“İsrail və HƏMAS arasında sülh danışıqlarında ilk irəliləyiş var, amma ciddi maneələr qalır“ “Deutsche Welle“

Vaşinqtonun təcili sülh planı və Qəzza üzrə "20 maddəlik razılaşma"

Misirin Şarm əl-Şeyx şəhərində İsrail və HƏMAS nümayəndə heyətləri arasında keçirilən birinci danışıqlar mərhələsi "müsbət atmosferdə" başa çatıb.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "dw.com" nəşri yazıb.

Görüşlər ABŞ prezidenti Donald Trampın təşəbbüsü ilə irəli sürülən 20 maddəlik sülh planı əsasında aparılır. Plan Qəzza bölgəsində müharibənin dayandırılmasını, israilli girovların azad edilməsini və İsrail qoşunlarının mərhələli şəkildə çıxarılmasını nəzərdə tutur.

Tramp administrasiyası bu dəfə prosesi sürətləndirməkdə qərarlıdır. Ağ Evin xüsusi nümayəndələri Stiv Uitkoff və Cared Kuşner artıq Misirə yola düşüb və Amerika rəsmilərinin sözlərinə görə, "saziş əldə olunmadan ölkəni tərk etməyəcəklər". Ağ Evin mətbuat katibi Kerolin Livitt bildirib: "ABŞ bu danışıqlarda real irəliləyiş görmək istəyir. Biz tez hərəkət etməliyik, çünki prezident istəyir ki, girovlar mümkün qədər tez azad edilsin".

Rəsmi məlumatlara əsasən, İsrail tərəfi Trampın planına tam şəkildə açıqdır və hökumət başçısı Benyamin Netanyahu sentyabr sonunda Vaşinqton səfəri zamanı təşəbbüsü dəstəklədiyini bəyan edib.

Əsas mübahisə: girovlar və "terrorçular siyahısı"

Danışıqların mərkəzi mövzularından biri girovların azad edilməsi və məhbus mübadiləsidir. HƏMAS 48 israilli girovun azad edilməsi müqabilində azı 250 fələstinli məhbusun, o cümlədən ömürlük cəza çəkənlərin buraxılmasını istəyir.

Lakin mənbələrin məlumatına görə, HƏMAS xüsusilə altı "xüsusi təhlükəli" şəxsin azadlığa çıxmasında israr edir. Onların arasında FƏTH hərəkatının tanınmış lideri Mərvan Barquti, Fələstin Xalq Azadlıq Cəbhəsinin baş katibi Əhməd Səadət, eləcə də HƏMAS komandirləri İbrahim Həmid, Həsən Səlami və Abbas əl-Səid kimi şəxslər var.

İsrail tərəfi isə bu tələbi qəti şəkildə rədd edir. Yerli KİV-in məlumatına görə, Netanyahu nazirlər İtamar Ben-Qvir və Betsalel Smotriçlə görüşündə bildirib ki, "terrorun rəmzinə çevrilmiş" bu şəxslər heç bir halda azad edilə bilməz.

Sülh üçün "nikbin atmosfer", amma qarşıda uzun yol var

"Reuters" və AFP-nin məlumatına görə, ilk danışıqlar turu sakit və konstruktiv keçib. HƏMAS nümayəndələri İsrail ordusunun Qəzzadan çıxarılma cədvəli və atəşkəsin daimi xarakter daşıması ilə bağlı təkliflərini təqdim edib. Lakin ekspertlər xəbərdarlıq edir ki, "nikbin atmosferə" baxmayaraq, tərəflər arasında etimad dərin deyil. HƏMAS İsrailin razılaşmalara sadiq qalacağına şübhə ilə yanaşır, İsrail isə HƏMAS-ın real niyyətindən əmin deyil.

Tramp isə CNN-ə açıqlamasında nikbinliyini gizlətməyib: "Bu, hər kəsin razılaşdığı nadir bir sazişdir. Mən inanıram ki, biz bu dəfə razılığa gələcəyik". Danışıqların növbəti mərhələsinin oktyabrın 7-də eyni məkanda davam etdiriləcəyi gözlənilir. ABŞ-ın məqsədi həftə sonunadək konkret sazişə nail olmaq və Qəzzada davamlı sülh üçün əsas yaratmaqdır.