Koreyalıların boyu niyə qısaldı? ŞOK SƏBƏBLƏR

Koreya müharibəsi 1953-cü ildə sona çatdı və 38-ci paralel boyunca bir sərhəd çəkildi. Tək bir ölkə iki yerə bölündü. Eyni insanlar, eyni dil, eyni genetik quruluş… O dövrdə kişilər üçün ortalama boy təxminən 1,65 metr idi.

Sonra isə qidalanma dəyişdi. Cənubi Koreya sənayeləşdi.

“Yeni Sabah” xəbər verir ki, hökumət 1960-cı illərdə məktəb yemək proqramları başlatdı; bu proqramlar Koreya tarixində ilk dəfə olaraq bütün uşaqlara gündəlik süd, yumurta və ət çıxışını təmin etdi. Adambaşına ət istehlakı 30 il ərzində demək olar ki, sıfırdan doqquz dəfə artdı. Süd məhsulları istehlakı isə sıfır səviyyədən Şərqi Asiyada ən yüksək səviyyələrdən birinə yüksəldi.

Şimali Koreya isə eyni sürətlə inkişaf etmədi. Orada qidalanma əsasən düyü, tərəvəz və dövlətin təmin etdiyi məhdud ərzaqlardan ibarət qaldı; bu isə kifayətli deyildi. 1990-cı illərdəki aclıqlar vəziyyəti daha da pisləşdirdi. Uşaqlar nə tapa bildilərsə onu yedilər və bu, əsasən taxıl idi.

İndi 1983-cü il təvəllüdlü orta Cənubi Koreyalı kişinin boyu təxminən 1,75 metrdir. Eyni nəsildən olan Şimali Koreyalı kişinin boyu isə təxminən 1,65 metrdir - təxminən 10 santimetr fərq. Eyni genetik kök, eyni yarımada, amma fərqli qidalanma.

Cənubi Koreyalı qadınlar da 20-ci əsr boyunca orta boylarına ciddi artım əlavə etdilər. Bu artım dünyada o dövrdə qeydə alınmış ən böyük dəyişikliklərdən biri kimi göstərilir və əsas səbəb uşaqlıq dövründə proteinlə zəngin qidalanmadır.

Şimali Koreyadan gələn qaçqınlar Cənuba keçdikdə boy fərqi aydın şəkildə görünür. Rəsmi ölçmələr də bunu təsdiqləyir: Şimaldan gələnlər orta hesabla Cənubi Koreyalılardan bir neçə santimetr daha qısadır.

Koreya vəziyyəti, genetik olaraq çox oxşar bir əhalinin fərqli sosial və iqtisadi şəraitdə necə fərqli fiziki inkişaf göstərə biləcəyinin ən aydın nümunələrindən biri kimi qəbul edilir.

Nəticə sadədir: fərq genetikadan yox, əsasən qidalanma və həyat şəraitindən qaynaqlanır.

Nazim Hacıyev