aralarında əzəldən gələn ixtilaflar var. Bu prosesləri birləşdirəndə görünür ki, növbəti dünya müharibəsinin qoxusu gəlir. Təəssüf və təəccüb doğuran məqam isə odur ki, BMT əsas sülhpərvər institut kimi münasibət bildirsə də, onun sözünü eşidən yoxdur. İndiki vəziyyətdə yalnız güclü liderlərə ümid qalır. Donald Tramp Avropadan bir qədər uzaqlaşıb. Ağ Evin sahibi onlara deyir ki, öz resurslarınızla hərəkət edin, xərclərinizi qarşılaya bilərsiniz. Polşadakı məsələyə Trampın reaksiyası isə maraqlı və qəribədir. O, Rusiyanı tənqid etmədən, fikir bildirmədən və ya dolayı, ikibaşlı, üçbaşlı bir mövqe nümayiş etdirir. Bəzi Avropa siyasiləri Kremli sərt tənqidlə pisləyirlər. Lakin Tramp göstərir ki, onun mövqeyi tamamilə fərqlidir. Bu yaxınlarda Ankoricdə Tramp və Putin arasında görüş baş tutub. Onlar ümumilikdə dünyanın qlobal gündəliyində olan məsələlərə, həmçinin Qafqaz bölgəsinə münasibət bildiriblər. 

Hazırkı şəraitdə bir çox məsələlərin həlli diplomatiyaya bağlıdır. Diplomatlar hərəkətə keçməli, qeyri-adi vasitələrdən istifadə etməlidirlər ki, ümumi vəziyyət nəzarətdən çıxmamasın. Böyük dövlətlər hər bir müsbət təklifə “hə” deyirlər, amma heç də onu icra etməyə hər zaman hazır olmurlar. İndi tənəffüs və pauza vaxtı deyil. Vəziyyətin idarə olunması üçün dərhal hərəkət etmək lazımdır. Bir çox dövlətlərin diplomatik gücü, bacarığı və təsiri bu şəraitdə müəyyən olunacaq".