İnsultun təhlükəli nəticələrinin riskini azaltmağın bir yolu tapıldı

Karolinska İnstitutunun tədqiqatçıları işemik insultun müalicəsini əhəmiyyətli dərəcədə təkmilləşdirə biləcək yeni mexanizm kəşf ediblər. Onlar müəyyən ediblər ki, böyümə faktoru PDGF-CC və onun reseptoru PDGFRa arasında qarşılıqlı əlaqənin bloklanması bu təhlükəli hadisədən sonra beyində çapıqların yaranmasının qarşısını alır.

Redaktor.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri "Journal of Clinical Investigation" (JCI) jurnalında dərc olunub.

Beyinə qan axınının tıxandığı işemik insult dünyada hər il təxminən 12 milyon insanı təsir edir. Bununla belə, bir çox hallar ölümlə və beynin geri dönməz zədələnməsi ilə nəticələnir.

Yeni tədqiqatın məqsədi serebrovaskulyar qəzadan tez sağalmağa kömək edən mexanizmləri tapmaq olub. Bunun üçün alimlər siçanlar üzərində təcrübə aparıblar. Birincisi, gəmiricilərdə süni şəkildə insult törədilib. Elm adamları daha sonra PDGF-CC fermentini hədəfə alıblar. Qan damarlarının böyüməsini stimullaşdırmaq, sinir hüceyrələrini qorumaq və onlar arasında siqnalların ötürülməsi üçün vacibdir.

“Tədqiqatlarımız göstərdi ki, PDGF-CC və onun reseptoru PDGFRα işemik insultdan sonra beyində çapıq toxumasının əmələ gəlməsində iştirak edir. Bu molekulların bloklanması toxuma dəyişikliklərinin qismən qarşısını aldı", - deyə araşdırmanın ilk müəllifi və Tibbi Biokimya və Biofizika Departamentinin elmi işçisi Jill Protzmann bildirib.

Nəticələr həmçinin göstərib ki, bu molekulların inhibə edilməsi nəinki çapıqları azaldıb, hətta müalicəyə insultdan 24 saat sonra başlansa belə, siçanların davranışını normallaşdırıb.

Hal-hazırda vuruşun müalicəsinin əsas üsulu trombolitik terapiyadır ki, bu da trombusu həll etməklə qan axınının bərpasına yönəlib. Bununla belə, bu üsul yalnız insultun başlanmasından sonra ilk 4,5 saat ərzində təsirli olur ki, bu da xəstənin tibbi yardıma gec müraciət etdiyi hallarda istifadəsini məhdudlaşdırır. Alimlər qeyd ediblər ki, onların kəşfi son mərhələdə işemik insultun müalicəsi üçün yeni strategiyalar üçün əsas ola bilər.

Turan İSMAYIL