Icma.az
close
up
RU
İnsanlar qış yuxusuna gedərsə insult, infarkt riski azalar

İnsanlar qış yuxusuna gedərsə insult, infarkt riski azalar

Sherg.az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Oreqon Sağlamlıq və Elm Universitetinin tədqiqatçıları infarkt və ya insult kimi həyati təhlükəsi olan vəziyyətlərdə həkimlərə xəstələrin bədən istiliyini aşağı salmağa kömək edə biləcək üsul müəyyən ediblər. Bu metodun insanlara tətbiqi təbii olaraq qış yuxusuna getməyən insanlar üzərində bəzi heyvanların qış yuxusunda bədən istiliyini aşağı salmaq qabiliyyətini təqlid etməyə imkan verə bilər. 

“Sherg.az” “tr.mashable.com”a istinadən qeyd edir ki, sözügedən Universitetin Tibb Məktəbinin tədqiqatçısı Domenico Tupone bunu belə izah edir: "Bədən istiliyini aşağı salmaqla, beyin və ya ürək kimi orqanların daha az oksigenə ehtiyacı olmasını hədəfləyirik. Bu yolla, hətta toxumalara kifayət qədər oksigen verilmədiyi hallarda (işemiya) bu orqanlar daha uzun müddət yaşaya bilər və insult və ya infarktların mənfi təsirləri azala bilər”. Məməlilər soyuq olduqda, çox vaxt titrəyərək və ya qəhvəyi yağları yandıraraq bədənlərini isitməyə çalışırlar. Bu proses bədən istiliyini sabit saxlayan beynin normal temperatur tənzimləmə sistemi (termorequlyasiya) tərəfindən idarə olunur. Ancaq ayı və arktik dələ kimi qış yuxusuna gedən heyvanlarda bu sistem qış aylarında dəyişir. Bu yolla bədən istiliyini aşağı sala və soyuqda uzun müddət yaşaya bilirlər. Qışlama və ya "torpor" zamanı bədənin soyuqlara normal reaksiyaları tərsinə çevrilir. Yəni soyuğa məruz qalmaq istilik istehsalını azaldır və bədən istiliyinin aşağı düşməsinə səbəb olur. "Current Biology" jurnalında dərc edilən araşdırmada elm adamları beynin bu temperatur tənzimləmə dəyişikliyinə necə nəzarət etdiyini kəşf ediblər. Bu proses "termorequlyator inversiya" və ya qısaca TI adlanır. Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, beynin "ventromedial periventrikulyar bölgə" və ya VMPeA adlanan xüsusi bölgəsini bloklayaraq, insanlar kimi qış yuxusuna getməyən siçovullarda bu TI vəziyyətini yarada bilirlər. TI zamanı soyuq mühitə məruz qalma bədənin istilik istehsalını dayandırır (bu proses termogenez kimi tanınır), isti mühitə məruz qalma isə istilik istehsalını artırır. Tədqiqatlar göstərir ki, VMPeA adlanan beyin bölgəsi "qışlama keçidi" kimi fəaliyyət göstərir. Bu sahə aktiv olduqda, bədən temperaturun dəyişməsinə normal reaksiya verir. Lakin bu sahədə aktivlik azaldıqda orqanizm termorequlyasiya inversiya adlanan vəziyyətə keçir və hətta soyuqda da istilik istehsalını azaldır. Bu kəşf insanlarda idarə olunan hipotermiyaya səbəb ola bilər. "İnsanları qış yuxusuna gedən heyvanlara çevirən bir mexanizmimiz olsaydı, terapevtik hipotermiyanı daha yaxşı həyata keçirə və idarə edə bilərdik". Tədqiqatçılar siçovullarda TI vəziyyətini təhrik etməklə nümayiş etdirdilər ki, adətən qış yuxusuna gedə bilməyən heyvanlarda idarə olunan hipotermiya yaratmaq mümkündür. Bu, insan təbabətində metabolik pozğunluqların müalicəsi üçün (məsələn, əməliyyatlar zamanı) və ya beyin xəsarətlərinin müalicəsi üçün faydalı ola bilər. Belə hallarda bədən istiliyinin aşağı salınması toxumaların zədələnməsini azalda və sağalmanı sürətləndirə bilər. Onun məqsədi müalicəvi hipotermiya, aşağı temperatur və aşağı metabolizm vəziyyətini təmin etmək, toxumalara kifayət qədər oksigen çatmadıqda (işemiya) xəstələrə uzun əməliyyatlar və hətta uzun kosmik missiyalar zamanı sağ qalma şansı verməkdir.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:251
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 23 Fevral 2025 13:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see327

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see319

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see315

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see306

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see287

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see267

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see254

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see249

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see248

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see247

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see242

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see219

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see219

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see213

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see204

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see198

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see195

Əliyevlə deyil, kimlə imzalayım? Lula da Silva ilə?

18 Noyabr 2026 21:19see183

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see183

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri