Icma.az
close
up
RU
Menu

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

İraqın Dəclə çayı yox olmaq təhlükəsi ilə üz üzədir

İraqın Dəclə çayı yox olmaq təhlükəsi ilə üz üzədir

Yeniazerbaycan saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

İraqın məşhur Dəclə çayı ciddi şəkildə çirklənib və qurumaq təhlükəsi ilə üzləşib. Çayı xilas etmək üçün təcili tədbirlər görülməsə, onun sahillərində yaşayan qədim icmaların həyatı kökündən dəyişəcək.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Dəclə Mesopotamiyadan başlayan iki məşhur çaydan biridir. Bu gün Dəclənin suları suvarma, nəqliyyat, sənaye, elektrik enerjisi istehsalı və hövzəsində yaşayan təxminən 18 milyon iraqlının içməli su təchizatı üçün istifadə olunur.

İraqın cənubundakı Amara şəhərində, çayın sahilində yaşayan mandeili dini lider Şeyx Nidham bildirib: “Su olmasa, həyat da olmaz”. Bu barədə “The Guardian” qəzeti yazır.

Mandeililər dünyanın ən qədim qnostik dinlərindən birinin tərəfdarlarıdır. Cənubi İraq min ildən çoxdur ki, onların vətənidir, xüsusən də Maysan əyaləti. Əyalət paytaxtı Amara Dəclənin sahilində yerləşir. Su onların inancında mühüm rol oynayır və həyatdakı hər bir vacib hadisə ritual təmizlənmə tələb edir. Nikah mərasimləri suda başlayır və ölümdən əvvəl mandeililəri son təmizlənmə üçün çaya aparmaq lazımdır.

Çayın vəziyyəti artıq on illərdir pisləşir. Təmizləmə qurğularının dağıdılmasından sonra çirkab suları su anbarlarına sızmağa başladı. İllərdir davam edən sanksiyalar və münaqişələr infrastrukturun heç vaxt tam bərpa olunmamasına səbəb oldu. Bu gün İraqın cənub və mərkəzi hissəsindəki şəhər ev təsərrüfatlarının yalnız 30%-i təmizləyici qurğulara qoşulub. Kənd yerlərində bu göstərici 1,7%-ə düşür.

Məişət tullantıları ilə yanaşı, çaya kənd təsərrüfatı axıntılarında, tibbi tullantılarda və neft sektoru da daxil olmaqla sənaye tullantılarında olan kimyəvi gübrələr və pestisidlər atılır. 2022-ci ildə aparılan araşdırma göstərib ki, Bağdaddakı bir çox sahələrdə suyun keyfiyyəti “pis” və ya “çox pis" kimi qiymətləndirilib. 2018-ci ildə cənubdakı Bəsrə şəhərində ən azı 118 min insan çirklənmiş su içdikdən sonra xəstəxanaya yerləşdirilib.

Dəclə çayının həcmi də kəskin şəkildə azalıb. İraqda, xüsusən də ölkənin səth sularının ən azı 85%-ni istehlak edən kənd təsərrüfatında su çox vaxt həddindən artıq istifadə olunur.

İqlim böhranı ciddi zərər vurur. İraqda yağıntıların 30% azalması qeydə alınıb və ölkə, demək olar ki, yüz ildə ən güclü quraqlığı yaşayır. 2035-ci ilə qədər şirin suya tələbatın təklifi üstələyəcəyi gözlənilir. Bu yay Dəclə çayının səviyyəsi o qədər aşağı olub ki, insanlar onu asanlıqla piyada keçə biliblər.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:260
embedMənbə:https://yeniazerbaycan.com
archiveBu xəbər 16 Dekabr 2025 23:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see383

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see351

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see293

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see278

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see269

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see250

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see250

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see249

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see244

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see240

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see236

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see222

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see217

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see216

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see213

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see193

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see190

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see185

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see185

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri