Icma.az
close
up
RU
İnsanlar qış yuxusuna gedərsə insult, infarkt riski azalar

İnsanlar qış yuxusuna gedərsə insult, infarkt riski azalar

Sherg.az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Oreqon Sağlamlıq və Elm Universitetinin tədqiqatçıları infarkt və ya insult kimi həyati təhlükəsi olan vəziyyətlərdə həkimlərə xəstələrin bədən istiliyini aşağı salmağa kömək edə biləcək üsul müəyyən ediblər. Bu metodun insanlara tətbiqi təbii olaraq qış yuxusuna getməyən insanlar üzərində bəzi heyvanların qış yuxusunda bədən istiliyini aşağı salmaq qabiliyyətini təqlid etməyə imkan verə bilər. 

“Sherg.az” “tr.mashable.com”a istinadən qeyd edir ki, sözügedən Universitetin Tibb Məktəbinin tədqiqatçısı Domenico Tupone bunu belə izah edir: "Bədən istiliyini aşağı salmaqla, beyin və ya ürək kimi orqanların daha az oksigenə ehtiyacı olmasını hədəfləyirik. Bu yolla, hətta toxumalara kifayət qədər oksigen verilmədiyi hallarda (işemiya) bu orqanlar daha uzun müddət yaşaya bilər və insult və ya infarktların mənfi təsirləri azala bilər”. Məməlilər soyuq olduqda, çox vaxt titrəyərək və ya qəhvəyi yağları yandıraraq bədənlərini isitməyə çalışırlar. Bu proses bədən istiliyini sabit saxlayan beynin normal temperatur tənzimləmə sistemi (termorequlyasiya) tərəfindən idarə olunur. Ancaq ayı və arktik dələ kimi qış yuxusuna gedən heyvanlarda bu sistem qış aylarında dəyişir. Bu yolla bədən istiliyini aşağı sala və soyuqda uzun müddət yaşaya bilirlər. Qışlama və ya "torpor" zamanı bədənin soyuqlara normal reaksiyaları tərsinə çevrilir. Yəni soyuğa məruz qalmaq istilik istehsalını azaldır və bədən istiliyinin aşağı düşməsinə səbəb olur. "Current Biology" jurnalında dərc edilən araşdırmada elm adamları beynin bu temperatur tənzimləmə dəyişikliyinə necə nəzarət etdiyini kəşf ediblər. Bu proses "termorequlyator inversiya" və ya qısaca TI adlanır. Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, beynin "ventromedial periventrikulyar bölgə" və ya VMPeA adlanan xüsusi bölgəsini bloklayaraq, insanlar kimi qış yuxusuna getməyən siçovullarda bu TI vəziyyətini yarada bilirlər. TI zamanı soyuq mühitə məruz qalma bədənin istilik istehsalını dayandırır (bu proses termogenez kimi tanınır), isti mühitə məruz qalma isə istilik istehsalını artırır. Tədqiqatlar göstərir ki, VMPeA adlanan beyin bölgəsi "qışlama keçidi" kimi fəaliyyət göstərir. Bu sahə aktiv olduqda, bədən temperaturun dəyişməsinə normal reaksiya verir. Lakin bu sahədə aktivlik azaldıqda orqanizm termorequlyasiya inversiya adlanan vəziyyətə keçir və hətta soyuqda da istilik istehsalını azaldır. Bu kəşf insanlarda idarə olunan hipotermiyaya səbəb ola bilər. "İnsanları qış yuxusuna gedən heyvanlara çevirən bir mexanizmimiz olsaydı, terapevtik hipotermiyanı daha yaxşı həyata keçirə və idarə edə bilərdik". Tədqiqatçılar siçovullarda TI vəziyyətini təhrik etməklə nümayiş etdirdilər ki, adətən qış yuxusuna gedə bilməyən heyvanlarda idarə olunan hipotermiya yaratmaq mümkündür. Bu, insan təbabətində metabolik pozğunluqların müalicəsi üçün (məsələn, əməliyyatlar zamanı) və ya beyin xəsarətlərinin müalicəsi üçün faydalı ola bilər. Belə hallarda bədən istiliyinin aşağı salınması toxumaların zədələnməsini azalda və sağalmanı sürətləndirə bilər. Onun məqsədi müalicəvi hipotermiya, aşağı temperatur və aşağı metabolizm vəziyyətini təmin etmək, toxumalara kifayət qədər oksigen çatmadıqda (işemiya) xəstələrə uzun əməliyyatlar və hətta uzun kosmik missiyalar zamanı sağ qalma şansı verməkdir.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:249
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 23 Fevral 2025 13:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri