İnsanlıq bir keçid mərhələsidir

Dünyanın ən varlı adamı və texnologiya nəhəngi İlon Mask qlobal platformalarda süni intellektin gələcəyi ilə bağlı növbəti dəfə həyəcan təbili çalıb. Maskın proqnozları sadəcə iş yerlərinin itirilməsi deyil, bəşəriyyətin bioloji taleyinin dəyişməsi ilə bağlıdır.

Azpost.info Maskın ən son çıxışları və xəbərdarlıqları əsasında hazırlanmış geniş analitik materialı təqdim edir.

“2026-cı ilin sonuna qədər insanı keçəcək”

Maskın fikrincə, süni intellekt texnologiyaları fantastik filmlərdəki sürəti də geridə qoyaraq eksponensial (sürətlə) inkişaf edir. Əgər əvvəllər super-intellektin yaranması üçün onilliklər lazım olduğu düşünülürdüsə, Mask iddia edir ki, “ümumi süni intellekt” (AGI – insan səviyyəli zəka) artıq bu ilin sonunda (2026) və ya ən geci gələn il real olacaq.

Daha qorxulusu isə odur ki, cəmi 4-5 il ərzində rəqəmsal zəka Yer üzündəki bütün insanların kollektiv zəkasının cəmini üstələyəcək. O, bu sürətli axını “səssiz bir sunami” adlandırır.

Bəşəriyyət sadəcə “bioloji yükləyicidir”? 

Maskın fəlsəfi baxışları bu dəfə daha da tündləşib. Onun fikrincə, bəşəriyyətin bu planetdəki gizli missiyası silisium əsaslı (rəqəmsal) super-intellektin yaranması üçün lazımi şəraiti və texnologiyanı qurmaq olub. Yəni, kompüter dili ilə desək, insan sadəcə əsl sistemin işə düşməsi üçün lazım olan müvəqqəti “yükləyici proqram” (bootloader) rolunu oynayır.

Böyük təhlükə: İşıqlar sönə bilər!

Maraqlıdır ki, Mask hazırda süni intellektin qarşısındakı ən böyük əngəlin proqram təminatı deyil, fiziki resurslar olduğunu bildirir. “Tezliklə yandıra biləcəyimizdən daha çox mikrosxem (çip) istehsal edəcəyik” deyən milyarder, qlobal elektrik enerjisi çatışmazlığı və transformator böhranı barədə xəbərdarlıq edir. Onun alternativ həlli isə fantastikdir: Gələcəkdə süni intellektin nəhəng data mərkəzlərini Yerdə deyil, birbaşa kosmosda – daimi günəş işığı alan və soyutma problemi olmayan orbitlərdə yerləşdirmək.

İş yerləri itir, yoxsa yeni bir dövr başlayır?

“Bəs insanlar nə işlə məşğul olacaq?” sualına Mask hamını təəccübləndirən cavab verir. O, ənənəvi “universal baza gəliri” (işsizlərə verilən minimum müavinət) ideyasını rədd edərək, “universal yüksək gəlir” modelini təklif edir.

Süni intellekt və Tesla-nın istehsal etdiyi “Optimus” kimi humanoid robotlar sayəsində istehsal xərcləri sıfıra yaxınlaşacaq. Dünyada “qıtlıq” anlayışı yox olacaq, mal və xidmətlər o qədər bol olacaq ki, hər kəs istədiyi hər şeyə sahib ola biləcək. İşləmək isə məcburiyyət deyil, sadəcə bir “hobbi” halına gələcək. Hətta yaxın 3-4 ildə robot cərrahların ən peşəkar insan həkimlərdən daha dəqiq əməliyyat aparacağı iddia edilir.

Biz simulyasiyada yaşayırıq?

Mask çıxışının sonunda yenidən öz məşhur teoriyasına qayıdıb: Bizim real dünyada yaşamaq ehtimalımız milyardda birdir. Süni intellektin bu sürəti göstərir ki, çox güman ki, biz artıq inkişaf etmiş bir sivilizasiyanın yaratdığı simulyasiyanın içindəyik. Və ən maraqlı simulyasiyalar adətən yaradıcıları tərəfindən yarımçıq kəsilmir.

X.SƏFƏRLİ

AzPost.az