Köhnə binalarda yaşayan sakinlərin NƏZƏRİNƏ: Söküntüdə…

2025-ci ilin sonlarından etibarən daşınmaz əmlak bazarında müşahidə olunan durğunluq yeni ilin ilk aylarında da davam edir. Xüsusilə köhnə yaşayış binalarının sökülməsi fonunda mənzil qiymətlərində artım olacağı ilə bağlı gözləntilər formalaşsa da, real bazar göstəriciləri fərqli mənzərə ortaya qoyur. Alıcı sayının azalması, satıcılar arasında rəqabətin güclənməsi və qiymətlərin tədricən enməsi hazırkı mərhələdə bazarın əsas xüsusiyyətləri kimi qiymətləndirilir. Mövcud vəziyyət fonunda söküntü prosesinin və ipoteka mexanizmlərinin bazara real təsirinin nə dərəcədə olduğu isə müzakirə mövzusudur. Bəs, köhnə yaşayış binalarının sökülməsi bazarda mənzil qiymətlərinə necə təsir edir?

Mövzu ilə bağlı KONKRET.az-a açıqlama verən əmlak eksperti Anar Nəsirov bildirib ki, nə köhnə yaşayış binalarının sökülməsi, nə də ipoteka mexanizmləri hazırda bazarda ciddi canlanma yarada bilib.

Ekspertin sözlərinə görə, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 2026-cı ilin bu aylarında da alıcılıq qabiliyyəti olduqca aşağı səviyyədədir:

“Hazırda bazarda müştəri azlığı davam edir. Alıcı sayı çox zəifdir. Hər hansı qiymət artımından danışmaq mümkün deyil. Əksinə, satıcılar arasında rəqabət gücləndiyi üçün qiymətlər çox yavaş templə də olsa enməkdədir.”

Anar Nəsirov qeyd edib ki, bazarda alıcı qıtlığı yarandıqda satıcılar mənzillərini daha tez satmaq üçün qiymətdə güzəştə getməyə məcbur qalırlar. Bu isə tədricən ucuzlaşmaya səbəb olur:

“Biz hazırda bazarın artmasından yox, azalmasından danışa bilərik. Real alıcıların az olması səbəbindən qiymətlər az-az da olsa aşağı enir. Bu prosesin nə vaxta qədər davam edəcəyini isə dəqiq proqnozlaşdırmaq çətindir.”

Ekspert həmçinin köhnə yaşayış binalarının sökülməsinin bazara ciddi təsir göstərmədiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, söküntü prosesi adətən üç mərhələdən ibarət olur:
Birinci mərhələdə sakinlərlə söküləcək mənzilin əvəzinə neçə kvadratmetr yeni mənzil veriləcəyi barədə razılıq əldə olunur.
İkinci mərhələdə sakinlər kirayə mənzillərlə təmin edilir.
Üçüncü mərhələdə isə yeni tikilən binada veriləcək mənzilin təmiri həyata keçirilir.

“Adətən sökülən binaların təxminən 85 faizində sakinlərə nağd pul yox, həmin ərazidə tikilən yeni binada mənzil verilir. Bu səbəbdən həmin şəxslər təkrar mənzil bazarına qayıtmırlar. Onlar müvəqqəti olaraq kirayə bazarına yönəlirlər. Təxminən 15 faiz hallarda nağd ödəniş olur ki, bu da bazara ciddi təsir göstərə bilmir”, – deyə ekspert əlavə edib.

Beləliklə, hazırkı mərhələdə bazarda nə kütləvi qiymət artımı, nə də alıcı fəallığı müşahidə olunur. Əksinə, alıcı azlığı fonunda satıcılar arasında rəqabət güclənir və qiymətlərdə tədrici enmə davam edir.

Aynurə İsmayıl
KONKRET.az