Kanada Qəzzadakı davranışıyla bağlı İsrail komediyaçı və əsgərini həbs etdi, amma... “The Guardian“+VİDEO

İsrailli komediyaçı və keçmiş döyüşçü bazar ertəsi günü Kanadaya gedərkən saxlanılıb və altı saat dindirilib . Fələstin tərəfdarı olan hüquq qrupu ona qarşı müharibə cinayətləri və "soyqırıma təhrik etmək" ittihamları ilə şikayət ərizəsi təqdim edib.

Moderator.az bu haqda  "Qardian" ("The Guardian") nəşrinə istinadla məlumat yayıb.

"Times of Israel" qəzetinin məlumatına görə, komediyaçı Qay Hoxman Toronto Pirson beynəlxalq hava limanına çatdıqdan sonra saxlanılıb və yalnız İsrail konsulluğunun müdaxiləsindən sonra sərbəst buraxılıb . Onun saxlanılması İsrail hərbi qulluqçularını Qəzzada müharibə cinayətləri və insanlığa qarşı cinayətlərə görə məsuliyyətə cəlb etməyi hədəfləyən Belçikada yerləşən "Hind Rəcəb" Fondunun onun haqqında Kanada hakimiyyətinə 40 səhifəlik dosye təqdim etməsindən sonra baş verib. Beynəlxalq İnsan Hüquqları üzrə Kanadalı Vəkillər və Fələstin Hüquq Mərkəzi qrupları da şikayətə qoşulub.

Hoxmanın çıxışı azadlığa buraxıldıqdan sonra planlaşdırıldığı kimi davam edib. Çərşənbə axşamı "Hind Rəcəb" Fondu da ABŞ hakimiyyət orqanlarını çərşənbə axşamı Nyu-Yorkda çıxış etməsi planlaşdırılan Hoxmanı araşdırmağa və məsuliyyətə cəlb etməyə çağıran şikayət ərizəsi təqdim edib .

Qrup planlaşdırılan tamaşanın "daha çox cinayətkar davranış riski yarada biləcəyini" iddia edib və beynəlxalq hüquqa əlavə olaraq, Hoxmanın davranışının Müharibə Cinayətləri Qanunu və Soyqırım qanunu da daxil olmaqla ABŞ federal cinayət qanunlarını poza biləcəyini qeyd edib.

Qrupun dosyesində Hoxmanın özünün sosial mediada paylaşdığı bir neçə foto və video da yer alır. Dosyedə Hoxman həm İsrail ordusu ilə işlədiyi dövrdə, həm də çıxışlar və onlayn yayımlar zamanı verdiyi açıqlamalarda Qəzzada fələstinlilərə qarşı "açıq, təkrarlanan və açıq şəkildə soyqırımı təhrik etməkdə" ittiham olunur.

Qrupun məlumatına görə, Hoxman fələstinlilərin "kütləvi şəkildə qətlə yetirilməsinə və məhv edilməsinə" çağırış edib, Qəzzaya qarşı nüvə silahlarının istifadəsini müdafiə edib, mülki şəxslərin ölümünü qeyd edib, fələstinlilərin aclıq çəkməsinə, didərgin salınmasına və kollektiv cəzalandırılmasına çağırıb və digər bəyanatlar verib. O, həmçinin dini yerlərin dağıdılmasına, o cümlədən "Qəzzada bir dənə də olsun məscid qalmayacağını" bildirib.

Hoxman şərh istəyinə dərhal cavab verməsə də, sosial media paylaşımında saxlanılmanı təsdiqləyib. O yazıb: “Onlar mənim Kanadaya girməyimə mane olmağa çalışdılar, amma 6 saatlıq gecikmədən sonra içəri girdim. İsrail icması qarşısında çıxış etməyimə mane olmağa çalışdılar, mən çıxış etdim..."

"Və onlar mənfi 10 dərəcə şaxtada özlərinə 'azad Fələstin' qışqırmağa davam edərkən, biz də gülüşdən isindik - içəridə 400 israilli var idi. Qələbə belə hiss olunur."

"Hind Rəcəb" Fondunun baş direktoru Dyab Əbu Cəhcə bildirib ki, qrup "komikləri təqib etmir".

“Burada söhbət komediyadan getmir. Bu, soyqırım təbliğatı və zorakılığa təhrikdir”, - deyə o, əlavə edib.

Keçmiş döyüş əsgəri olan Hoxman 7 oktyabr 2023-cü il tarixində "HƏMAS" hücumlarından sonra əsgərlərlə videolar hazırlamağa və yaymağa başlayıb və daha sonra İsrail Müdafiə Qüvvələrinin sözçü bölməsi ilə əlaqəli "əyləncəli şəxs" kimi Qəzzaya göndərilib, "Hind Rəcəb" Fondunun dosyesinə görə, İsrail ordusu dosyedəki iddialar və ya Hoxmanla əlaqəsi ilə bağlı sualları cavablandırmayıb, lakin "bu, İsrail Müdafiə Qüvvələrinin məsələsi deyil" deyib.

"HRF"-in ABŞ-dakı nümayəndəsi Ceyk Romm çərşənbə axşamı Nyu-Yorkda Hoxmana qarşı qaldırılan iddia ilə bağlı bildirib ki, "Dünyadakı hər bir ölkənin öz sərhədləri daxilində bütün müharibə cinayətkarlarını və soyqırım törədənləri tapmaq və cəzalandırmaq kimi təsdiqedici hüquqi vəzifəsi var və ABŞ da istisna deyil. ABŞ-ın indi bir seçimi var: beynəlxalq hüquqi öhdəliklərinə uyğun olaraq öz qanunlarını tətbiq etmək, ya da qanunun aliliyini daha da sarsıtmaq və öz torpağının ən ağır cinayətlər üçün istifadə olunmasına icazə vermək."

Kanadanın Sərhəd Xidmətləri Agentliyinin sözçüsü Hoxmanın işi ilə bağlı sualları cavablandırmaqdan imtina edərək məxfilik qanunlarına istinad edib, lakin açıqlamasında ölkəyə daxil olan xarici vətəndaşların "ikinci dərəcəli yoxlamaya" məruz qala biləcəyini və "bəzi hallarda məlumatların sorğu-sual yolu ilə toplandığı üçün yoxlama daha uzun çəkə biləcəyini" bildirib. ABŞ ədliyyə nazirliyi şərh istəyinə dərhal cavab verməyib.

İsrail əsgərləri Qəzzada özlərinin çoxlu sayda foto və videolarını paylaşıblar . Xaricdə onlara qarşı cinayətkar cəhdlər artdıqca ordu bu təcrübəni cilovlamağa çalışır .

Qeyd:

Bu məqalə 21 yanvar 2026-cı ildə dəyişdirilib. Əvvəlki versiyada "Hind Rəcəb" Fondunun dosyesində Qay Hoxmanın 2024-cü ilin sentyabrında Rəfahda məscidin dağıdılmasında iştirakına dair dəlillərin olduğu bildirilirdi. Vəqf o vaxtdan bəri bu iddianı geri götürərək, şəxsin Hoxman olmadığını təsdiqlədiyini və dosyesində düzəlişlər etdiyini bildirib. Vəqfin ilkin iddiasına istinadlar məqaləmizdən çıxarılıb..."

S. Laçın