İran nüvə alimlərinin Rusiyaya məxfi səfəri Sankt Peterburqda nə müzakirə olunub?

İran alimləri və nüvə mütəxəssisləri Rusiyaya ikinci gizli səfərlərini ediblər. ABŞ iddia edir ki, bu səfər nüvə silahlarında istifadə edilə bilən məxfi texnologiyalar əldə etmək məqsədi daşıyır.

“AzPolitika” xəbər verir ki, bu barədə “Financial Times” qəzetinin araşdırma sənədlərinə əsasən verdiyi məlumata görə, səfər Rusiya hərbi tədqiqat institutları və müəssisələri ilə Müdafiə Tədqiqatları və İnnovasiya Təşkilatı (SPND) arasında mübadilənin bir hissəsi idi. Qəzet korporativ hesabatlar, sanksiya siyahıları, sızdırılmış səyahət qeydləri və digər sənədlərdən istifadə edərək onların həqiqiliyini təsdiqləyib. ABŞ-nin məlumatına görə, SPND İran silahlı qüvvələri ilə əlaqəlidir və nüvə silahları tədqiqatlarına nəzarət edir.

Nəşr qeyd edir ki, İran və Rusiya mütəxəssisləri arasında görüşlər Moskvanın nüvə silahları ilə bağlı potensial biliklər üzrə Tehranla əməkdaşlıq etmək istəyinin göstəricisidir. ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin keçmiş analitiki Cim Lamsonun sözlərinə görə, mövcud dəlillər göstərir ki, ötən il Tehranın müdafiə sənayesi ilə əlaqəli mütəxəssislər Rusiyada "nüvə silahlarının konstruksiyalarını sınaqdan keçirmədən yoxlamağa kömək edə biləcək lazer texnologiyası və təcrübə axtarırdılar".

İran daim nüvə proqramının yalnız dinc məqsədlər üçün olduğunu iddia edir. Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin baş direktoru Rafael Qrossi iyun ayında qeyd etdi ki, onun təşkilatının İranın nüvə silahı istehsal etməyə çalışdığına dair qəti dəlilləri yoxdur, lakin İranın bu məsələdə yaratdığı qeyri-müəyyənlik "həmişə pis əlamətdir". Qrossi o vaxt bildirmişdi ki, dünyanın heç bir ölkəsi uranı İran kimi 60%-ə qədər zənginləşdirmir ki, bu da texniki cəhətdən demək olar 90%-ə, yəni, nüvə silahı yaratmaq üçün lazım olan səviyyəyə uyğundur.

İsrail əmindir ki, İran atom bombasını işə salmaq üçün zəruri tədqiqatlara, yəni onun partlamasını təmin edəcək qoruyucular hazırlamağa başlayıb. Təl-Əviv may ayında ABŞ-ni bu barədə xəbərdar etmiş və bu əsasda iyun ayında İranın nüvə obyektlərini bombalamağa başlamışdı.

Qəzet qeyd edir ki, İran şirkəti DamavandTec, 2024-cü ilin noyabr ayında bir qrup İran lazer mütəxəssisləri üçün Sankt-Peterburqa səfər təşkil etmişdi. Orada onlar həm mülki, həm də məxfi hərbi tətbiqlər üçün lazer texnologiyaları hazırlayan “Laser Systems” şirkətinin nümayəndələri ilə görüşüblər. “Laser Systems” isə ABŞ sanksiyaları altındadır. Karnegi Beynəlxalq Sülh Fondunun Nüvə Siyasəti Proqramının əməkdaşı Nikol Qrayevski deyib ki, İran və Rusiya mütəxəssisləri arasında keçirilən görüşlər "Rusiyanın İrana nüvə silahları tədqiqatlarında kömək etdiyinə və dövlətlə əlaqəli Rusiya qurumlarının ikili məqsədli texnologiyalar və bilik ötürülməsi təmin etdiyinə dair güclü sübutdur".

“AzPolitika.info”