Kreditlə yaşamaq borc bataqlığına düşənlər nə etməli?

Azərbaycanda istehlak krediti götürənlərin sayı ildən-ilə artır. AzPost bildirir ki, Mərkəzi Bankın məlumatına əsasən, 2024-cü ilin sonuna olan statistikaya görə ölkədə fiziki şəxslərin kredit portfeli təxminən on milyard manatı keçib. Bu, əvvəlki illərlə müqayisədə əhəmiyyətli artım deməkdir. İstehlak krediti artıq zəruri ehtiyac yox, həyat tərzinə çevrilib.

Kredit kartı, avtokredit, mebel və texnika krediti, hətta bəzən toy və məclis üçün belə borc alma hallarına tez-tez rast gəlinir. Qısa müddətli rahatlıq və ehtiyacların qarşılanması məqsədilə götürülən bu vəsaitlər uzunmüddətli maliyyə təzyiqinə çevrilir. Çox zaman ailələr gəlirindən artıq borclanır və nəticədə aylıq ödənişləri qarşılayarkən çətinlik çəkirlər.

Ekspertlər qeyd edirlər ki, ölkədə maliyyə savadlılığının aşağı səviyyədə olması bu vəziyyəti daha da dərinləşdirir. İnsanlar faiz dərəcələri, cərimələr və kreditin ümumi dəyəri haqqında məlumatlı olmadan müqavilə bağlayırlar. Bankların da müəyyən hallarda kreditləri riskli müştərilərə təklif etməsi bu problemi artırır. Nəticədə borc bataqlığına düşən vətəndaşlar üçün çıxış yolları məhdudlaşır.

Digər problem isə kreditin ailədaxili münasibətlərə təsiridir. Ailədaxili mübahisələrin və boşanmaların bir hissəsi məhz maliyyə səbəbləri ilə bağlı olur. Sosial təzyiq və “hamıda var, məndə də olsun” psixologiyası borclanmanı stimullaşdıran əsas faktorlardandır.

Bəzi inkişaf etmiş ölkələrdə bu məsələyə qarşı fərdi maliyyə təhsili məktəb yaşından etibarən verilir. Azərbaycanda da bu sahədə addımlar atılmalıdır. Kredit anlayışı lüks üçün deyil, ehtiyac və planlı ödəniş üçün düşünülməlidir.

AzPost.az

Paylaş