İqtisadiyyatın əsas sahələri dövlət nəzarətindən çıxır?

Uzun müddətdir, müzakirə mövzusuna çevrilən özəl sektorun inkişaf etdirilməsi məsələsi yenidən gündəmə gəlib. Milli Məclisin deputatı Qüdrət Həsənquliyev deyib ki, iqtisadiyyatın əsas sahələri dövlətin nəzarətindən çıxarılmalıdır. Neçə illərdir bu təklif səsləndirilsə də, reallaşmır.

Globalinfo.az-a danışan iqtisadçı ekspert Xalid Kərimlinin sözlərinə görə, 2015-ci ildə böhran baş verəndə 2019-cu ilə qədər Beynəlxalq Bankın özəlləşdiriləcəyi deyilirdi, lakin bu baş tutmadı:

“2020-ci ildə investisiya holdinqi yaradıldı. Bu zaman elan edildi ki, həmin holdinqin əsas məqsədi dövlət şirkətlərində korporativ idarəetmənin yaxşılaşdırılması, onların özəlləşdirilməyə hazırlanması olacaq. 4 il keçdi, neft qiymətləri qalxdı, amma iş görülmədi. Bir çox dövlət müəssisələri var ki, dünyada, inkişaf etmiş ölkələrdə özəl sektorlardadır. Çünki onların dövlət sektorunda olmasının heç bir əhəmiyyəti yoxdur. Doğrudur, dövlət müəssisələri də olmalıdır. Strateji əhəmiyyətli, dövlətin təhlükəsizliyinə, maraqlarına cavab verən qurumlar qalmalıdır.

Xalid Kərimli

Azərbaycanda iqtisadiyyatın əhəmiyyətli hissəsi dövlətin nəzarətindədir. Ona görə də nə kapital bazarı inkişaf edir, nə özəl sektor təşəbbüsləri sona qədər gedib çata bilir. Dövlət müəssisələri də qeyri-effektiv idarə olunur. Yəni ya qazanclı olmur, ya da dövlətdən daim dəstək alaraq fəaliyyət göstərirlər”.

İqtisadçının sözlərinə görə, dövlət müəssisələri, təsərrüfat sahələri ciddi şəkildə nəzarətdə saxlanılır:

“Özəl sektorun inkişaf etməsini, iqtisadiyyatın səmərəliliyini artırmaq istəyiriksə, mütləq şəkildə dövlət sektoru kiçilməlidir. Məşğulluq strukturunun ən son statistikasına əsasən, 860 min nəfər dövlətdə, 880 min nəfər özəl sektorda işləyən var. Demək olar ki, dövlətdə məşğulluq özəl sektorla bərabərdir. Bu aspektdən iqtisadiyyatın yarısı dövlətdədir. Bunun dəyişməsi zəruridir. Kütləvi şəkildə ağıllı özəlləşdirilməyə gedilməlidir. Əvvəlcə dövlət müəssisələrində korporativ idarəetmə yaxşılaşdırılmalı, növbəti mərhələdə özəlləşdirilməyə gedilməlidir. Bu proses hissəli formada da reallaşa bilər. Məsələn, Beynəlxalq Bankda 6-7 faizlik səhm özəlləşdirildi”.

Safura Bənnayeva
Globalinfo.az