İnsanların şad gününü qeyd etməsinə məhdudiyyət qoyulması iqtisadi aktivliyə mənfi təsir göstərə bilər

Özbəkistanda toy və digər ailəvi mərasimlərin keçirilməsi qaydasına ciddi nəzarətin qurulması üçün kompleks yanaşma elan olunub. Qərarda ailəvi tədbirlərdə 200, toy məclislərində 250 nəfərədək qonaq iştirak edə biləcəyi qeyd olunub. Həmçinin Özbəkistanın milli dəyərlərinə yad, həddən artıq təmtəraqlılığa səbəb olan bəzi ayin və şoular da ciddi şəkildə məhdudlaşdırılacaq. Prezident Şavkat Mirziyoyevin 2025-ci il aprel tarixli fərmanı ilə bu prosedurların daha da təkmilləşdirilməsi mexanizmlərinin işlənib hazırlanması vəzifəsi qoyulub. Avqust ayında parlament qərar layihəsi qəbul edib.Azərbaycanda keçirilən toylar üçün belə məhdudiyyətə ehtiyac varmı? Bu cür məhdudiyyət ölkə iqtisadiyyatına necə təsir edə bilər?

Mövzu ilə bağlı Bizimyol.info portalına danışan İqtisadi və Sosial Araşdırmalara Yardım İctimai Birliyinin sədri, iqtisadçı-ekspert Eyyub Kərimli bildirib ki, toylarla bağlı hər hansı məhdudlaşmanın aparılması tezdir: “İctimai rəy daha çox yas mərasimləri ilə bağlı tənzimləməni və ya müəyyən məhdudlaşmanı müzakirə edib. Toylarla bağlı hər hansı məhdudlaşmanın tətbiqi bizim cəmiyyət üçün tezdir. Hesab edirəm ki, iqtisadi baxımdan da düzgün deyil. Belə ki, bütün toy mərasimləri hazırlıqlı aparılır. İnsanlar adətən toy mərasimlərinə öncədən hazırlaşırlar. Digər tərəfdən hər bir ailə toy mərasimini öz büdcəsinə uyğun keçirir. Heç də məcbur deyil ki, dəbdəbəli toy keçirsinlər. Razıyam ki, yas mərasimlərində israfçılıq çoxdur. Düzdür, toylarda da israfçılıq az deyil. Nə qədər ərzaq tullantı qutularına atılır. Amma toyda qonaqların sayına gəldikdə, bu da insanların imkanına bağlı olan məsələdir. Əlbəttə ki, bu prorses ailələrin razılaşması ilə baş verir.

Prosesə bu cür müdaxilə və dövlət tənzimlənməsi müəyyən iqtisadi risklər də yaradır. Çünki bu qərar bizdə azad bazar münasibətlərinə zidd məhdudiyyət sayıla bilər. Hər kəs öz büdcəsinə görə istədiyi dəbdəbəli şəraitdə, hər hansı bir məclisdə və yaxud sadə toyda iştirak edə bilər və cütlüklər üçün müəyyən hədiyyələr təqdim edə bilər. Bu baxımdan hesab edirəm ki, bu məsələni ictimai monitorinq və ya ictimai qınaqla həll etmək olar”.

Eyyub Kərimli

Eyyub Kərimli vurğulayıb ki, hazırkı vəziyyətdə bu məsələ bir o qədər də aktual deyil: “İnsanlar şad gününü hansı formada qeyd edirsə, buna məhdudiyyət qoyulması digər tərəfdən iqtisadi aktivliyə də mənfi təsir göstərir. Bu baxımdan hesab edirəm ki, bu qaydanın həyata keçirilməsi real görünmür və hazırkı vəziyyətdə bir o qədər də aktual deyil.

Kimsə ad gününü 100 nəfərlə yubiley keçirir, kimsə evində ailəsi ilə keçirir. Buna da qadağa qoyaq? Hər şeyi bu cür məhdudlaşdırmaq həm iqtisadiyyata, həm də insanların həyat tərzinə mənfi təsir göstərir. Bu, insanın büdcəsinə bağlı olan məsələdir”.

Günel Həsənova, Bizimyol.info