Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

İraqın Dəclə çayı yox olmaq təhlükəsi ilə üz üzədir

İraqın Dəclə çayı yox olmaq təhlükəsi ilə üz üzədir

Yeniazerbaycan saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

İraqın məşhur Dəclə çayı ciddi şəkildə çirklənib və qurumaq təhlükəsi ilə üzləşib. Çayı xilas etmək üçün təcili tədbirlər görülməsə, onun sahillərində yaşayan qədim icmaların həyatı kökündən dəyişəcək.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Dəclə Mesopotamiyadan başlayan iki məşhur çaydan biridir. Bu gün Dəclənin suları suvarma, nəqliyyat, sənaye, elektrik enerjisi istehsalı və hövzəsində yaşayan təxminən 18 milyon iraqlının içməli su təchizatı üçün istifadə olunur.

İraqın cənubundakı Amara şəhərində, çayın sahilində yaşayan mandeili dini lider Şeyx Nidham bildirib: “Su olmasa, həyat da olmaz”. Bu barədə “The Guardian” qəzeti yazır.

Mandeililər dünyanın ən qədim qnostik dinlərindən birinin tərəfdarlarıdır. Cənubi İraq min ildən çoxdur ki, onların vətənidir, xüsusən də Maysan əyaləti. Əyalət paytaxtı Amara Dəclənin sahilində yerləşir. Su onların inancında mühüm rol oynayır və həyatdakı hər bir vacib hadisə ritual təmizlənmə tələb edir. Nikah mərasimləri suda başlayır və ölümdən əvvəl mandeililəri son təmizlənmə üçün çaya aparmaq lazımdır.

Çayın vəziyyəti artıq on illərdir pisləşir. Təmizləmə qurğularının dağıdılmasından sonra çirkab suları su anbarlarına sızmağa başladı. İllərdir davam edən sanksiyalar və münaqişələr infrastrukturun heç vaxt tam bərpa olunmamasına səbəb oldu. Bu gün İraqın cənub və mərkəzi hissəsindəki şəhər ev təsərrüfatlarının yalnız 30%-i təmizləyici qurğulara qoşulub. Kənd yerlərində bu göstərici 1,7%-ə düşür.

Məişət tullantıları ilə yanaşı, çaya kənd təsərrüfatı axıntılarında, tibbi tullantılarda və neft sektoru da daxil olmaqla sənaye tullantılarında olan kimyəvi gübrələr və pestisidlər atılır. 2022-ci ildə aparılan araşdırma göstərib ki, Bağdaddakı bir çox sahələrdə suyun keyfiyyəti “pis” və ya “çox pis" kimi qiymətləndirilib. 2018-ci ildə cənubdakı Bəsrə şəhərində ən azı 118 min insan çirklənmiş su içdikdən sonra xəstəxanaya yerləşdirilib.

Dəclə çayının həcmi də kəskin şəkildə azalıb. İraqda, xüsusən də ölkənin səth sularının ən azı 85%-ni istehlak edən kənd təsərrüfatında su çox vaxt həddindən artıq istifadə olunur.

İqlim böhranı ciddi zərər vurur. İraqda yağıntıların 30% azalması qeydə alınıb və ölkə, demək olar ki, yüz ildə ən güclü quraqlığı yaşayır. 2035-ci ilə qədər şirin suya tələbatın təklifi üstələyəcəyi gözlənilir. Bu yay Dəclə çayının səviyyəsi o qədər aşağı olub ki, insanlar onu asanlıqla piyada keçə biliblər.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:250
embedMənbə:https://yeniazerbaycan.com
archiveBu xəbər 16 Dekabr 2025 23:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see417

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see340

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see316

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see311

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see293

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see289

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see285

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see270

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see270

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see260

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see244

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see228

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see224

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see203

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see202

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see192

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see183

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see177

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see175

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri